พิมพ์หน้านี้
|
มัฌชิมา ในความหมายทั่วไปที่เราๆท่านๆเข้าใจกันก็มักจะหมายถึง ทางสายกลางหรืออะไรที่อยู่พอดีพอดีตรงกลางๆ ซึ่งถ้าสังเกตให้ดี การที่เราจะรู้ว่าอะไรอยู่ตรงกลางนั้นเราต้องมีกรอบอ้างอิงเสียก่อนทุกที เช่น ขวากับซ้าย เร็วกับช้า มืดกับสว่าง ซึ่งต้องเป็นสองความหมายที่ตรงข้ามกันเสมอ ที่จริงในทางพุทธนั้นมีความหมายที่ลึกไปกว่านั้นอีก มัณชิมานั้นหมายถึงการยกเลิกกรอบอ้างอิงทั้งหมด หรือแท้ที่จริงแล้วกรอบอ้างอิงนั้นไม่มีอยู่จริง ยกตัวอย่างเช่น เมื่อเราบอกว่ามีรถกำลังเคลื่อนที่ แน่นอนสิ่งที่ตรงข้ามกับการเคลื่อนที่ก็คือการหยุดนิ่ง แต่การที่เราจะบอกได้ว่าอะไรเคลื่อนที่หรือหยุดนิ่งนั้นก็ต้องบอกด้วยว่าเคื่ลอนที่เมื่อเทียบกับอะไร เช่น รถเคลื่อนที่เมื่อเทียบกับผู้สังเกตที่ยืนอยู่ข้างถนน แต่หากผู้สังเกตอยู่บนรถอีกคันที่เคลื่อนที่ด้วยความเร็วที่เท่ากันไปในทิศทางเดียวกัน ก็จะเห็นรถคันนี้หยุดนิ่ง ก็เป็นกฎพื้นฐานของฟิสิกส์ ซึ่งก็ใก้ลความจริงขึ้นมาอีกหน่อย คิดๆดูแล้วมันเป็นได้ทั้งเคลื่อนที่และหยุดนิ่งในเวลาเดียวกัน ถ้าพิจารณาสิ่งที่เรียกว่า"เวลา" เวลาถูกแบ่งตามสามัญสำนึกของเราเป็น3ส่วน คือ อดีต ปัจจุบัน และอนาคต เรามาสนใจเวลาที่เรียกว่าปัจจุบันกัน เวลา ณ. ปัจจุบันดูเหมือนมีขอบเขตอยู่ระหว่างกลางอดีตและอนาคต เวลาปัจจุบันดูเหมือนหยุดนิ่งอยู่เฉพาะที่ แต่ถ้าพิจารณาเวลา ณ.ปัจจุบันอีกมุมหนึ่งก็จะเห็นว่าเวลาปัจจุบันนั้นไม่มีที่สิ้นสุดไร้ขอบเขต และดูเหมือนว่าเวลา ณ.ปัจจุบันเท่านั้นจะเป็นนิรันต์ เวลา ณ.ปัจจุบันนั้นดูเหมือนหยุดนิ่งแต่ก็ไหลลื่นไปข้างหน้าทุกขณะจิต ตัวอย่างนี้ใกล้เคียงขึ้นมาอีกนิดหนึ่ง ก็คงมีแต่อารยสงฆ์เท่านั้นที่เข้าถึงความหมายที่แท้จริงของมัน เอาเป็นว่ามัฌชิมาก็คือ ไม่ขวา ไม่ซ้าย และไม่กลางด้วย |