"ลมหายใจแห่งปัจจุบัน" ของอดีตราชธานีไทย

กรุงศรีอยุธยาเป็นนครหลวงสำคัญแห่งหนึ่งของอุษาอาคเนย์ ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 20- 24 ความรุ่งเรืองทางวัฒนธรรม เศรษฐกิจ และการทหาร ตลอด 417 ปี ทำให้อยุธยากลายเป็นศูนย์กลางอำนาจของอาณาจักรชาวสยาม สืบทอดประเพณี ศิลปะ วัฒนธรรม พื้นฐานสังคม วิถีชีวิต มาสู่คนรุ่นปัจจุบัน

         แม้อาณาจักรจะล่มสลายไปเพราะการศึกสงคราม แต่ด้วยคุณค่าและความสำคัญในแง่ประวัติศาสตร์ องค์การยูเนสโกแห่งสหประชาชาติ จึงประกาศให้อดีตราชธานีแห่งลุ่มน้ำเจ้าพระยา เป็นหนึ่งในเมืองมรดกโลก เมื่อปี 2534

        ภายใต้ซากปรักหักพังของโบราณสถานจำนวนมาก อยุธยายังคงมีเรื่องราวให้เล่าขานถึงทุก ๆ จังหวะเวลาของหน้าประวัติศาสตร์

เจดีย์ประธานวัดใหญ่ชัยมงคล บางท่านว่าสร้างในสมัยพระนเรศวรมหาราช บ้างก็ว่าสร้างสมัยพระนารายณ์ บ้างก็ว่าสร้างก่อนสถาปนากรุงศรีอยุธยา

วัดใหญ่ชัยมงคล สร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าอู่ทอง ปฐมวงศ์แห่งกรุงศรีอยุธยา

วัดใหญ่ชัยมงคลเป็นวัดป่าที่สำคัญมากในสมัยอยุธยา

วิหารพระโลกนาถ ในวัดพระศรีสรรเพชญ์ ประดิษฐานพระโลกนาถ ซึ่งรัชกาลที่ 1 โปรดเกล้าฯให้ ชลอมาประดิษฐานที่วิหารทิศ วัดพระเชตุพนฯ กรุงเทพฯ ด้านหลังเป็นเจดีย์ทรงระฆังสร้างถวายกษัตริย์อยุธยา 3 พระองค์

บริเวณโดยรอบวัดราชบูรณะ เต็มไปด้วยพระพุทธรูปที่แตกหัก

พระจิตรกรรมฝาผนังภายในกรุของปรางค์ประธานวัดราชบูรณะ เป็นศิลปะอยุธยาตอนต้น สมัยเจ้าสามพระยา ทั้งนี้ ภาพจิตรกรรมสมัยอยุธยาตอนต้น เหลืออยู่น้อยมากในปัจจุบัน

ภาพประดับปูนปั้นครุฑ ยักษ์ และเทพ ที่ยอดปรางค์ชั้นล่างของปรางค์ประธานวัดราชบูรณะ สัญลักษณ์ของการแบ่งชั้นระหว่างสวรรค์กับโลกมนุษย์ ตามคติเรื่องเขาพระสุเมรุ

เศียรพระพุทธรูปหินทราย ศิลปะอยุธยา วางอยู่ในรากโพธิ์ข้างวิหารราย

รูปลายปูนปั้นบริเวณวัดพระศรีสรรเพชญ์

พระพุทธรูปข้างวิหารราย ก่อเกิดอารมณ์สงบ ร่มเย็น

พุทธอยู่ที่ใจ หาใช่สิ่งปลูกสร้างซึ่งเป็นเปลือก

ดอกไม้งามในเมืองมรดกโลก

+++++++++++++++

ประวัติศาสตร์ : บทสนทนาที่ไม่รู้จบระหว่างอดีตกับปัจจุบัน

ฟังคลิปบล็อกเกอร์ศุภศรุตบรรยาย นอกกรอบประวัติศาสตร์อยุธยา

ประวัติศาสตร์ เป็นวิชาแขงหนึ่งของวิทยาศาสตร์ ในหมวดวิทยาศาสตร์สังคม เมื่อเป็นวิทยาศาสตร์สังคม โดยพื้นฐานแล้ว วิชาประวัติศาสตร์ต้องผ่านกระบวนการพิสูจน์ ทดลอง เสาะแสวงหาข้อมูลหลักฐานอย่างรอบด้าน อย่างพอเพียง และอย่างมีเหตุมีผล

         วิชาประวัติศาสตร์ที่ร่ำเรียนกัน 80 ปีที่ผ่านมาตั้งแต่ชั้นประถมจนถึงอุดมศึกษา เกิดจาการรวบรวมตำนาน บันทึก และพงศาวดารต่าง ๆ อันเกี่ยวเนื่องกับอาณาจักรของชาวสยามทั้งในสมัยกรุงสุโขทัย กรุงศรีอยุธยา กรุงธนบุรี และกรุงรัตนโกสินทร์ รวบรวมเรียงร้อย ขัดเกลา เข้าเป็นประวัติศาสตร์ชาติไทย

         ประวัติศาสตร์ชาติไทยที่ถูกกำหนดให้เป็นแบบเรียนในประเทศไทยนั้น หลายคนมองว่าเป็นประวัติศาสตร์ชาตินิยม เพราะแสดงเฉพาะด้านของความรักชาติ ความรักเอกราช ความเสียสละ ซึ่งข้อดีของประวัติศาสตร์ชาตินิยม คือ ความภูมิใจในชาติ ความรักชาติ

         มีบางเรื่องบางตอนในประวัติศาสตร์ชาติไทยเรา สามารถพิสูจน์ได้ มีหลักฐานเอกสารพร้อมเพรียเสร็จสรรพ

         และมีบางช่วงบางตอน หลายคนชี้ว่าไม่จำเป็นต้องพิสูจน์ด้วยหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ เพราะได้เชื่อกันมาอย่างนี้แต่นมนานแล้ว ถ้าศึกษาหาความจริงกันออกมา รังแต่จะกระทบต่อความสมัครสามัคคี ความเป็นน้ำหนึ่งอันเดียวกันของคนในชาติ

         นักประวัติศาสตร์กระแสรองหลายคนโดนข้อหา"ไม่รักชาติ" เนื่องด้วยพยายามค้นหาความจริงของอดีต

         อย่างไรก็ตาม ขณะนี้เมื่อโลกของข้อมูลข่าวสารเปิดกว้างขึ้น การค้นหาอดีตของชนชาวสยาม การสืบหาประวัติศาสตร์ชาติไทย กำลังทำงานอย่างเข้มข้นผ่านทางหน้าสิ่งพิมพ์และเว็บไซต์ต่าง ๆ ที่ทยอยคลอดกันออกมาถี่ยิบ

       นำสิ่งที่ประวัติศาสตร์กระแสหลักหรือประวัติศาสตร์ชาตินิยมมองข้ามไป กลับมาถกเถียงกันตามครรลองทางวิทยาศาสตร์อีกครั้ง

         ดังข้อสรุปใหม่ซึ่งเป็นที่ยอมรับกันแล้วว่า อันชนชาวที่ผสมผสานกันเป็นไทยนั้น อยู่ที่สุพรรณภูมินี้มานานมากแล้ว ไม่ได้อพยพมาจากเทือกเขาอัลไต แต่อย่างใด หรือคราวสงครามเสียกรุงนั้น เป็นศึกระหว่างอาณาจักรอยุธยากับหงสาวดี มิใช่ศึกของประเทศไทยกับประเทศพม่า เพราะเราเพิ่งตั้งประเทศไทยเมื่อไม่นานมานี้เอง

        จะขบคิด ถกเถียง หาข้อสรุป กันตามครรลองของความรักชาติก็ตามแต่

      ประวัติศาสตร์ ยังคงเป็นบทสนทนาที่ไม่รู้จบระหว่างอดีตกับปัจจุบัน

++++++++++++++++++++++++++++

หมายเหตุ : อ้างอิงบางส่วนจากหนังสืออยุธยา เมืองประวัติศาสตร์, จากวังจันทน์สู่เวียงแหง ตามรอยนเรศวรมหาราช นอกกรอบประวัติศาสตร์ชาตินิยม