ประชุมรอง ผวจ.,ธนารักษ์จังหวัด กับชาวชุมชน

วันพุธที่ ๒๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๑  เวลา ๑๔.๐๐ – ๑๖.๐๐ น.  ณ ลานแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (ลานโพธิ์)  ตลาดร้อยปีสามชุก  ได้มีการประชุมผู้เช่าที่ราชพัสดุในแปลงตลาดร้อยปีสามชุก ตามที่ธนารักษ์พื้นที่ได้มีจดหมายเชิญประชุมเมื่อสองวันก่อนหน้า

ท่านรองผู้ว่าราชการจังหวัด นายพงศธร  สัจจชลพันธ์  กรุณาให้เกียรติเป็นประธานในที่ประชุม  ผู้เข้าร่วมประชุมท่านอื่นๆในฝ่ายราชการคือ ท่านนายอำเภอสามชุก  หัวหน้าธนารักษ์พื้นที่สุพรรณบุรี  เจ้าหน้าที่ธนารักษ์อีกสองท่าน (ท่านหนึ่งเป็นฝ่ายจัดประโยชน์)

ท่านรองผู้ว่าฯเกริ่นความเป็นมาของการเชิญประชุม จากแนวคิดเดิมของกรมธนารักษ์ในการปลูกสร้างตึกแถวแทนที่ห้องแถวไม้เดิม  ข้อเสนอที่จะอนุรักษ์สภาพอาคารแถวไม้เดิมจากฝ่ายผู้เช่าฯร่วมกับชาวชุมชนที่มิได้เป็นผู้เช่าฯ  จนมาถึงการตกลงรับแนวคิดอนุรักษ์ของชุมชน โดยมีประกาศของกรมศิลปากรและความเห็นจากกรมศิลปากรว่าสมควรอนุรักษ์ไว้เป็นเหตุผลประกอบ

ท่านรองผู้ว่าฯกล่าวเน้นแนวทางทำงานร่วมกันต่อไปว่าต้องเป็นประชาธิปไตย หมายถึงมติร่วมกันของคนส่วนใหญ่ ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นร้อยเปอร์เซ็นต์สมบูรณ์   ลำดับขั้นตอนใดที่จำเป็นต้องได้รับความช่วยเหลือหรือสนับสนุนจากทางการ  ทางการจะเข้าสนับสนุนในส่วนนั้น

หลักการสำคัญอีกประการหนึ่งคือ สมาชิกทุกคนในชุมชนจะต้องรู้เท่าๆกัน รู้ทันๆกัน

เรื่องแนวทางการพัฒนาปรับปรุงตัวอาคารห้องแถวไม้  ตกลงให้ใช้แผนแม่บทที่ชาวชุมชน (ซึ่งรวมถึงผู้เช่าฯ) ได้สรุปร่วมกันไว้กับมูลนิธิชุมชนไท และสถาบันพัฒนาองค์กรเอกชน (พอช.) และลงมติยึดถือร่วมกันแล้วก่อนหน้า ซึ่งแผนแม่บทนี้มีสำเนาอยู่กับธนารักษ์พื้นที่ ๑ ชุด

โดยธนารักษ์พื้นที่รับจะเรียบเรียงข้อตกลงของชาวชุมชนที่สรุปในแผนแม่บทให้ออกมาเป็นกติกา ข้อตกลงกลางสำหรับการดัดแปลง ซ่อมแซม ปรับปรุง อาคารห้องแถวไม้ที่อยู่อาศัย ไม่ให้ขัดกับหลักการในแผนแม่บท  ให้ง่ายที่ผู้เช่าฯจะอ่านทำความเข้าใจและดำเนินตาม

หลังจากนี้ ธนารักษ์จะรับหน้าที่ดูแลเงื่อนไข รับคำร้องขออนุญาตปรับปรุง ดัดแปลงอาคาร   พิจารณาให้อนุญาต

และเมื่อผ่านการเลือกตั้งนายกเทศมนตรีตำบลสามชุกไปแล้ว  จะให้เทศบาลฯพิจารณาประกาศเป็นเทศบัญญัติต่อไป

ท่านรองผู้ว่าฯรับจะประสานกับ กฟภ. ศึกษาการปรับปรุงทางเดินสายไฟฟ้าหลักในชุมชนให้เป็นระเบียบสวยงามต่อไป

อนึ่ง กรรมการพัฒนาตลาดสามชุกเชิงอนุรักษ์ท่านหนึ่งได้กล่าวถึงการทำงานของคณะกรรมการที่ผ่านมาว่าได้มีการรับการอบรมหลักการตลาดสมัยใหม่ เรื่อง SWOT technic โดยความอนุเคราะห์ของหน่วยงานหนึ่ง  และรับการอบรมเพิ่มเติมอยู่เป็นระยะ   จากนี้ไปจะขยายการรับการอบรมมาสู่สมาชิกชุมชน(รวมผู้เช่าฯ)เป็นลำดับไปให้ทั่วถึง  ทั้งนี้จากเงินทุนที่เพิ่งได้รับมาจากองค์กรหนึ่ง

การประชุมครั้งต่อไปจะพิจารณาโอกาสที่เหมาะสมอีกครั้ง

๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐

ความจริงแล้ว ความเป็นมาของการอนุรักษ์บ้านเก่าในวันนี้ มิได้เป็นเรื่องราวที่สรุปได้สั้นๆเพียงสามประโยคดังที่ท่านรอง ผวจ.เกริ่นนำการประชุม

แต่นับจากกรมธนารักษ์ดำริโครงการรื้ออาคารห้องแถวเก่าตั้งแต่ปี ๒๕๒๗ เป็นต้นมา  ตลาดเต็มไปด้วยอึมครึม สับสน ลังเล จำยอม   มีการปรับเปลี่ยนกิจการร้านค้า ลดขนาดลง มีการอพยพโยกย้ายไปอยู่กับลูกเต้าในเมืองหรือเมืองหลวง ทิ้งบ้านไว้ร้าง หรือปล่อยเช่าไปแกนๆ

มีความอลหม่านในการช่วงชิงตำแหน่งทำเลดีๆในผังใหม่ วิ่งเต้นหานักการเมืองท้องถิ่น

มีความคิดริเริ่มหาจุดที่จะอนุรักษ์  มีการเผยแพร่ความคิด ระดมคนเฒ่าคนแก่มาร่วมกันเล่าความเป็นมาของบ้านเกิด  มีคนคัดค้าน เร่งรัดให้มีการสร้างตึก

มีการเสนอเสนอแนวคิดให้ฝ่ายอำเภอ  ไปยื่นหนังสือถึงจวนผู้ว่าฯ  ไปถึงกรมธนารักษ์  เผชิญแรงกดจากฝ่ายราชการที่ยืนยันการเดินหน้าปฏิบัติตามแผน

มีการขอความสนับสนุนจากมูลนิธิชุมชนไท และหน่วยงานองค์กรเอกชนด้านการอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรม

มีการออกสำรวจสภาพอาคารทางกายภาพท่ามกลางแรงใจและทั้งเสียงปรามาสเย้ยหยัน

จนได้เป็นเอกสารภาพรวมพร้อมแนวทางการพัฒนาเชิงอนุรักษ์

ผลักดันแนวคิดขึ้นไปตามสายงานราชการซึ่งยึดถือแนวปฏิบัติจากบนลงล่างอยู่ไม่คลาย

ยิ่งไม่ต้องหวังถึงเม็ดเงินช่วยเหลือจากหน่วยงานปกครองท้องถิ่นที่มีงบประมาณจากส่วนกลางลงมานับสิบล้านบาท   รู้กันดีว่ากรอบคิดของนักการเมืองแบบเก่าคือการใช้งบไปกับสิ่งปลูกสร้างที่เป็นคอนกรีตและเหล็กเส้นที่จับต้องได้  การได้มาซึ่งคะแนนเลือกขึ้นสู่อำนาจก็ย่อมต้องใช้วัตถุแห่งความจูงใจ

ผลสำเร็จตรงนี้ ณ วันนี้ คือข้อพิสูจน์ยืนยันว่าความมั่งคั่งยั่งยืนร่วมกันของชาวบ้านชาวเมืองนั้น  เราชาวรากหญ้าสามารถร่วมกันทำด้วยตัวเองได้  ไม่ต้องรอคอยใครมาปั้นโครงการให้

โจทย์ข้อต่อไปคือ ทำอย่างไรจะขยายความมั่งคั่งยั่งยืนออกไปยังชาวบ้านชาวเมืองรอบๆ  ไม่จำกัดแค่ในตัวตลาด ทำอย่างไรจึงจะเกิดความร่วมมือในแบบข้างนอกผลิตแล้วส่งมาขายข้างใน  ต่อยอดออกไปให้ทั่วทุกหัวระแหง

ทำอย่างไร เม็ดเงินที่ลงมายังท้องถิ่น(ซึ่งมาจากเงินภาษีจากชาวบ้านเอง)จึงจะไม่ละลายไปกับสิ่งก่อสร้างคอนกรีตที่แห้งแล้ง  แทบสูญเปล่า  แต่ใช้มันสร้างการงานที่ยั่งยืนให้กับพ่อบ้านแม่บ้าน ลูกหลานเยาวชนที่ถูกคัดออกจากระบบการเรียนแบบไต่เต้า

บางที การเข้าไปมีส่วนในอำนาจท้องถิ่นอาจเป็นเรื่องจำเป็น

ความเป็น “ใจเมือง” อันรวมดวงใจของชาวบ้านชาวช่องทุกครัวเรือนไว้ด้วยกัน มีจริงหรือไม่

พวกเขาจะเลือกนักการเมืองในกรอบเก่าๆ หรือเลือกใช้ตัวแทนจากรากเหง้าตัวเองเข้าไปสร้างกลไกหล่อหลอม “ใจเมือง”