“หมอนวดน้อย” กิจกรรมเรียนรู้บูรณาการและสืบสานภูมิปัญญาไทยที่ร.ร.ศิริมาตย์เทวี อ.พาน จ.เชียงราย

ภาพเด็กนักเรียนตัวน้อยๆที่โชว์กรรมวิธีการนวดแผนไทยทั้งการนวดต้นคอ บ่า ไหล่ ลำตัว นิ้วมือ ขา ฯลฯ ให้แก่นายชนะ  นาคสุริยะ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย นายประพันธ์ ภู่งาม นายอำเภอพาน และท่านมุขนายก ยอเซฟ สังวาล ศุระศรางค์  ณ ห้องชมรมหมอนวดน้อย ร.ร.ศิริมาตย์เทวี อ.พาน จ.เชียงราย ด้วยลีลาท่าทางเอาจริงเอาจังของเด็กๆที่มิใช่สักแต่ว่าจะใช้นิ้วและฝ่ามือขยำๆขยี้ๆกล้ามเนื้อเท่านั้น หากแต่มือน้อยๆของ “หมอนวดน้อย”ที่ประคบประหงมลงไปที่กล้ามเนื้อต้นคอ  บ่าและไหล่ ตลอดจนการใช้ฝ่ามือ ท่อนแขน ข้อศอก คลึงเค้น อย่างช้าๆรู้จังหวะจะโคน แม้กำลังแรงจะมิอาจเทียบเท่าผู้ใหญ่ แต่เด็กชายเด็กหญิงตัวน้อยๆเหล่านั้นก็ทำให้สีหน้าสีตาของผู้ที่ทดลองใช้บริการพึงพอใจ ประทับใจและชื่นชมต่อการตกผลึกภูมิความรู้ในเรื่องของภูมิปัญญาไทยสาขานวดแผนโบราณของเหล่าบรรดา “หมอนวดน้อย”ได้อย่างน่ารักน่าชัง
          กิจกรรม “หมอนวดน้อย”  นักเรียนช่วงชั้นที่ 1 โรงเรียนศิริมาตย์เทวี หมู่ 2 ต.พาน อ.พาน จ.เชียงราย เป็นหนึ่งในนิทรรศการรายงานการจัดกิจกรรมทางการเรียนรู้ที่โรงเรียนได้มอบหมายให้คุณครู 98 คน ของโรงเรียนได้นำ Best Practice ของนักเรียนมานำเสนอต่อผู้ปกครองนักเรียนและหัวหน้าส่วนราชการที่มาเยือนในงาน เปิด-เสกอาคารเรียนพระแม่มารีย์  อาคารเรียน 4 ชั้น 24 ห้องเรียน เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2551

                ซิสเตอร์วันเพ็ญ  ไชยเผือก ครูใหญ่โรงเรียนศิริมาตย์เทวี อ.พาน จ.เชียงราย กล่าวว่า กิจกรรม “หมอนวดน้อย” เป็นกิจกรรมสร้างเสริมภูมิปัญญาไทยให้แก่เด็กๆนักเรียนในวัยเยาว์ได้ใช้ชั่วโมงพัฒนาผู้เรียนซึ่งมีสัปดาห์ละ 2 ชั่วโมง ฝึกให้เด็กๆได้เรียนรู้และทดลองปฏิบัติจริงตามหลักสูตรการสอนแผนใหม่ที่มีครูและวิทยากรในท้องถิ่นเป็นที่ปรึกษา โดยกิจกรรมหมอนวดน้อยนี้เป็นแขนงหนึ่งในศิลป์และศาสตร์การนวดแผนไทยซึ่งเป็นภูมิปัญญาชาวบ้าน ที่คณะครูช่วงชั้นที่ 1 ได้วางแผนขึ้น โดยมีคณะเจ้าหน้าที่แผนกกายภาพบำบัดจากโรงพยาบาลแม่ใจ อ.แม่ใจ จ.พะเยา ร่วมทำหน้าที่สอนเสริมและให้ความรู้ในการนวดแผนโบราณที่ถูกต้องตามแบบแผนให้แก่เด็กๆ”

                นางสาวรจนา  ศิวพิทักษ์สวัสดิ์  นางกาญจนี  กลิ่นจันทร์และนางศรีประภา  ศุภศรีสกุล ทีมครูผู้รับผิดชอบกิจกรรม “หมอนวดน้อย” ช่วยกันแถลงถึงที่ไปที่มาของกิจกรรมว่า “เป้าหมายหลัก คือ การสืบสานภูมิปัญญาไทยในท้องถิ่นประเภทการนวดแผนไทย ก็เลยจัดทำหลักสูตรขึ้นเพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้เป็นพื้นฐานและสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ ตลอดจนทำให้เด็กๆมีทักษะในการนวดแผนไทยและสามารถนวดได้อย่างถูกวิธี ซึ่งก็จะส่งผลทำให้เด็กมีคุณธรรมทางด้านการรับผิดชอบในหน้าที่และมีน้ำใจเอื้ออาทรต่อคนรอบข้าง”
                ด้านซิสเตอร์วันเพ็ญ  ไชยเผือก ครูใหญ่ร.ร.ศิริมาตย์เทวีกล่าวว่า  กิจกรรม “หมอนวดน้อย”ถือเป็นการสอนเสริมในทักษะการพัฒนาผู้เรียน เป็นการปูพื้นฐานเริ่มจากขั้นพื้นฐานสำหรับนักเรียนชั้นปีที่ 2 เริ่มจักรู้โครงร่างกายมนุษย์ กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น รู้จุดที่จะนวดมือและแขน ฝึกปฏิบัติจริง พอขึ้นชั้นป.3 ก็จะฝึกการนวดคอ ไหล่ ลำตัวและด้านหลัง ส่วนในระดับชั้นป.4-5 ก็จะฝึกนวดนิ้วเท้า ฝ่าเท้า ขา ซึ่งก็จะเป็นกิจกรรมเล็กๆ แต่ทว่ายิ่งใหญ่สำหรับเด็กๆที่จะได้เรียนรู้ในสิ่งต่างๆรอบตัว การรักษาเวลา การตระหนักในหน้าที่ การมีมารยาท การโอภาปราศรัย เป็นต้น”

                “หมอนวดน้อย” กิจกรรมพัฒนาทักษะสำหรับเด็กๆที่โรงเรียนศิริมาตย์เทวี อ.พาน จ.เชียงราย จึงมิใช่เป็นเพียงการเรียนรู้ทักษะวิชาชีพขั้นพื้นฐานโดยมีคุณครู วิทยากรในท้องถิ่น เจ้าหน้าที่จากโรงพยาบาล มาเป็นผู้ให้ความรู้คอยแนะนำและฝึกการปฏิบัติจริงให้แก่เด็กๆเท่านั้น หากแต่ยังเป็นการส่งเสริมโอกาสที่จะเรียนรู้และได้มีโอกาสปฏิบัติจริงในเรื่องของคุณธรรมและจริยธรรม การมีปฏิสัมพันธ์ การบริการ จรรยามรรยาทให้แก่เด็กๆช่วงชั้นที่ 1 (ป.1-3)  ในขณะที่ภูมิปัญญาการนวดแผนไทยในปัจจุบันนี้ก็เป็นวิชาชีพหนึ่งที่ได้รับความนิยมในสังคมและมีประชาชนนิยมใช้บริการ ในขณะที่นักเรียนก็มีความรู้สึกสนุกสนาน มีการแสดงออกซึ่งอัธยาศัยที่ดี ยกมือไหว้ ทักทาย ตอบคำถาม ไปจนถึงคุณลักษณะการรักษาความสะอาด การแต่งกาย

การวางพื้นฐานในชั่วโมงกิจกรรมพัฒนาทักษะให้แก่นักเรียนจึงเป็นการบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นให้เข้ากับการเรียนรู้สู่การดำรงวิถีชีวิตจริงประจำวันในโรงเรียนและที่บ้านได้อย่างลงตัว สอดรับกับการขวนขวายและอุปนิสัยของเด็กๆที่อยากจะอยู่ในโลกของการเรียนรู้ได้อย่างมีความสุข สนุกสนาน ซึ่งนั่นก็หมายถึงคุณค่าของการจัดการเรียนรู้โดยมีศักยภาพและความต้องการของเด็กเป็นบรรทัดฐานนั่นเอง

                                                              กร  มกุชะ