(ภาพ เอเอฟพี)

บทความโดยคุณบุษยรัตน์ กาญจนดิษฐ์ จากมูลนิธิส่งเสริมสันติวิถี (Peaceway Foundation) บอกเล่าถึงความพยายามช่วยเหลือพี่น้องร่วมโลกชาวพม่าจากแรงงานข้ามชาติชาวพม่าที่เข้ามาทำงานในประเทศไทย

แม้เส้นพรมแดนจะขีดขั้นแบ่งแยกเขาแบ่งแยกเรา...แต่นับแต่เวลานี้เป็นต้นไป เส้นแบ่งนั้นกำลังค่อยพร่าเลือนไม่มีเขา ไม่มีเรา...อีกต่อไป

...........

“หนูๆจะให้ลุงมาส่งหลวงพี่รูปนี้ที่ไหนครับ” 

เสียงปลายสายจากลุงคนขับแท็กซี่ที่รับพระสงฆ์จากย่างกุ้งที่มาศึกษาเล่าเรียนในประเทศไทยจากแถวๆสนามหลวงเอ่ยถามฉันทางโทรศัพท์ หลวงพี่รูปนี้กำลังจะเดินทางมาประชุมกับกลุ่มแรงงานข้ามชาติจากพม่าที่มาทำงานอยู่ในกรุงเทพฯและจังหวัดใกล้เคียง เพื่อร่วมกันหาทางช่วยเหลือพี่น้องในพม่าที่ตอนนี้ได้รับผลกระทบมหาศาลจากพายุไซโคลนนาร์กิส

เมื่อวานนี้(7 พ.ค. 51) ฉันนั่งอยู่ในวงประชุมของแรงงานข้ามชาติจากพม่าประมาณ 15 คน ที่สำนักงานนักเรียนคริสเตียน เชิงสะพานหัวช้าง เอาเข้าจริงแล้วแรงงานกลุ่มนี้โดยเฉพาะผู้ชายเป็นกลุ่มที่ฉันคุ้นเคยมาเนิ่นนาน แต่ก็เพียงผิวเผิน เลยผ่าน และไม่สนใจอย่างจริงจัง

ทำไมล่ะหรือ?

หลายคนเคยเป็นลูกศิษย์ท้ายห้อง ลูกศิษย์ปลายแถว ที่ฉันปากเปียกปากแฉะเป็นประจำ เพราะทุกๆวันอาทิตย์เวลาที่พวกเขามาเรียนหนังสือ มาเรียนภาษาไทยในโครงการ Dear Burma ของคณะกรรมการรณรงค์เพื่อประชาธิปไตยในพม่า เขาไม่เคยสนใจแม้แต่น้อย บางคนก็ไม่เข้าห้องเรียน ซ้ำยังตะโกนแซวฉันเสียด้วย แต่ฉันฟังไม่ออกหรอก เพราะภาษาที่เขาใช้กับภาษาที่ฉันสอน คนละภาษากัน

แต่เมื่อวันเวลาผ่านไป 2-3 ปี พวกเขาเปลี่ยนไปแล้ว หลายคนในที่นี้ผันตัวเองมาเป็นพี่เลี้ยง มาคอยช่วยเหลือแรงงานข้ามชาติจากพม่าคนอื่นๆที่พึ่งเดินทางเข้ามาเริ่มเรียนหนังสือที่นี่ อีกหลายคนก็คอยช่วยเหลือครูคนไทย อีกหลายคนก็ผันตนเองเป็นนักดนตรีสมัครเล่นเวลามีงานในหมู่แรงงานข้ามชาติ อีกหลายคนก็เป็นหน่วยม้าเร็วเคลื่อนที่สนับสนุนการเคลื่อนไหวเรื่องสิทธิมนุษยชน ทำหน้าที่แทนหมู่เพื่อนแรงงานข้ามชาติที่ไม่สามารถปรากฎตัวได้ อีกหลายคนก็เป็นหน่วยสนับสนุนเรื่องเงินทอง

ในความเป็นครู แม้พวกเขาจะไม่ตั้งใจเรียนในห้องเรียนเพียงใด แต่เมื่อเวลาผ่านไปเขาเติบโตเป็นคนที่คิดถึงคนอื่นๆ คิดถึงชะตากรรมของเพื่อนมนุษย์ที่เผชิญเช่นเดียวกับเขา คิดถึงพี่น้องที่ประเทศพม่าที่เผชิญโศกนาฏกรรมในรูปแบบต่างๆ

แค่นี้ฉันก็พอใจและเต็มตื้นแล้ว.......

“ครูคะ ครูช่วยเขียนจดหมายเป็นภาษาไทยให้หนูซิคะ วันนี้หนูต้องกลับฉะเชิงเทราค่ะ ลางานได้วันเดียว จะเอาไปให้เจ้านายดู เจ้านายเขาจะได้ช่วยเหลือคนในพม่าค่ะ”

“อ้าว! เดินทางข้ามเขตมาหรือ ระวังถูกตำรวจจับนะ” ฉันรีบพูดแทนการตอบคำถามด้วยความตกใจ

กลัวค่ะ กลัวจริงๆ นักเรียนในห้องฉันหลายคนถูกจับเพราะการข้ามเขตมาเรียนหนังสือเยอะมาก เยอะจนฉันไม่อยากให้ใครโดนจับอีกต่อไปแล้วเพียงเพราะการข้ามเขตเพื่อมาเรียนหนังสือ เพื่อมาประชุม เพื่อมาร่วมกันทำกิจกรรมดีๆ เพื่อมาหาทางช่วยเหลือครอบครัวพี่น้องในพม่า เพราะการถูกจับ คือ การต้องกลับไปพม่า

“พี่บอมครับ พี่บอมครับ พี่เป็นกรรมการตั้งกองทุนนี้ด้วยนะครับ”

“ครับ ครับ” คนข้างๆตัวฉันตอบรับด้วยความเต็มใจทันที

“ครูคะ หนูไม่สบายใจค่ะ แม่หนูอยู่ที่ย่างกุ้ง ไม่รู้เป็นอย่างไรบ้าง หนูติดต่อไม่ได้มาหลายวันแล้ว” สาวกะเหรี่ยงคนหนึ่งพูดขึ้นมาพร้อมๆกับน้ำตาที่เริ่มปริ่มออกมา

“พี่ครับ พี่ชายผมก็อยู่ที่ย่างกุ้งเหมือนกัน ผมก็ติดต่อไม่ได้” หนุ่มอาระกันคนหนึ่งก็รู้สึกไม่แตกต่างกัน

“หนูอยากกลับบ้านแล้วค่ะ หนูไม่สบายใจ ถึงหนูทำงานเก็บเงินได้แค่ไหน แต่หนูจะส่งไปให้ใครล่ะคะ หนูไม่รู้เลยว่าที่บ้านหนูตอนนี้เป็นอย่างไร” สาวเนปาล จากเมืองมิตจินา รัฐคะฉิ่น พูดด้วยภาษาของเธอ แล้วให้สาวกะเหรี่ยงแปลให้ฉันฟัง พร้อมๆกับที่ฉันแอบได้ยินคำพูดแผ่วๆท้ายประโยคว่า “เขาอาจจะไปบวชชีค่ะ จะได้สวดมนต์คุ้มครองให้คนที่บ้านเขาปลอดภัย”

มีไม่กี่ครั้งนักหรอกในวงประชุมที่ฉันคิดอะไรไม่ออก ไม่อยากพูดอะไร แค่ 54 ศพที่ผ่านมาก็เศร้าพอแล้ว โศกนาฏกรรมครั้งนี้ฉันทำได้เพียงส่งความห่วงใยผ่านสายตา ผ่านการจับมือให้พวกเขาและเธอรับรู้ว่า “พวกเราไม่ทอดทิ้งกัน”

ผ่านไปประมาณ 2 ชั่วโมง ข้อสรุปจากวงประชุมที่ประกอบด้วย หลวงพี่โชติกา พระสงฆ์จากเมืองย่างกุ้ง ซึ่งได้รับความเคารพนับถือในหมู่แรงงานข้ามชาติจากพม่าเป็นอย่างสูง แรงงานข้ามชาติจากพม่าทั้งหญิงและชายจากกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆรวม 15 คน และเจ้าหน้าที่องค์กรพัฒนาเอกชนด้านพม่าอีก 3 คน ได้มีมติในเบื้องต้นร่วมกันดังนี้

พวกเราได้ร่วมกันจัดตั้งคณะกรรมการเฉพาะกิจไทย-พม่าเพื่อช่วยเหลือเหยื่อที่ได้รับผลกระทบจากพายุไซโคลน -Thai Burmese committee for assistance to cyclone disaster victims (temporary) โดยคณะกรรมการชุดนี้จะทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการส่งผ่านความช่วยเหลือทั้งในรูปของเงิน ยา เสื้อผ้า และอาหารแห้ง จากประชาชนในประเทศไทยไปยังประชาชนที่ประสบภัยในประเทศพม่า โดยสิ่งของและเงินรับบริจาคชุดแรกจะถูกส่งไปยังประเทศพม่าในวันที่ 14 พฤษภาคม 2551 ครั้งที่สองวันที่ 21 พฤษภาคม 2551 ครั้งที่สามวันที่ 28 พฤษภาคม 2551 โดยพระสงฆ์จากประเทศพม่าที่มาศึกษาเล่าเรียนที่มหาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยจะเป็นผู้นำกลับไปด้วยตนเอง สำหรับเงินบริจาคนั้นจะใช้วิธีการบริจาคเข้าบัญชีของหลวงพี่โชติกา บัญชีธนาคารทหารไทย ที่เลขบัญชี 1552060749 หมายเลขโทรศัพท์ 084-6465663 ตามความประสงค์ของกลุ่มแรงงานข้ามชาติที่นับถือพระสงฆ์รูปนี้เป็นอย่างยิ่ง

เพื่อให้เกิดความมั่นใจมากยิ่งขึ้น พวกเขาได้เลือกคุณนัสเซอร์ อาจวารินทร์ จากคณะกรรมการรณรงค์เพื่อประชาธิปไตยในพม่า(กรพ.) หมายเลขโทรศัพท์ 081-6181929 และคุณอดิศร เกิดมงคล จากมูลนิธิส่งเสริมสันติวิถี (Burma Issues) หมายเลขโทรศัพท์ 089-7887138 เป็นคณะกรรมการในชุดนี้ร่วมด้วย พร้อมทั้งยังมีพระสงฆ์กะวินดา หมายเลขโทรศัพท์ 087-5109141 นอกจากนั้นแล้วเรายังได้จัดทำ web blog 3 ภาษาขึ้นมา คือ ภาษาไทย ภาษาพม่า และภาษาอังกฤษ เพื่อทำหน้าที่ในการสื่อสารข้อมูลข่าวสารระหว่างกันด้วย

ระหว่างนั้นฉันได้เล่าให้กลุ่มแรงงานข้ามชาติฟังว่า ขณะนี้องค์กรภาคประชาชน องค์กรธุรกิจ หน่วยงานรัฐบาลในประเทศไทยต่างก็กำลังระดมสรรพกำลัง ระดมความช่วยเหลือประชาชนในพม่าไม่ขาดสายเช่นเดียวกัน ทั้งสภากาชาดไทย สายการบินบางกอกแอร์เวย์ นักธุรกิจในเมืองต่างๆโดยเฉพาะเมืองชายแดน  กระทรวงสาธารณสุข เอ็นจีโอหน่วยงานต่างๆ และองค์กรอื่นๆอีกจำนวนมาก ขอให้พวกเขาสบายใจว่า “พวกเขาไม่ได้โดดเดี่ยวอย่างแน่นอน” แต่คำพูดของแรงงานบางคนทำให้ฉันและคนข้างตัวต้องคิดมากขึ้นว่า “เงิน สิ่งของ อาจไม่เพียงพอเสียแล้ว” สิ่งที่ขาดหายไปจากการช่วยเหลือในตอนนี้ คือ ข้อมูลข่าวสาร ความเป็นไป เรื่องราวของพี่น้องของครอบครัวในประเทศพม่าว่าพวกเขายังอยู่รอดปลอดภัยยังมีชีวิตอยู่

“ทำอย่างไรคะ ทำอย่างไรครับ หนู/ผม ถึงจะรู้ว่าที่บ้านเป็นอย่างไร? ครูช่วยผมหน่อยได้ไหมครับ? ผมไม่สบายใจ ผมคิดถึงพวกเขา แต่ผม/หนูไม่สามารถกลับไปพม่าได้” คำพูดเพียงเท่านี้ทำให้ฉันต้องคิดใคร่ครวญมากยิ่งขึ้นต่อกรณีดังกล่าว

ทำอย่างไร? เสียงจากประชาชนในพม่าจะถูกส่งผ่านไปยังพื้นที่อื่นๆนอกพม่าบ้าง เช่น มายังประเทศไทย

ทำอย่างไร? เสียงจากพี่น้องแรงงานข้ามชาติในประเทศไทยจะถูกส่งผ่านไปยังครอบครัวที่ยังอยู่ในประเทศพม่าในตอนนี้

ทำอย่างไร? ครอบครัวทั้งสองฟากฝั่งจะรู้ข่าวคราวของกันและกัน

ความปลอดภัยของครอบครัวในพม่า ความห่วงใย กำลังใจ อาจสำคัญกว่าเงินทองและสิ่งของ

พวกเราในฐานะคนไทย

เราควรทำอย่างไรกันดี ?

ทำให้ความห่วงใยเดินทางข้ามขอบฟ้าและส่งผ่านมาถึงกันและกัน