ย่างเข้าสู่ฤดูร้อนอีกแล้ว หลายๆคนอาจบ่นว่าไม่ชอบหน้าร้อนเลยเพราะอากาศที่ร้อนจะทำให้อารมณ์เสียหรือหงุดหงิดได้ง่าย จะเดินทางไปไหนมาไหนยังต้องคิดแล้วคิดอีก แม้แต่เรื่องสุขภาพ อากาศที่ร้อนยังเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดการเจ็บป่วยได้ง่าย “คอลัมน์รู้ไว้อนามัยดี๊ดี” จึงมีเรื่องใกล้ตัวเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพด้วยตนเองในช่วงหน้าร้อนมาแนะนำคุณผู้อ่าน ที่จะเป็นแนวทางให้คุณ “ให้ห่างไกลโรค”

            เริ่มด้วยเรื่องของ “อาหารการกิน” เนื่องจากเป็นเรื่องที่ใกล้ตัวที่สุด...

            ด้วยสภาพของอุณหภูมิที่สูงจะส่งผลให้เชื้อจุรินทรีย์และเชื้อโรคเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว ทำให้อาหารบูดหรือเน่าเสียได้ง่าย รวมทั้งการปนเปื้อนของเชื้อโรค แบคทีเรียต่างๆที่อยู่ในน้ำดื่ม หากเผลอบริโภคเข้าไปอาจจะทำให้เกิดปัญหาการเจ็บป่วยได้โดยเฉพาะ “โรคติดต่อทางอาหารและน้ำ” ไม่ว่าจะเป็น โรคท้องร่วง โรคอาหารเป็นพิษ โรคบิด โรคไทฟอยด์ อหิวาตกโรค เป็นต้น ซึ่งผู้ป่วยจะมีอาการเป็นไข้  และปวดศีรษะ เบื่ออาหาร  หรือบางรายอาจท้องเสีย  และอาเจียน  แม้โรคติดต่อทางอาหารและน้ำจะมีสาเหตุมาจากเชื้อโรคที่แตกต่างกัน แต่ในวิธีการติดต่อจะคล้ายคลึงกัน โดยเชื้อโรคจะเข้าสู่ร่างกายได้โดยการรับประทานอาหาร หรือดื่มน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อเข้าไปอย่าง และประเภทอาหารทะเลหรือเนื้อสัตว์ที่มีการปรุงแบบสุกๆ ดิบๆ เช่น หอยแครงลวก ลาบ ก้อย หรือพล่า รวมทั้งอาหารประเภทยำ ขนมจีน อาหารที่มีส่วนผสมของกะทิ ไอศกรีม  หรือนมสด อาหารที่มีแมลงวันตอมหรืออาหารที่ทิ้งไว้ค้างคืนโดยไม่แช่เย็นหรืออุ่นก่อนการรับประทาน รวมไปถึงน้ำดื่มที่ไม่ได้ต้มสุก มีสี มีกลิ่น ที่เราไม่รู้ว่าปนเปื้อนเชื้อเข้าไปหรือไม่ รวมทั้งภาชนะใส่อาหารและน้ำที่ไม่สะอาด ขณะที่น้ำแข็ง จะมีปริมาณของการบริโภคที่สูงมากขึ้นในช่วงฤดูร้อน หากไม่มีมาตรฐานก็อาจมีการปะปนของเชื้อได้  

            ดังนั้นการดูแลสุขภาพอนามัยของตนเองและคนในครอบครัวในช่วงฤดูร้อน จึงเป็นเรื่องที่สำคัญแก่ทุกท่าน  จึงต้องตระหนักและใส่ใจให้มาก ข้อแนะนำสำหรับเป็นแนวทางปฎิบัติและเพื่อการสร้างสุขนิสัยที่ดีเพื่อสุขภาพที่แข็งแรงและปลอดภัย  เริ่มจากตัวคุณเองด้วยวิธีง่ายๆ ดังนี้...

            หากคุณเป็นผู้ประกอบการร้านอาหาร  แม่บ้าน  หรือพ่อบ้านที่ต้องทำอาหารรับประทานเอง ก็ควรเลือกซื้ออาหารที่สด สะอาด ไม่มีรอยแตกหรือรอยช้ำ ล้างทำความทุกครั้ง ที่สำคัญขั้นตอนการปรุงอาหารต้องผ่านความร้อนในอุณหภูมิสูง และนานพอที่จะทำให้อาหารปลอดภัย เลือกใช้ภาชนะปรุงอาหารที่สะอาด โดยเฉพาะเขียงที่ใช้หั่นเนื้อสัตว์  ต้องแยกเขียงสุก เขียงดิบ และเขียงสำหรับหั่นผักและผลไม้  ต้องหมั่นทำความสะอาดอยู่เสมอ หลีกเลี่ยงการจับต้องอาหารที่ปรุงสุกแล้ว หรืออาหารที่พร้อมจะรับประทาน  ต้องมีการกำจัดขยะมูลฝอยให้มิดชิด  เพราะอาจเป็นแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์ที่เป็นพาหะได้  ขอย้ำว่าไม่ควรเก็บอาหารสุกและอาหารดิบไว้ด้วยกัน เพราะจะเกิดการปนเปื้อนได้ง่าย และหากจะทำอาหารอีกครั้งก็ไม่ควรนำอาหารดิบออกจากตู้เย็นก่อนเตรียมอาหารเกิน 20 นาที เพราะจะทำให้ปนเปื้อนเชื้อโรคได้

            ส่วนผู้ที่ต้องการการเลือกรับประทานอาหารนอกบ้าน ควรเลือกใช้บริการจากสถานที่ปรุง ประกอบ  จำหน่ายอาหารที่สะอาด มีการรับรองมาตรฐาน หรือมีป้าย Clean Food Good Taste และผู้ขายอาหารหรือพนักงานเสริฟมีสุขวิทยาที่ดี เช่น การใช้ภาชนะหยิบจับหรือตักอาหาร แต่งกายสะอาด สวมผ้ากันเปื้อนและหมวกคลุมผม  

            นอกจากนี้ พฤติกรรมการบริโภคที่ถูกสุขลักษณะ ซึ่งถือว่าเป็นหัวใจสำคัญ...การรักษาสุขอนามัยที่ดีในช่วงที่อากาศกำลังร้อนๆแบบนี้ ก็ควรใช้ช้อนกลางระหว่างรับประทานอาหารร่วมกับผู้อื่น เพื่อป้องกันโรคที่ติดต่อทางน้ำลาย หรือการล้างมือให้สะอาดด้วยน้ำและสบู่ทุกครั้งก่อนรับประทานอาหาร เพื่อลดการปนเปื้อนของเชื้อโรค อีกทั้งหลังจากเข้าห้องน้ำก็ไม่ควรละเลย ซึ่งจะช่วยหลีกเลี่ยงโรคระบบทางเดินอาหารได้

            ดังนั้นคงไม่ต้องรอเหมือนคำกล่าวที่ว่าอะไรจะเกิดมันก็ต้องเกิด โดยเฉพาะโรคนานาชนิดที่เกิดจากการบริโภคที่ไม่ถูกลักษณะ แต่การปฎิบัติตามสุขอนามัยที่ดีให้เป็นนิสัยก็จะเป็นแนวทางในการป้องกันโรคที่ไม่พึ่งปรารถนาได้...