เสียงปืนจากเครื่องยิงลูกระเบิดแก๊สน้ำตาที่เริ่มต้นขึ้นเมื่อเช้าตรู่วันที่ 7 ตุลาคม และดังติดต่อเรื่อยมาทุกครั้งที่มีการนำกำลังตำรวจเข้าสลายการชุมนุมของกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยหน้ารัฐสภา เพื่อเคลียร์ทางให้ ส.ส.และ ส.ว.เข้าไปฟังการแถลงนโยบายของนายกฯ สมชาย วงศ์สวัสดิ์ แม้จะไม่ดังมากในระดับคนทั่วไป แต่สำหรับสัตว์ที่มีประสาทหูไวต่อเสียงแล้ว เปรียบไม่ผิดอะไรกับเสียงฟ้าผ่า !?!

                หลังกำแพงคอนกรีตสูง 2.30 เมตรตรงข้ามรัฐสภายังมีอีกหลายชีวิตที่ดำรงอยู่ตามที่ทางของมันอย่างที่เคยเป็น แต่แล้วเสียงจากเครื่องยิงลูกระเบิดก็ทำให้วิถีที่เงียบสงบแปรเปลี่ยนไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งสัตว์ในกรงติดกับกำแพงรั้ว 5 ชนิด ได้แก่ ตัวกินมดยักษ์ (Giant Anteater) จิงโจ้แคระ (Parma Wallaby) หนูยักษ์ ช้าง และนก ทั้งนกกระสาและนกกาบบัว เกิดอาการเครียด แตกตื่นตกใจกับเสียงที่ไม่คุ้นเคย โดยเฉพาะตัวกินมดยักษ์ดูเหมือนจะได้รับผลกระทบมากที่สุด

                นายสัตวแพทย์ผู้ดูแลและเฝ้าดูพฤติกรรมสังเกตเห็นว่า ทุกครั้งที่มีเสียงจากเครื่องยิงลูกระเบิดดังขึ้น ตัวกินมดยักษ์จะมีอาการเครียดและแสดงออกด้วยการวิ่งชนกำแพงอย่างบ้าคลั่ง เนื่องจากสัตว์ชนิดนี้มีประสาทไวต่อเสียงและการได้ยินดีมาก น.สพ.กาญจน์ชัย แสนวงศ์ ผู้อำนวยการสวนสัตว์ดุสิต องค์การสวนสัตว์ในพระบรมราชูปถัมภ์ บอกว่า จากการวิจัยพบว่าตัวกินมดยักษ์สามารถได้ยินแม้กระทั่งเสียงเดินของมดเลยทีเดียว ดังนั้น สวนสัตว์เขาดินจึงย้ายตัวกินมดยักษ์ไปอยู่ที่สวนสัตว์เปิดเขาเขียว จ.ชลบุรี เป็นการชั่วคราว ด้วยเกรงว่าหากยังมีอาการเครียดอยู่เช่นนี้อาจจะทำให้เกิดอาการช็อกตายได้

                ส่วนสัตว์ประเภทอื่นๆ ก็มีอาการเครียดเช่นกัน แต่จากการเฝ้าสังเกตอาการของบรรดาสัตวแพทย์ประเมินแล้วไม่น่าเป็นห่วง ทว่าเพื่อความปลอดภัยไว้ก่อนจึงย้ายไปอยู่กรงชั่วคราวด้านพระราชวังดุสิต       

                "ตามปกติเสียงจากเครื่องขยายเสียงก็ดังพอสมควรอยู่แล้ว แต่สัตว์ในเขาดินมีความคุ้นเคยกับเสียงเหล่านี้ เพราะมีม็อบมาบ่อยจนพวกเขาปรับตัวได้และคุ้นเคย แต่เสียงจากเครื่องยิงลูกระเบิดพวกเขาไม่เคยได้ยินมาก่อนเลย" น.สพ.กาญจน์ชัยกล่าว

                ตัวกินมดยักษ์เป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ทั่วโลกมีไม่ถึง 1,000 ตัว เป็นสัตว์ในสัญญาไซเตสห้ามซื้อขาย และไม่อาจประเมินราคาได้ มีพฤติกรรมรักสันโดษ ขุดรังมดปลวกกินเป็นอาหาร เมื่อพบศัตรูจะส่งเสียงขู่ หากจวนตัวจะยืน 2 ขาและใช้เล็บแหลมคมเป็นอาวุธ ขณะนอนจะม้วนตัวใช้หางปกคลุมร่างกาย อาศัยอยู่ในป่าดิบแล้ง ทุ่งหญ้า ในอเมริกาใต้ ขนาดโตเต็มที่ยาวถึง 2 เมตร โดยตัวกินมดยักษ์ทั้งสองตัวนี้สวนสัตว์ดุสิตได้มาจากสวนสัตว์ในอเมริกาเมื่อ 1 ปีก่อน

                นอกจากสัตว์บกแล้วดูเหมือนว่าอีกาก็เป็นสัตว์ปีกอีกชนิดที่ได้รับผลกระทบจากการใช้แก๊สน้ำตาสลายการชุมนุม น.สพ.กาญจน์ชัยบอกว่า ตามปกติแล้วฝูงอีกาจะอาศัยอยู่บริเวณต้นไม้ใหญ่ แม้จะมีคนเยอะหรือเสียงจากเครื่องขยายเสียงดังสักขนาดไหนก็จะไม่หนีไปไหน จะยังคงหากินตามปกติเป็นฝูงอย่างที่พบเห็นได้ชินตา แต่ครั้งนี้กลับแตกต่างออกไป อีกาฝูงใหญ่นอกจากจะตกใจจากเสียงเครื่องยิงลูกระเบิดแก๊สน้ำตา จนแตกกระเจิงบินหนีขึ้นไปอยู่ที่สูงๆ แล้ว ยังไม่กลับมานอนที่รังเดิมของพวกมัน เพราะผลข้างเคียงของแก๊สน้ำตาทำให้มันแสบตา กระทั่งตกดึกกลุ่มผู้ชุมนุมกลับทำเนียบรัฐบาล และสถานการณ์เริ่มคลี่คลาย กลุ่มควันแก๊สน้ำตาเบาบางลงจึงกลับมาอยู่ตามเดิม

                "ประยุทธ นาวาเจริญ" รองผู้อำนวยการองค์การสวนสัตว์ในพระบรมราชูปถัมภ์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) ออกมาสำทับถึงเรื่องเดียวกันนี้ว่าการใช้กำลังสลายม็อบส่งผลกระทบต่อสัตว์ในเขาดินที่มีอยู่ทั้งสิ้น 333 ชนิด กว่า 2,300 ตัว จึงได้เคลื่อนย้ายสัตว์บางชนิดที่มีประสาทหูไวต่อเสียงดังมากๆ ออกจากพื้นที่แล้ว รวมถึงย้ายสัตว์อื่นที่อยู่ใกล้จุดปะทะไปอยู่อีกด้าน

                ในส่วนของนกในกรงใหญ่นั้น ประยุทธบอกว่าตรวจสอบแล้วยังไม่พบว่ามีนกที่ตื่นตกใจ หรือได้รับผลกระทบจากเสียงดังจนเกิดอันตราย ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะกรงนกใหญ่อยู่ไกลจากพื้นที่ปะทะ และสัตว์ส่วนใหญ่ที่นี่มีความคุ้นเคยและปรับตัวเข้ากับสิ่งแวดล้อมของเมืองได้แล้ว เพราะที่ตั้งอยู่ใจกลางที่มีเสียงดังทั้งเสียงรถและเสียงอื่นๆ แต่การสลายการชุมนุมอาจดังมากเป็นพิเศษกว่าทุกวัน

                แม้สัตว์ส่วนใหญ่จะยังไม่แสดงอาการให้เห็น แต่ทีมสัตวแพทย์ก็ยังไม่ไว้วางใจ จึงเฝ้าติดตามอาการสัตว์ต่างๆ ต่อไปอีกสักระยะหนึ่ง เพื่อดูว่าสัตว์จะมีความเครียดและพฤติกรรมเปลี่ยนไปจากเดิมหรือไม่ อย่างไร ด้วยการสังเกตดูจากอาการตื่นตกใจ ไม่กินอาหาร เป็นต้น โดยเฉพาะช้างกับนกและสัตว์เล็กๆ ชนิดอื่นที่อยู่ในความดูแล และหลังจากการสลายการชุมนุมตุลาเลือด สวนสัตว์ดุสิตได้ปิดให้บริการ ด้วยเกรงว่าจะเกิดอันตรายต่อนักท่องเที่ยว

                ท่ามกลางความอึกทึกครึกโครมและชุลมุนวุ่นวายนอกกำแพงเขาดินวนา อีกฟากหนึ่งตัวกินมดยักษ์และอีกาแตกตื่นตกใจ เครียด และคลุ้มคลั่ง อีก 4 ชีวิตกลับกระปรี้กระเปร่าเต็มไปด้วยชีวิตชีวา พลายบุญเลิศ สีดอบุญรอด พลายยอดเขา และพลายกิ่งแก้ว ช้างขี้เล่น 4 เชือกโบกหูชูงวงแสดงอาการดีใจอย่างออกนอกหน้าเมื่อควาญช้างมาอยู่เป็นเพื่อนข้างๆ   กายอันใหญ่โตมโหฬารอย่างช้างแสนรู้น่าหยิก

เรื่อง/ภาพ บักหุ่งซ่ำจ๊อย

คม ชัด ลึก / 10 /10/ 51