ต้นตาลเมืองเพชร
ตาล (Asian Palmyra Palm) เป็นพันธุ์ไม้พวกปาล์มขนาดใหญ่ สกุล (Genus) Borassus ในวงศ์ (Family) Palmae

 
จังหวัดเพชรบุรีมีต้นตาลมากที่สุดในประเทศไทย ดังปรากฏหลักฐานจาก “นิราศเมืองเพชร” ของสุนทรภู่ ความตอนหนึ่งว่า ทุกประเทศเขตแคว้นแดนพริบพรี เหมือนจะชี้ไปไม่พ้นแต่ต้นตาล ด้วยเหตุนี้ ต้นตาลจึงกลายเป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดเพชรบุรีคู่กับเขาวัง หรือพระนครคีรี ปรากฏเป็นตราและธงประจำจังหวัดเพชรบุรี สืบมาจนถึงทุกวันนี้

ต้นตาลเมืองเพชร ให้ผลผลิตน้ำตาลโตนดที่ดีที่สุดมาตั้งแต่สมัยโบราณตราบจนถึงปัจจุบัน จึงมีชื่อเสียงติดปากคนทั่วไปว่า “น้ำตาลเพชรบุรี” เพราะมีรสหวานหอมอร่อย มีรสชาติกลมกล่อมชวนรับประทาน จนเป็นที่มาของคำว่า “หวานเหมือนน้ำตาลเมืองเพชร”

อาหารที่ทำจากลูกตาล
ผลตาลใช้ทำอาหารและขนมได้ทุกอายุ เริ่มตั้งแต่ลูกตาลที่ยังอ่อน เอามาฝานเฉพาะตอนหัวที่มีสีขาวเป็นแผ่นบาง ๆ ใช้ทำอาหารคาว เรียกว่า "แกงหัวตาล"

"จาวตาล" เป็นลูกตาลในระยะที่สอง สามารถนำมากินสด ๆ ได้ มีผู้นำมาดัดแปลงหั่นเป็นชิ้นบาง ๆ ใส่น้ำเชื่อมและน้ำแข็ง เรียกว่า "ลูกตาลลอยแก้ว"

    ตาลลอยแก้ว

"จาวตาลเชื่อม" เป็นจาวตาลในระยะที่สาม ซึ่งเนื้อในของจาวตาลจะแข็งซุยคล้ายจาวมะพร้าว นำมาเชื่อมน้ำตาลจนน้ำตาลแทรกเข้าไปในเนื้อ ขนมชนิดนี้ได้รับความนิยมมาก จึงมีราคาสูงกว่าขนมเชื่อมอื่น ๆ

  จาวตาลเชื่อม

"โตนดทอด" ทำจากจาวตาลในระยะที่สาม โดยนำมาเชื่อมแล้วชุบแป้งทอด เป็นขนมเมืองเพชรขนานแท้และดั้งเดิม

      โตนดทอด

"ขนมตาล" ทำจากลูกตาลแก่ที่สุกงอมโดยนำเอาเนื้อลูกตาลไปผสมกับแป้ง น้ำตาลโตนดและกะทิ คนให้เข้ากันหยดบนใบตองแล้วน้ำไปนึ่ง เมื่อสุกจะฟูเป็นสีเหลือง

  ลูกตาลสุก ทำขนมตาล

ลูกตาลสุกมายี ทำขนมตาล

"น้ำตาลเมา" หรือ "กระแช่" ก็คือน้ำตาลสดที่นำมาอุ่นแล้วทิ้งไว้ให้เย็นสนิท จากนั้นนำเปลือกหรือรากมะเกลือมาเผาไฟทิ้งให้เย็น นำไปเรียงใส่ในไหแล้วเทน้ำตาลอุ่นที่เย็นสนิทแล้วใส่ลงไป ปิดฝาให้แน่น ทิ้งไว้ 2 วัน 2 คืน ก็จะได้น้ำตาลเมาตำหรับเมืองเพชรที่มีกลิ่นหอมและมีรสอร่อยยิ่งนัก

ภาพขายกระแช่ สมัยก่อน  ใส่กระบอกไม้ไผ่หาบขาย  ปัจจุบันบรรจุขวดเป็น Palm wine กระแช่ไทย เป็นสินค้าส่งออก   

แกงหัวตาล

เป็นอาหารโบราณประจำครัวเรือนของคนเพชรบุรีมานานแล้ว โดยเฉพาะคนในชนบท ที่มีวิถีชีวิตเกี่ยวกับต้นตาล   แกงหัวตาลเป็นแกงอย่างหนึ่งที่เกิดจากภูมิปัญญาชาวบ้าน ที่คิดค้นนำส่วนหัวของลูกตาลมาทำ ปัจจุบันแกงหัวตาลหาทานได้ยาก เนื่องจากมีขั้นตอนในการทำที่ค่อนข้างยุ่งยากพอสมควร

    แกงหัวตาล

ส่วนประกอบ
1. หัวตาลอ่อน  2. เกลือ  3. น้ำพริกแกงเผ็ด   4. กะทิ   5. เนื้อปลาทูย่าง   6. น้ำปลา   7. น้ำตาลโตนด   8. มะขามเปียก   9. ใบมะกรูดหั่นฝอย

วิธีทำ
1. นำหัวตาลอ่อนมาซอยเป็นชิ้นบาง ๆ

2. จากนั้นนำไปแช่น้ำเกลือที่ผสมน้ำมะขามเปียกเพื่อไม่ให้หัวตาลดำ แช่ไว่ประมาณครึ่งชั่วโมงหลังจากนั้นขยำหัวตาลกับน้ำเกลือที่ผสมกับน้ำมะขามเปียกจนนิ่ม แล้วนำไปล้างน้ำ
3. นำกะทิตั้งไฟจนเดือด ใส่น้ำพริกแกงเผ็ดลงไปพร้อมทั้งคนให้เข้ากันจนเดือด
4. ใส่หัวตาลลงไปแล้วรอจนเดือด จากนั้นก้ปรุงรสด้วยน้ำปลาและน้ำตาลโตนดตามใจชอบ
5. ใส่เนื้อปลาย่างลงไป เติมหางกะทิลงไปอีกเล็กน้อยแล้วรอ จนเดือด
6. ตักใส่ถ้วยแล้วโรยหน้าด้วยใบมะกรูดหั่นฝอย

.

.

ตาล ข้อมูลจาก   เมืองเพชรดอทคอม  ,  วิกิพิเดีย  ,  toddy palm paste  

ภาพและสูตรแกงหัวตาล  จาก  โรงเรียนเบญจมเทพอุทิศจังหวัดเพชรบุรี