พวกเราบอกกับคนกลางวันว่าพวกเราเป็นคนกลางคืนอย่างไม่ละอายใจ ทั้งๆที่ กระบวนการนอกชายคาจบลงเมื่อร้านเหล้าปิด บางคนอาจต่อเวลาอีกนิดด้วยการนั่งเฝ้าจอคอมพิวเตอร์แชทกับใครบางคนตลอดทั้งคืน

ผมถูกยกเลิกนัดกระทันหัน มีเรื่องฉุกเฉินเกิดขึ้นเสมอในเวลาที่นัดหมายเป็นการเป็นงาน ถ้าได้ยินคำว่า “ พลาดไม่ได้ ” หรือ “ ต้องมานะ ” ขอให้เตรียมใจผิดหวังสักยี่สิบเปอร์เซนต์ จะต้องมีบางคนหายไป หากความซวยมาเยือนหนัก จะเหลือเพียงเราผู้เดียวที่ต้องรอรับโทรศัพท์แจ้ง

เวลาโดดเดี่ยวเปลี่ยวใจ สัญชาตญาณเรียกร้องให้เราหาเพื่อน บางครั้งไม่จำเป็นต้องมีสิ่งมีชีวิต เบียร์สดและกับแกล้มสองอย่างกำลังดี เติมเลือดให้อุ่น ใส่ท้องให้พออิ่ม พอหายหนาวค่อยกลับบ้าน

พันห้าร้อยบาท แพงเกินไปสำหรับค่าเบียร์สองขวด ปลาหมึกย่างและยำวุ้นเส้น แต่สำหรับเรียวขาขาวนวล ริมฝีปากอิ่มเอิบ และสัดส่วนอื่นๆ สามพันบาท ผมก็ยอมจ่าย เพียงแต่ ผมไม่เคยเที่ยวผู้หญิง

ไม่ใช่ของใหม่ – เธอว่าอย่างนั้น

ราคาเท่านี้ถือว่าเหมาะสม อย่างน้อย ก็ถือว่าเธอประกอบอาชีพอย่างมีจรรยาบรรณ เคาน์เตอร์บาร์จัดให้เรานั่งแบบหน้ากระดานเรียงหนึ่ง ระยะห่างของเก้าอี้แต่ละตัวออกแบบให้เหมาะเพียงแค่เบียดกาย ระยะที่ทำให้รู้สึกว่า ยังไม่พอต้องขยับใกล้ชิดอีกนิด เกือบจะอุ่นแต่ยังหนาว

ถ้าไม่จำเป็นหรือต้องการเงินด่วนจริงๆ คงไม่หาแขกในร้านเหล้า ส่วนใหญ่อยู่ตามริมถนนหน้าโรงแรมจะรายได้ดี ตัดปัญหาเรื่องการเดินทาง เปลี่ยนผู้รับบริการได้ไว ฟังดูเหมือนเธอเป็นนักบริหารจัดการชั้นเซียน ทำเลดีมีชัยไปกว่าครึ่ง หากทำเลแย่คงต้องสู้กันด้วยคุณภาพของสินค้า อย่างหลังนี้ผมว่าเธอสอบผ่าน

กลิ่นน้ำหอมจางเบาเคล้ากลิ่นบุหรี่แตะจมูก เบียร์อร่อยขึ้นเมื่อได้คู่สนทนา เราล้วนชมชอบบรรยากาศของการดื่มมากกว่าชมชอบในรสของเครื่องดื่ม หากคู่สนทนาเยี่ยมยอด เพียงน้ำเปล่าก็เมาได้ เสียงของเธอค่อนข้างใหญ่ คุยห้วนๆไม่มีหางเสียง ผมเล่าเรื่องที่ถูกผิดนัด เธอเล่าเรื่องลูกค้าฝรั่งเมื่อคืนวานและยังเย้ายวนให้ผมเป็นลูกค้าของเธอคืนนี้ ขอคิดดูก่อน-ผมตอบสั้นๆ

เที่ยวไม่เป็นล่ะสิ – ผมถูกเธอสบประมาทหลังจากปฏิเสธเป็นระวิง ไม่ใช่ไม่เป็น โตมาจนมีเงินจ่ายค่าเหล้าเองย่อมประสีประสาเรื่องเพศตรงข้าม มีเล่าไว้ในตำราเรียน สื่อสารมวลชนและวีดีโอคลิป หากไม่เบาปัญญาจริงๆ ย่อมต้องปะติดปะต่อได้ว่า ระหว่างเพศชายและเพศหญิงที่สุดแล้วต้องเป็นเช่นไร สมัยเรียนมหาวิทยาลัย เราอาจเคยถูกรุ่นพี่เชิญชวนไปขึ้นครูหรือเสียหนุ่ม สุดแท้แล้วแต่การเรียกขาน ประเพณีเช่นนั้นไม่ทำให้สังคมเจริญขึ้น ผมไปแต่ไม่ได้-ขึ้น แค่คุย

เหมือนคืนนี้ เพียงแค่คุย ไม่ใช่ไม่อยากแต่กลัวความยุ่งยากที่ตามมา สังคมปลูกฝังให้ผู้ชายต้องการความบริสุทธิ์ ดังนั้นผู้หญิงย่อมรู้สึกไม่ต่างและอาจต้องการมากกว่านั้น บริสุทธิ์ทั้งกายและใจจึงเป็นคำตอบสุดท้าย

เรื่องราวของหญิงสาวส่วนใหญ่ค่อนข้างคล้ายกัน มีรายละเอียดปลีกย่อยไม่มากที่แตกต่าง กรณีของเธอ เป็นเรื่องหนี้สินที่แฟนเก่าก่อไว้แล้วหนีหายไป ไม่ลงรายละเอียดลึก เธอกลายเป็นคนกลางคืนโดยความจำเป็น หลบสังคมปรกติด้วยอีกใบหน้าหนึ่ง เธอเล่าว่าเคยเดินสวนกับลูกค้าคนหนึ่งตอนกลางวัน เธอลองยิ้มทักแต่เขาจำเธอไม่ได้ ทั้งที่คืนก่อนเพิ่งประกอบกิจกันมาทั้งคืน

เหนื่อยที่ต้องใช้ชีวิตสองด้าน – เธอว่างั้น

ไม่มีทางอื่นหรอกหรือ – ผมถาม

เจ้าหนี้ไม่รอและกลัวครอบครัวขายหน้า งานกลางวันรายได้ไม่หนัก จ่ายดอกเบี้ยก็หมดไม่เหลือกินแล้ว งานกลางคืนรายได้งามและพอเหลือเก็บเหลือกิน จ่ายได้ทั้งดอกและลดได้ทั้งต้น งานกลางวันที่รายได้ดีก็มี แต่คนที่ยังเรียนไม่จบ ขาดวุฒิการศึกษาดีๆ รายได้อย่างมากแค่ระดับค่าแรงขั้นต่ำที่รัฐบาลคิดให้แค่พอกินพอใช้ แต่ไม่ได้สนใจให้สร้างอนาคตหรือปลดภาระหนี้สิน

อีกสามเดือนก็หมดหนี้แล้ว เธอยิ้มให้ผม ถามถึงสถานะทางครอบครัว ผมบอกเธอว่าดูเอาน่าจะทราบว่าไร้คู่ เมื่อโสดทำไมไม่ลองมีประสบการณ์เที่ยวผู้หญิงดูสักครั้ง ผมตอบเพียงว่าไม่ได้หนาวขนาดนั้น

อีกสามเดือนเธอจะเรียนจบปริญาตรีเช่นกัน มีเรื่องน่ายินดีพร้อมๆกันเกิดขึ้นกับเธอ แต่ใครจะทราบบ้างว่าก่อนหน้าใบหน้ายิ้มแย้มในภาพถ่ายรับปริญญา ต้องแลกมาด้วยสิ่งใดบ้าง

ทำไมตอนมีหนี้สินไม่ปรึกษาครอบครัวให้ช่วย – ผมถาม

ครอบครัวของเพื่อนเธอ เป็นชาวนาและชาวสวน ครอบครัวอย่างชาวไทยโบราณ มีลูกมาก เมื่อบุพพาการีมีไม่พอเลี้ยงดู ลูกบางคนจึงจำเป็นต้องช่วยเหลือ บางรายจากบ้านมาไกลและไม่ได้ติดต่อทางบ้านอีกเลย สิ่งที่ทำให้รู้ว่ายังมีชีวิตคือเงินในซองและข้อความในจดหมาย

แบบนั้นดีกว่ากันเยอะ – เธอว่า

ครอบครัวของเธอค่อนข้างพรั่งพร้อม มีหน้าตาในสังคมถึงไม่มาก แต่พอเป็นที่รู้จัก มีลูกไม่เยอะตามหลักการวางแผนครอบครัวที่ดี เมื่อหลายสิ่งหลายอย่างดีมาตลอด ดังนั้นพอข้อบกพร่องเกิดขึ้น จึงยากที่จะยอมรับ ไม่จำเป็นต้องปริปากเอ่ยถึงปัญหา ก็คิดถึงคำตอบได้แล้วว่าจะลงเอยเช่นไร หายากมาก ที่จะได้รับความรักและการให้อภัยแบบในโฆษณาประกันชีวิต เสียงด่าทอและรอยตบสักฉาดต่างหากคือชีวิตจริง

เบียร์กรอกลงคอเธอพรวดเดียวเกลี้ยง แรงผ่อนลมหายใจตอนนั้น คล้ายระบายสิ่งคับข้องใจจนหมด บางทีปัญหาเรื่องหนี้สินและแฟนเลวอาจเป็นเรื่องน้อยนิด เมื่อเทียบกับเรื่องมหาศาลอย่างการล่มสลายของสถาบันครอบครัวอันเกินเยียวยา แสงแดดตอนกลางวันบางทีก็หนาวเย็นยิ่งกว่าแรงลมตอนกลางคืน

หัวไหล่ของเธอมีตัวหนังสือเล็กๆสองสามตัวสักไว้เป็นภาษาอังกฤษ อ่านได้ว่าเป็นชื่อของผู้ชาย น่าแปลกที่เป็นชื่อเดียวกับเพื่อนของผมคนหนึ่ง

สามสิบนาทีผ่านไป ผมสั่งเช็คบิล ว่าจะกลับบ้าน เธอถามผมว่าเหตุใดจึงไม่แนะเธอบ้างว่า ควรจะทำอะไรกับชีวิต ไม่บอกเธอว่าควรเลิกเป็นผีเสื้อกลางคืนแล้วไปหางานกลางวันทำจะดีกว่า

คืนนี้ ผมต้องการแค่เพื่อนคุย ไม่ได้มาเพื่อให้คำปรึกษาใคร อีกประการหนึ่ง ผมคิดว่าเธอคงได้ฟังมาเยอะมากและอาจมากกว่าที่ผมคิด ถ้าเธอเปลี่ยนแปลงแนวทางชีวิตได้บางทีอาจเปลี่ยนไปนานแล้ว

สำหรับบางคนจุดเปลี่ยนของชีวิตอาจเดินมาเยี่ยมเยือนอย่างยืดยาด กว่าจะหลบจากด้านมืดพ้นอาจต้องรอจนฤดูร้อนมาเยือน เพื่อให้ช่วงกลางวันยาวนานกว่ากลางคืน

ผมแอบใส่เงินในกระเป๋าถือของเธอห้าร้อย ราคาพอเหมาะควรแก่การเสียเวลา เราอำลากันโดยไม่คาดหวังว่าจะได้พบกันอีก บางทีเราอาจได้พบกันอีกครั้งตอนกลางวัน แต่แสงอาจจ้าเกินไปจนเรามองคนรอบด้านไม่ชัดว่าพวกเขาสุข เศร้า เหงาและขมขื่นอย่างไรจนต้องหนีไปใช้ชีวิตในยามค่ำคืน เพื่อที่จะรอคอยใครบางคนที่มองเห็นชีวิตของพวกเขาชัดขึ้นบ้างสักนิด

ภายใต้แสงไฟข้างถนน ผมย่ำกลับบ้านช้าเชื่อง พลางคิดถึงชะตากรรมของผู้หญิงคนหนึ่ง สลดใจแต่ไม่ถึงกับโศกเศร้าไปด้วย ส่วนต่างของความสัมพันธ์ไม่เพียงพอทำให้รู้สึกเสียใจ แต่ก็พอเข้าใจ

บางทีความเข้าใจอาจเป็นสิ่งที่คนเราต้องการมากที่สุด เพื่อจะได้ใช้ชีวิตอยู่ภายใต้แสงสว่าง

ทว่า-ท่ามกลางยุคสมัยนี้ ผู้คนใช้คำว่าเข้าใจกันอย่างพร่ำเพรื่อ หาคนเข้าใจคำว่าเข้าใจได้น้อยเต็มที ยิ่งเข้าใจโดยปราศจากเงื่อนไขใดๆยิ่งน้อยมาก

รูปประโยคแบบนี้เป็นรูปประโยคที่แสนบีบคั้น เหมือนลูบหัวแล้วตบหลัง

ผมก็ไม่ค่อยเข้าใจนักหรอกว่าความเข้าใจที่แท้จริงเป็นอย่างไร

เอาเป็นว่าตามความคิดของผมคือ

…และที่สำคัญ เขาต้องการแค่ใครบางคนที่จะตะโกนก้องไปพร้อมกันว่า..โลกเฮงซวย