'มะรุม'  เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางที่ถูกปลูกไว้ในบริเวณบ้านไทยมาแต่โบราณ  กินได้หลายส่วน ทั้งยอด ดอก และฝักเขียว แต่ใครๆ  ก็นิยมกินฝักมากกว่าส่วนอื่นๆ  
ต้นมะรุมพบได้ทุกภาคในประเทศไทย  ทางอีสานเรียก "ผักอีฮุม  หรือผักอีฮึม" ภาคเหนือเรียก "มะค้อมก้อน" ชาวกะเหรี่ยงแถบกาญจนบุรีเรียก"กาแน้งเดิง" ส่วนชานฉานแถบแม่ฮ่องสอนเรียก "ผักเนื้อไก่" เป็นต้น  
มะรุมมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่าMoringa oleifera Lam.วงศ์Moringaceae เป็นพืชกำเนิดแถบใต้เชิงเขาหิมาลัย  มะรุมเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูง  3-4 เมตร  ทรงต้นโปร่ง ใบเป็นแบบขนนกคล้ายกับใยมะขามออกเรียงแบบสลับ  ผิวใบด้านล่างสีอ่อนกว่าด้านบน ดอกออกเป็นช่อสีขาว ดอกมี 5 กลีบ   
ฝักมีความยาว 20-50 เซนติเมตร  ลักษณะเหมือนไม้ตีกลอง เป็นที่มาของชื่อต้นไม้ตีกลองในภาษาอังกฤษ  (Drumstick Tree) เปลือกฝักอ่อนสีเขียวมีส่วนคอดและส่วนมนเป็นระยะตามความยาวของฝัก  เปลือกฝักแก่มีสีน้ำตาล เมล็ดมีเยื่อหุ้มลักษณะกลมมีสีน้ำตาล  เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1เซนติเมตร  เมล็ดแก่สามารถบีบน้ำมันออกมากินได้  มะรุมเป็นพืชที่ปลูกง่าย  เจริญเติบโตได้ดีในดินทุกชนิด ต้องการน้ำและความชื้นปานกลาง  ขยายพันธุ์ได้ด้วยการเพาะเมล็ดและการปักชำ  การปลูกการดูแลรักษาก็ง่ายไม่ยุ่งยากซับซ้อน  เกษตรกรจึงมักนิยมปลูกมะรุมไว้ริมรั้วบ้านหรือหลังบ้าน 1-5 ต้น  เพื่อให้เป็นผักคู่บ้านคู่ครัวแบบพอเพียงที่ไม่ต้องซื้อหา  คนไทยทุกภาคนิยมนำฝักมะรุมไปทำแกงส้ม  ด้วยการปอกเปลือกหั่นฝักมะรุมเป็นชิ้นยาวพอคำ  ถือว่าเป็นผักที่ทำแกงส้มคู่กับปลาช่อนอร่อยที่สุด  จะต่างกันก็ในรายละเอียดของแกงตามแบบอย่างของแต่ละท้องถิ่นเท่านั้น  แม้แต่ทางใต้ก็นิยมนำมะรุมมาทำแกงส้มปลาช่อน  โดยจะใช้ขมิ้นเพื่อดับกลิ่นคาวปลาและเพิ่มสีสันของน้ำแกง  ปรุงรสเปรี้ยวด้วยการใส่ส้มแขกแทนน้ำมะขาม  และหั่นปลาช่อนเป็นแว่นใหญ่ไม่โขลกเนื้อปลากับเครื่องแกง  
 
ผู้เฒ่าผู้แก่นิยมกินมะรุมในช่วงต้นหนาวเพราะเป็นฤดูกาลของฝักมะรุม  หาได้ง่าย รสชาติอร่อยเพราะสดเต็มที่ มีขายตามตลาดในช่วงฤดูกาล  คนที่ปลูกมะรุมไว้ในบ้านเท่านั้นจึงจะมีโอกาสลิ้มรสยอดมะรุม ใบอ่อน  ช่อดอกและฝักอ่อน ช่อดอกนำไปดองเก็บไว้กินกับน้ำพริก ยอดมะรุม ใบอ่อน ช่อดอก  และฝักอ่อนนำมาลวกหรือต้ทให้สุก จิ้มกับน้ำพริกปลาร้า น้ำพริกแจ่วบอง  กินแนมกับลาบ ก้อย แจ่วได้ทุกอย่าง หรือจะใช้ยอดอ่อน  ช่อดอกทำแกงส้มหรือแกงอ่อมก็ได้  ส่วนอื่นๆ  ของโลกจะใช้ใบมะรุมประกอบอาหารเช่นเดียวกับการใช้ผักขมฝรั่ง  หรือปรุงเป็นซอสข้นราดข้าวหรืออาหารแป้งอื่นๆ นอกจากนี้  ใช้ใบตากแห้งป่นเก็บไว้ได้นานโรยอาหาร  เช่นเดียวกับที่ภูมิปัญญาอีสานจังหวัดสกลนครใช้ใบมะรุมแห้งปรุงเข้าเครื่อง  "ผงนัว" กับสมุนไพรอื่นไว้แต่งรสอาหารมาแต่โบราณ  ส่วนฝักอ่อนปรุงอาหารเหมือนถั่วแขก  
 
คุณค่าทางอาหารของมะรุม  
มะรุมเป็นพืชมหัศจรรย์  มีคุณค่าทางโภชนาการสูงสุด กล่าวถึงในคัมภีร์ใบเบิ้ลว่าเป็นพืชที่รักษาทุกโรค    
ใบมะรุมมีโปรตีนสูงกว่านมสด  2 เท่า  การกินใบมะรุมตามชนบทของประเทศกำลังพัฒนาและประเทศโลกที่ 3 เป็นการเพิ่มโปรตีนคุณภาพสูงราคาถูกให้กับอาหารพื้นบ้าน    
นอกจากนี้  มะรุมมีธาตุอาหารปริมาณสูงเป็นพิเศษที่ช่วยป้องกันโรค นั่นคือ  
วิตามินเอบำรุงสายตามีมากกว่าแครอต  3 เท่า    
วิตามินซีช่วยป้องกันหวัด 7 เท่าของส้ม    
แคลเซียมบำรุงกระดูกเกิน 3 เท่าของนมสด    
โพแทสเซียมบำรุงสมองและระบบประสาท 3 เท่าของกล้วย    
ใยอาหารและพลังงานไม่สูงมากเหมาะกับผู้ที่ควบคุมน้ำหนักอีกด้วย  

น้ำมันสกัดจากเมล็ดมะรุมมีองค์ประกอบคล้ายน้ำมันมะกอกดีต่อสุขภาพอย่างยิ่ง     
จากอาหารมาเป็นผลิตภัณฑ์สุขภาพ  
ปัจจุบันชาวญี่ปุ่นผลิตชาใบมะรุมออกจำหน่ายผลิตภัณฑ์ระบุว่าใช้แก้ไขปัญหาโรคปากนกกระจอก  หอบหืด อาการปวดหูและปวดศรีษะ ช่วยบำรุงสายตา ระบบทางเดินอาหาร  และช่วยระบายกาก  
ประเทศอินเดีย  หญิงตั้งครรภ์จะกินใบมะรุมเพื่อเสริมธาตุเหล็ก  แต่ที่ประเทศที่ฟิลิปปินส์และบอสวานาหญิงที่เลี้ยงลูกด้วยนมจะกินแกงจืดใบมะรุม(ภาษาฟิลิปปินส์  เรียก "มาลังเก") เพื่อประสะน้ำนมและเพิ่มแคลเซียมให้กับน้ำนมแม่เหมือนกับคนไทย    
ชะลอความแก่  
กล่าวกันว่ามะรุมมีฤทธิ์ชะลอความแก่  เนื่องจากยังไม่พบรายงานการวิจัยเกี่ยวกับมะรุมในด้านนี้  คาดว่าเป็นการสรุปเนื่องจากมะรุมมีสารฟลาโวนอยด์สำคัญคือ รูทินและเควอเซทิน  (rutin และ quercetin) สารลูทีนและกรดแคฟฟีโอลิลควินิก  (lutein และ caffeoylquinic acids) ซึ่งต้านอนุมูลอิสระ ดูแลอวัยวะต่างๆ ได้แก่ จอประสาทตา ตับ  และหลอดเลือดจากการเสื่อมสภาพตามอายุ  การกินสารต้านอนุมูลอิสระชะลอการเสื่อมสภาพในเซลล์ร่างกาย 
ฆ่าจุลินทรีย์  
สานเบนซิลไทโอไซยาเนตโคไซด์และเบนซิลกลูโคซิโนเลตค้นพบในปี  พ.ศ. 2507 จากมะรุมมีฤทธิ์ต้านจุลชีพ  สนับสนุนการใช้น้ำคั้นจากมะรุมหยอดหูแก้ปวดหู  
ปัจจุบันหลังจากค้นพบแบคทีเรียที่ทำให้เกิดโรคกระเพาะอาหารHelicobactor pylori  กำลังมีการศึกษาสารจากมะรุมในการต้านเชื้อดังกล่าว    
 
   
การป้องกันมะเร็ง  
สารเบนซิลไทโอไซยาเนตไกลโคไซด์ชนิดหนึ่งและสารไนอาซิไมซิน  (niazimicin) จากมะรุมสามารถต้านการเกิดมะเร็งที่ถูกกระตุ้นโดยสารฟอบอลเอสเทอร์ในเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาวได้    
การทดลองในหนูพบว่าหนูที่ได้รับฝักมะรุมเป็นอาการเกิดโรคมะเร็งผิวหนังจากการกระตุ้นน้อยกว่ากลุ่มทดลอง  โดยกลุ่มที่กินมะรุมเนื้องอกบนผิวหนังน้อยกว่ากลุ่มควบคุม    
ฤทธิ์ลดไขมันและคอเลสเทอรอล  
จากการทดลอง 120 วัน  ให้กระต่ายกินฝักมะรุม วันละ 200 กรัมต่อกิโลกรัมน้ำหนักตัวต่อวันเทียบกับยาโลวาสแตทิน 6 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมน้ำหนักตัวต่อวันและให้อาหารไขมันมาก    
ใบมะรุม 100 กรัม    
 พบว่าทั้งกลุ่มที่กินมะรุมและยามีคอเลสเทอรอลฟอสโฟไลพิด  ไตรกลีเซอไรด์ VLDL LDL  ปริมาณคอเลสเทอรอลต่อฟอสโฟไลพิด และ atherogenic index  ต่ำลงทั้ง 2 กลุ่มมีการสะสมไขมันในตับ  หัวใจ และท่อเลือดแดง (เอออร์ตา)  
กลุ่มควบคุมปัจจัยด้านการสะสมไขมันในอวัยวะเหล่านี้ไม่มีค่าลดลงแต่อย่างใด    
กลุ่มที่กินมะรุมพบการขับคอเลสเทอรอลในอุจจาระเพิ่มขึ้น  ผู้วิจัยจึงสรุปว่าการกินมะรุมมีผลลดไขมันในร่างกาย  
ที่ประเทศอินเดียมีการใช้ใบมะรุมลดไขมันในคนที่มีโรคอ้วนมาแต่เดิม  การศึกษาการกินสารสกัดใบมะรุมในหนูที่กินอาหารไขมันสูงมีปริมาณคอเลสเทอรอลในเลือดลดลงอย่างมีนัยสำคัญเทียบกับกลุ่มควบคุม  นอกจากนี้กลุ่มทดลองมีปริมาณไขมันในตับและไตลดลง  
สรุปว่าการให้ใบมะรุมเพื่อลดปริมาณไขมันทางการแพทย์อินเดียสามารถวัดผลได้ในเชิงวิทยาศาสตร์จริง    
ฤทธิ์ป้องกันตับ  
งานวิจัยการให้สารสกัดแอลกอฮอล์ของใบมะรุมกรณีทำให้ตับหนูทดลองเกิดความเสียหายโดยยาไรแฟมไพซิน  พบว่าสารสกัดใบมะรุมมีฤทธิ์ป้องกันตับ  โดยมีผลกับระดับเอนไซม์แอสาเทตอะมิโนทรานสเฟอเรสอะลานีนทรานมิโนทรานสเฟอเรส  อัลคาไลน์ฟอสฟาเทสและบิลิรูบินในเลือด  และมีผลกับปริมาณไลพิดและไลพิดเพอร์ออกซิเดสในตับ  โดยดูผลยืนยันจากการตรวจชิ้นเนื้อตับ สารสกัดใบมะรุมและซิลิมาริน  (silymarin กลุ่มควบคุมบวก)  มีผลช่วยการพักฟื้นของการถูกทำลายของตัวจากยาเหล่านี้  
ผลิตภัณฑ์มะรุมของต่างประเทศจะอ้างฤทธิ์รักษามากมายทั้งที่ยังไม่มีการพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์แค่ฤทธิ์ที่พิสูจน์ได้นี้ก็คงเพียงพอแล้วที่คุณจะเพิ่มใบหรือฝักมะรุมในรายการอาหารของคุณมื้อกลางวันนี้