ที่ (พิเศษ) / ๒๕๕๑

วันที่ ๑๑ มิถุนายน ๒๕๕๑

เรื่อง      ขอเสนอข้อคิดเห็นต่อร่างกฎหมาย มาตรา ๑๕๗ 

เรียน      เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา

                        สืบเนื่องจากร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา        (ฉบับที่ …)  พ.ศ……(การกำหนดบทนิยามคำว่า “เจ้าพนักงาน” ความผิดฐานเป็นเจ้าพนักงานปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ  หรือปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยทุจริต  ความผิดเกี่ยวกับศพ  และความผิดเกี่ยวกับการคุกคาม)  เป็นร่างกฎหมายที่จัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนถึงวันที่ ๑๒ มิถุนายน ๒๕๕๑  นั้น

จากการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมฯ ดังกล่าว  ในมาตรา ๑๕๗ วรรค ๒ ที่บัญญัติว่า  การฟ้องคดีตามมาตราดังกล่าวให้เป็นอำนาจของพนักงานอัยการโดยเฉพาะ  แต่ไม่ตัดสิทธิผู้เสียหายที่จะเป็นโจทก์ร่วม  ซึ่งหมายความว่า  ผู้เสียหายไม่สามารถฟ้อง           เจ้าพนักงานที่กระทำความผิดตามมาตราดังกล่าวเป็นคดีอาญาได้เอง  โดยให้เหตุผลว่า  มีการกลั่นแกล้งฟ้องร้องเจ้าพนักงานในข้อหาเป็นเจ้าพนักงานปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบฯ ทำให้เจ้าพนักงานไม่กล้าตัดสินใจในการปฏิบัติหน้าที่  ซึ่งผู้มีรายนามแนบท้ายหนังสือฉบับนี้  ไม่เห็นพ้องด้วยเป็นอย่างยิ่ง  เนื่องจาก  ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๖๒(๑) บัญญัติว่า  ในกรณีที่ราษฎรเป็นโจทก์  ศาลต้องไต่สวนมูลฟ้องราษฎร  และเจ้าพนักงานซึ่งตกเป็นจำเลยสามารถมีทนายความเข้ามาให้ความช่วยเหลือได้  อันเป็นกระบวนการกลั่นกรองโดยศาลอยู่แล้ว  นอกจากนี้  การคุ้มครองเจ้าพนักงานในการปฏิบัติหน้าที่โดยชอบนั้น  ได้ถูกรับรองไว้อยู่แล้วในพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙ 

  ดังนั้น  การจำกัดสิทธิผู้เสียหายไม่ให้เป็นโจทก์ฟ้องคดีตามร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมฯ ดังกล่าว  เป็นการขัดต่อหลักการพิจารณาคดีมาตรา ๔ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา  ที่บัญญัติว่าผู้มีอำนาจฟ้องคดีอาญาต่อศาล  ได้แก่ พนักงานอัยการและผู้สียหาย  ขัดต่อหลักการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา ๔๐(๑)  และการจำกัดสิทธิดังกล่าวยังเป็นการกระทบกระเทือนสาระสำคัญแห่งสิทธิในกระบวนการยุติธรรมของผู้เสียหาย  ซึ่งจะกระทำมิได้ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา ๒๙  ประการสำคัญคือ  การใช้สิทธิทางศาลในการฟ้องคดีเป็นส่วนหนึ่งของการตรวจสอบถ่วงดุลการใช้อำนาจของเจ้าพนักงานโดยประชาชน  ซึ่งจะก่อให้เกิดความโปร่งใสและสร้างมาตรฐานในการปฏิบัติและการใช้อำนาจของเจ้าหน้าที่ 

นอกจากนี้ ร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมฯ  ในมาตรา ๓๙๗ อยู่ในภาค ๓ ลหุโทษ  ซึ่งความผิดลหุโทษนั้น  ผู้กระทำความผิดต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน ๑ เดือน และปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท  แต่บทกำหนดโทษในมาตรา ๓๙๗ วรรค ๑ ซึ่งกำหนดระวางโทษปรับไม่เกิน ๕,๐๐๐ บาท  วรรค ๒ และวรรค ๓  ระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท  จึงควรพิจารณาตามความเหมาะสม  ในฐานะที่ท่านเป็นหน่วยงานผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายต่อไป

ข้าพเจ้าผู้มีรายนามแนบท้ายหนังสือฉบับนี้  จึงขอเสนอข้อคิดเห็นต่อร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่…) พ.ศ. … ตามที่ได้กล่าวไว้แล้วข้างต้น  เพื่อประกอบการพิจารณาของท่าน  โดยรอบคอบ  รอบด้าน  เพื่อมิให้มีกฎหมายที่จะบังคับใช้กับประชาชนมีผลเป็นการจำกัดสิทธิของประชาชน  และเพื่อมิให้เกิดความลักลั่นของกฎหมาย

จึงเรียนมาเพื่อโปรดพิจารณา

ขอแสดงความนับถือ

รายนามองค์กรผู้ร่วมยื่นหนังสือเสนอข้อคิดเห็น

ต่อร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่…..) พ.ศ. … 

เสนอต่อเลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา  วันที่ ๑๑ มิถุนายน ๒๕๕๑

๑.      มูลนิธิเพื่อสิทธิมนุษยชนและการพัฒนา

๒.      เครือข่ายนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน

๓.      มูลนิธิผสานวัฒนธรรม

๔.     คณะกรรมการยุติธรรมเพื่อสันติภาพ

๕.     คณะกรรมการรณรงค์เพื่อสิทธิมนุษยชน(ครส.)

๖.      คณะกรรมการญาติวีรชนพฤษภา’ 35

๗.     สมาคมสิทธิเสรีภาพของประชาชน(สสส.)