ลูกค้าประจำของร้านครัวอัปสร ที่ตั้งอยู่บริเวณท่าวาสุกรี มักจะคุ้นเคยกับภาพขนาดใหญ่ที่ใส่กรอบติดอยู่ภายในร้านจำนวนหลายภาพ อันเป็นภาพที่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เสด็จฯมาเสวยพระกระยาหารที่ร้านแห่งนี้ โดยมีเจ้าของร้านคือคุณแดง – จันทร์ฉวี สกุลรัตน์ เฝ้ารับเสด็จฯ
       
       และนี่คือความภาคภูมิใจที่สุดในชีวิตของคุณแดงและครอบครัว “สกุลรัตน์” ที่ครั้งหนึ่งคุณแดงได้มีโอกาสปรุงเครื่องเสวยถวายสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯและพระบรมวงศานุวงศ์หลายพระองค์ เมื่อครั้งที่เธอยังเป็นข้าราชการกรมชลประทานอยู่นานหลายปี

คุณแดงเล่าย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ.2514 ขณะนั้นเธอยังเป็นข้าราชการกรมชลประทาน และมีหน้าที่เป็นแม่ครัวประจำ “ห้องครัวรับเสด็จฯ” ของกรมชลประทาน ซึ่งทางกรมชลฯได้จัดสร้างขึ้นตามหัวเขื่อนหลาย ๆ แห่งอันเป็นพื้นที่รับผิดชอบของกรมชลฯ เพื่อใช้เป็นเรือนรับรองสำหรับพระบรมวงศานุวงศ์ที่เสด็จฯไปทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจ และเสด็จเยี่ยมราษฎรตามจังหวัดต่าง ๆทั่วประเทศ ซึ่งนอกจากพระตำหนักที่ประทับแล้ว บางครั้งยังทรงประทับ ณ เรือนรับรองต่าง ๆ ที่กรมชลประทานได้สร้างถวาย
       
       นอกจากนี้กรมชลประทานยังดูแลความสะดวกในทุก ๆ เรื่อง รวมทั้งเรื่องเครื่องเสวยด้วย โดยทุกครั้งที่พระบรมวงศานุวงศ์เสด็จฯแปรพระราชฐานไปประทับ ณ เรือนรับรองของกรมชลประทาน ม.ล.ชูชาติ กำภู อธิบดีกรมชลประทานในขณะนั้นจะแต่งตั้งคณะขึ้นมาเพื่อถวายการต้อนรับ รวมทั้งจัดห้องเครื่องเพื่อเตรียมเครื่องเสวย ซึ่งแม่งานคือภรรยาท่านอธิบดี ในครั้งนั้นคุณแดงในฐานะที่มีฝีมือในการทำอาหารก็ได้มีโอกาสตามไปประจำห้องเครื่องเสวยด้วย

 “ดิฉันทำเครื่องเสวยถวายตั้งแต่ครั้งที่สมเด็จย่าเสด็จเยี่ยมราษฎร ตอนหลังสมเด็จพระพี่นางเธอฯก็เสด็จฯติดตามดูแลสมเด็จย่าด้วย ดิฉันจึงมีโอกาสถวายรับใช้ทั้ง 2 พระองค์ จนเมื่อสมเด็จย่าสิ้นพระชนม์ ดิฉันก็ยังได้ถวายงานในเรื่องเครื่องเสวยถวายแด่สมเด็จพระพี่นางเธอฯในเวลาต่อมา”
       
       เราอาจจะนึกถึง “เครื่องเสวย” ที่หน้าตาต้องเป็นอาหารชาววังที่ถูกตกแต่งอย่างสวยงาม มีการแกะสลักผักและผลไม้ประดับ วางอยู่ในภาชนะที่งดงาม แต่ตลอดเวลาที่คุณแดงได้มีโอกาสปรุงเครื่องเสวยถวายนั้น เธอบอกว่า
       
       “ ท่านเสวยอาหารแบบชาวบ้านทั่ว ๆ ไปแบบเรียบง่าย อย่างสมเด็จย่าท่านชอบเสวยปลาร้า ส่วนสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯเสวยอาหารไทยรสจัดแต่ไม่เผ็ดมาก ”
       
       สำรับเครื่องเสวยที่ถูกจัดวางบนโต๊ะเสวยทุกวันจึงเป็นอาหารไทยพื้นบ้านเพียง 3 – 4 อย่างพร้อมข้าวสวยร้อน ๆ เท่านั้น โดยไม่โปรดให้ฟุ่มเฟือย
       
       “ อาหารที่ปรุงถวายพระองค์ท่านนั้นก็เป็นกับข้าวแบบชาวบ้านทั่วไป ไม่ใช่อาหารชาววังที่เรานึกถึงกัน จัดอยู่ในรูปแบบเรียบ ๆ ทุกวันจะต้องเขียนเมนูถวายก่อนวันละ 2 มื้อ ว่าจะทำอะไรถวายบ้าง เพื่อให้พระองค์ท่านดูก่อน และอาหารในแต่ละมื้อจะมีประมาณ 3 - 4 สิ่งเท่านั้น ไม่โปรดให้ทำอาหารมากมายเต็มโต๊ะ เน้นความประหยัดเรียบง่าย ไม่ต้องแกะสลัก โดยอาหารจะต้องมีแกงจืด 1 อย่างและผัดผักอีก 1 อย่างยืนพื้น ”
       

คุณแดง-จันทร์ฉวี สกุลกันต์ และศิริชัย พินเนียม หลานชาย

แม้จะเสวยอาหารแบบเรียบง่าย แต่ทรงเน้นการเสวยอาหารไทยที่ต้องตามหลักโบราณ เช่น ถ้าทำน้ำพริกต้องมีผักสดเป็นเครื่องแนม ทำหลนต้องมีปลาดุกฟูหรือปลาช่อนทอดเป็นเครื่องเคียง และถ้าทำแกงเผ็ดต้องเสวยกับไข่ที่ต้มแบบยางมะตูมถึงจะอร่อย
       
       อีกเรื่องหนึ่งที่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯทรงเน้นย้ำคือการเลือกสรรวัตถุดิบที่จะนำมาปรุง จะต้องใช้ของดี สดและสะอาด โดยส่วนมากก็เป็นวัตถุดิบที่หาได้จากท้องถิ่นในแถบนั้น และพระองค์ทรงมีความรอบรู้ในเรื่องอาหารมาก ซึ่งพระองค์จะประทานคำชี้แนะแก่คุณแดงอยู่เสมอ
       
       “ พระองค์ท่านเหมือนเป็นครูที่จะคอยสอนเราอยู่ตลอด ทรงชี้แนะทั้งเรื่องวัตถุดิบที่ดิฉันนำมาปรุงจะต้องเลือกสรรของดีมีประโยชน์และต้องใช้ของสด จนกลายมาเป็นนิสัยของดิฉันในการปรุงอาหารไปเลย รวมถึงทรงชมทุกครั้งที่ทรงพอใจในรสชาติอาหารที่ดิฉันปรุง ทำให้เรารู้สึกภาคภูมิใจที่มีโอกาสถวายงานให้พระองค์ ”
       
       ซึ่งแสดงถึงความสนพระทัยใส่ใจเรื่องอาหารเป็นอย่างมาก โดยคุณแดงเล่าว่าครั้งหนึ่งพระองค์ทรงแนะให้คุณแดงทำขากบทอดกระเทียม โดยใช้กบบ้าน ซึ่งพระองค์ทรงให้เหตุผลว่าแม้จะมีขนาดเล็กว่ากบภูเขาที่ขาอวบใหญ่รสชาติเหมือนเนื้อไก่ แต่กบบ้านนั้นมีเนื้อเหนียวหวานอร่อยกว่า ซึ่งเมื่อคุณแดงนำมาปรุงก็ปรากฏว่าเป็นความจริงอย่างที่ทรงแนะนำ
       
       หรือตอนที่คุณแดงแกงเผ็ดเป็ดย่างถวาย ก็ทรงแนะนำให้ลองทุบมะเขือพวงเบา ๆ มือก่อนที่จะใส่ลงไปปรุงพร้อมกับมะเขือเทศ แล้วไม่ควรใส่สับปะรด พอปรุงออกมามะเขือพวงจะไปช่วยให้รสชาติของแกงกลมกล่อมและหอมมากขึ้น

คุณแดงได้มีโอกาสปรุงเครื่องเสวยอยู่หลายปี บางครั้งเสด็จฯประทับแรมอยู่หลายเดือนคุณแดงก็อยู่ถวายงานอยู่ด้วยตลอดเวลา ดังนั้นจึงพยายามสังเกตและเรียนรู้ว่าพระองค์ทรงโปรดอาหารแบบไหน ซึ่งบางครั้งพระองค์ก็ทรงแนะนำให้ทำเมนูใหม่ ๆ ถวายอยู่เสมอ                “ เมื่อก่อนดิฉันผัดถั่วลันเตาถวาย แต่มีอยู่ครั้งหนึ่ง มีคนนำถั่วหวานมาถวาย พระองค์ก็พระราชทานให้ดิฉันนำมาปรุงอาหารทรงบอกว่าอร่อย แสดงถึงความละเอียดรอบรู้ในเรื่องอาหารของพระองค์อย่างมาก”                เมื่อถามถึงเมนูทรงโปรดมีอะไรบ้าง คุณแดงบอกว่าพระองค์เสวยง่าย ดังนั้นเมนูที่ทรงโปรดจึงเป็นเมนูธรรมดา อาทิ ข้าวผัดหนำเลี้ยบสูตรของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯนั้นทำง่าย ๆ เพียงใช้ข้าวสวยผัดกับหมูสับและเนื้อหนำเลี้ยบเท่านั้น แต่จะทรงโปรดให้ทำเครื่องเคียงเป็นกระทียมเจียวแห้ง ๆ ไม่ติดน้ำมัน และกากหมูทอดกรอบ ๆ ชิ้นพอดีคำ , เมี่ยงคะน้า , ข้าวโพดหวานผัดกุ้ง , ปีกไก่ทอด , เนื้อสะเต๊ะ, ไข่ต้มสุกแบบยางมะตูมใส่น้ำปลาพริกยำ เป็นต้น                ปรุงเครื่องเสวยถวายสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯมาหลายปี เมื่อถามว่ามีเหตุการณ์อะไรประทับใจบ้าง  คุณแดงเล่าว่า                “ มีอยู่ครั้งหนึ่งท่านเสด็จฯไปต่างจังหวัด ก็มีหลายคนทำอาหารมาถวาย รวมทั้งดิฉันก็ทำอาหารที่ทรงโปรด 3 สิ่งมีข้าวผัดหนำเลี้ยบ ,แกงจืดและทอดมัน พอท่านเสด็จฯกลับ ดิฉันก็มารอส่งเสด็จฯ พอพระองค์ทอดพระเนตรเห็นดิฉัน ทรงรับสั่งว่า ฉันจำข้าวผัดหนำเลี้ยบของเธอได้ รู้เลยว่าจันทร์ฉวีจะต้องมาด้วย” คุณแดงเล่าด้วยใบหน้าที่อิ่มเอิบไปด้วยความสุข                ในครั้งนั้นทำให้คุณแดงปลาบปลื้มมาก ๆ แสดงให้เห็นถึงน้ำพระทัยและพระเมตตาที่ไม่เคยลืมทุกคนที่เคยถวายงานให้พระองค์                จนเมื่อคุณแดงมาเปิดร้านอาหารชื่อครัวอัปสรอยู่ที่ท่าวาสุกรีเมื่อหลายปีก่อน

ร้านครัวอัปสร ท่าวาสุกรี             “ ตอนเปิดร้านก็ไม่บังอาจไปรบกวนพระองค์ท่าน แต่มีอยู่วันหนึ่งคุณหมอประจำพระองค์มาทานอาหารที่ร้านแล้วไปทูลให้พระองค์ทรงทราบ ก็เลยเสด็จมายังร้านของดิฉันเพื่อทรงมาให้กำลังใจแก่ดิฉัน”                วันเสาร์ที่ 26 มกราคม 2545 เป็นอีกวันหนึ่งที่คุณแดงและครอบครัว “ สกุลกันต์ ” ปลาบปลื้มใจที่สุดในชีวิต เมื่อสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯเสด็จฯเป็นการส่วนพระองค์มาเสวยอาหารที่ร้านของเธอ ซึ่งเป็นเพียงห้องแถวเล็ก ๆ อยู่ริมถนน ไม่ได้ตกแต่งหนูหราแต่อย่างใด            “ทางวังจะแจ้งมาก่อนว่าท่านต้องพระประสงค์ที่จะเสด็จฯมาร้าน พวกเราก็ปลื้มมาก เป็นพระมหากรุณาธิคุณต่อครอบครัวเราอย่างมาก ตอนนั้นท่านก็นำพระสหายชาวต่างชาติมา หลังจากนั้นท่านยังเสด็จมาอีก 2 – 3 ครั้ง ”                ด้วยพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯที่ทรงมีต่อคุณแดงเสมอมา ทุกครั้งที่พระองค์เสด็จฯมา จะโปรดให้มีคนอื่นนั่งอยู่ในร้านด้วย โดยพระองค์จะทรงประทับโต๊ะเสวยแบบสามัญชนทั่วไป และหลายครั้งที่ทรงแนะนำให้พระสหายมาอุดหนุนร้านคุณแดงอยู่เนือง ๆ                ครั้นเมื่อทราบข่าวการสิ้นพระชนม์ของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ แม้ว่าจะทำใจอยู่เป็นเดือน แต่ในฐานะข้าที่เคยรับใช้พระองค์ก็รู้สึกเสียใจ                “ ดิฉันและครอบครัวรู้สึกเสียใจต่อการสิ้นพระชนม์ของพระองค์ อยากให้พระองค์อยู่นาน ๆ แต่ก็มีความดีใจลึก ๆ ว่าประชาชนได้รับทราบว่าพระองค์ท่านทรงงานหนักตลอดมา และมีพระราชกรณียกิจที่ทรงทำมากมายเหลือคณานับ”         ที่มา/ ทีมข่าวผู้จัดการ