ผมเงยหน้าขึ้นจากการอ่านหนังสือพิมพ์ เมื่อมือเล็ก ๆ ของหลานสาววัย 4 ขวบ มาจับที่มือของผมและบอกผมว่า

“หนูอยากเลี้ยงกระต่าย” “หนูอยากจะเลี้ยงให้ตัวมันโต ๆ และก็ออกลูกมาให้หนูเลี้ยงอีก”

ตั้งแต่นั้นมาบ้านของผมก็มีกระต่าย 3 ตัว และรับกระต่ายที่เกือบจะพิการมาอุปการะเพิ่มอีก 1 ตัว แรก ๆ ผมก็คิดว่าจะเลี้ยงเพื่อความเพลิดเพลินเท่านั้น เป็นกระต่ายบ้านธรรมดานี่เองละครับ ไม่ใช่พันธุ์ขนฟูขนหยิกอะไรนั่น บ้านผมกว้างขวางพอก็เลยกั้นคอกด้วยลวดตาข่าย กว้างยาวสักหนึ่งคูณสามเมตร เลี้ยงมันในสนามทรายหน้าบ้านนั่นละครับ ให้มันวิ่งเล่นกันเสียให้พอใจ

ดูแล้วไม่น่ายุ่งยากนะครับ หาผักให้มันกิน ผักอะไรก็ได้หรือจะเป็นข้าวสวยมันก็จะยิ่งชอบครับ แล้ววางขันใส่น้ำสะอาดให้ กระต่ายมันก็อยู่กันได้ ผมไม่เคยได้ยินมันบ่นอะไรให้ผมฟังส้าก….คำ ผมและหลานสาวก็เห็นมันสุขสบายดีโตวันโตคืน และเวลาก็ผ่านไปได้สักขวบปี พวกมันก็เริ่มมีพฤติกรรมแปลกไปครับ วัน ๆ เอาแต่ขุดทรายให้เป็นโพรงแล้วก็ลงไปนอนเล่นกัน

แล้วไม่นานนักในวันหนึ่งผมก็เห็นลูกกระต่ายตัวแดง ๆ สามตัวนอนอยู่ในโพรง หลานสาวของผมตบมือดีใจที่ฝันของเธอเป็นจริง แต่ผมสิครับงงเป็นไก่ตาแตก ว่าตัวไหนล่ะที่เป็นแม่ของมัน ? ก็ผมไม่เคยสังเกตเลยว่าไหนตัวผู้ไหนตัวเมีย และผมต้องเข้าไปพิสูจน์หาความจริง

ความจริงปรากฏขึ้นว่ากระต่ายที่รับมาเลี้ยงตอนหลัง มันเป็นตัวผู้เพียงตัวเดียว นอกนั้นเป็นตัวเมียทั้งหมด ผมได้แต่เฝ้าดูว่าตัวไหนจะเข้าไปเลี้ยงและให้นมลูก ก็ไม่เห็นจะมีตัวไหนผิดสังเกต สุดท้ายลูกกระต่ายทั้งหมดก็ตายไปในที่สุด เพราะผมไม่รู้ว่าจะต้องทำอย่างไร หลานสาวผมร้องไห้และชวนผมออกไปใส่บาตรติดกันหลายวัน

น้ำตาของเด็กน้อยนั้นกระตุ้นให้ผมต้องไปหาข้อมูลและความรู้เพิ่มเติม เพื่อป้องกันและหาทางแก้ไขปัญหาที่จะเกิดขึ้นต่อไปในอนาคต….

ผมได้รับความรู้ในขั้นต้นว่า หูกระต่าย นั้นไม่ได้มีไว้สำหรับดึง เพราะมันบอบบางและมีเส้นเลือดอยู่มากมายที่มันใช้สำหรับระบายความร้อน ถ้าเป็นกระต่ายขนาดเล็ก ต้องจับดึงหนังที่ต้นคอและเอามือช้อนก้นไว้ ถ้าเป็นขนาดกลางและใหญ่จึงค่อยรวบหูพร้อมกับดึงหนัง มือประคองก้นและใช้นิ้วจับขาหลังไว้ จึงจะถูกต้องและปลอดภัย เมื่อพวกมันถึงวัยเจริญพันธุ์ อายุสัก 6 – 7 เดือนก็จะผสมพันธุ์กัน ตัวเมียจะต้องท้องในราว 1 เดือน ระหว่างนี้มันจะดึงขนตัวเองมารองรังหรือพื้นกรง แต่หากเลี้ยงอย่างผมมันก็จะขุดดินขุดทรายให้เป็นโพรง หาใบไม้แห้งและดึงขนมารองพื้น

ต่อมาไม่นานนักกระต่ายของผมก็คลอดลูกออกมาพร้อมกัน 2 ครอก ผมก็รีบจัดการแยกออกมาเลี้ยงต่างหาก เพราะหากว่าถูกรบกวนจากกระต่ายตัวอื่นมันจะไม่เลี้ยงลูกเลย ระยะลูกอ่อนนี้มันจะดุและหวงลูกมาก ผมเองเกิดมาก็เพิ่งเคยเจอกระต่ายขู่และเข้ามากัด เอากับมันสิ… ลูกกระต่างแรกเกิดบอบบางมาครับ ตัวแดง ๆ ยังไม่มีขน ความยาวลำตัวก็ประมาณ 3-5นิ้ว มันจะลืมตาและหูเปิดเมื่อมีอายุเข้า 10 -12 วัน ต่างกับลูกกระต่ายป่าซึ่งจะลืมตาทันทีระหว่างนี้ขนก็จะค่อย ๆ ขึ้นจนเต็มตัว จนอายุได้เกือบ 1 เดือนมันจะเริ่มกันยอดผักอ่อน ๆ และถ้าเห็นมันกินมูลของแม่มันเอง ก็อย่าตกใจหรือห้ามปรามมันนะครับ ปล่อยให้มันกินไปเลย เพราะเป็นยาบำรุงอย่างดีของลูกกระต่าย

กระต่ายเป็นสัตว์รักสะอาด มันจะใช้เวลาหลายชั่วโมงกับการเลียขน และใช้ขาหน้าทำความ

สะอาดใบหน้า เมื่อเลี้ยงกระต่ายไว้หลาย ๆ ตัวในกรงเดียวกัน จะพบว่ามันจะช่วยทำความสะอาดให้ตัวอื่นด้วย …..