“การรายงานข่าวเชิงสันติภาพเป็นเรื่องของการตัดสินใจว่าจะรายงานอะไรและรายงานอย่างไร ในการสงคราม เหยื่อรายแรกคือความจริง” ดร.ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ กล่าว

                เมื่อวันที่  24 มีนาคม 2550 ศูนย์ข่าวเพื่อสันติภาพ ร่วมกับ University Sans Malaysia ได้จัดงานสัมมนาเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การรายงานข่าวเชิงสันติภาพ โดยมีดร.ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ ผู้อำนายการศูนย์ข่าวสารเพื่อสันติภาพ มูลนิธิเพื่อการศึกษาประชาธิปไตยและการพัฒนา เป็นวิทยากร กล่าวเรื่อง สื่อมวลชนกับสันติภาพ

                 ดร.ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ ผู้อำนายการศูนย์ข่าวสารเพื่อสันติภาพ มูลนิธิเพื่อการศึกษาประชาธิปไตยและการพัฒนา กล่าวว่า ในสถานการณ์ความรุนแรงในความขัดแย้งประเภทถึงตาย เราจะลดความขัดแย้งได้อย่างไร คำถามที่เกิดขึ้นคือ อะไรคือสื่อมวลชนกับความถูกต้องของข่าว ความเร็วของเทคโนโลยีส่งผลอย่างไรต่อสิ่งที่รายงานข้อต่อมาคือ อะไรคือโครงสร้างของสถาบันด้านการข่าวในปัจจุบัน

                ดร.ชัยวัฒน์ กล่าวต่อไปว่า ทางเลือกที่เราเลือกเป็นผลของสื่อมวลชนที่เราสังกัดหรือไม่ เช่นในหนังสือพิมพ์มติชน ข่าวเรื่องความสมานฉันท์ พาดหัวข่าวกับเนื้อหาข่าวไม่สอดคล้องกัน เพราะการพาดหัวข่าวมีผลต่อยอดขาย ผลต่อความเป็นกลางคืออะไร ต่อมา ข่าวขึ้นอยู่กับบริบทขนาดไหน ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ เรื่องการเผาโรงเรียน ถ้าเรื่องเกิดในภาคอีสานจะบอกว่าเป็นเรื่องของคลื่นใต้น้ำ แต่ถ้าเกิดที่ภาคใต้เป็นเรื่องของโจรใต้

                ผู้อำนายการศูนย์ข่าวสารเพื่อสันติภาพ กล่าวว่า คำถามข้อต่อมาก็คือ ตัวนักข่าวเองมีภูมิหลังทางสังคม สถานะทางปัจจุบัน แหล่งข่าวของตัวเอง  แหล่งข่าวที่นักข่าวมีนั้นเป็นอุปสรรคที่ทำให้ไม่ได้รับความจริงมากเท่าไหร่ นักข่าวที่ดีในสังคมไทยในกรณีที่เสี่ยงต่ออันตรายถึงตายต้องมีคุณสมบัติอย่างไร และข้อสุดท้ายคือ ปัญหาในเรื่องภาษา เพราะเวลาที่เราใช้ภาษา มันบอกเราถึงอะไรบางอย่างได้ เวลาใช้คำนั้นสามารถทำให้คนเข้าใจในข่าวผิดได้

                ดร.ชัยวัฒน์ กล่าวว่า อะไรคือสิ่งที่เรียกว่า war journalism ในสถานการณ์ความรุนแรงประเภทถึงตาย หรือ deathly conflict นักข่าวทำให้ศัตรูเป็นปีศาจ ทำโดยใช้ภาษาที่นักข่าวใช้ เป็นคำที่กระตุ้นทางอารมณ์ และนักข่าวทำอะไรกับเหยื่อ เวลาเอาข่าวของเหยื่อมาใช้เหยื่อแบบไม่ให้ความเคารพ เพราะเป็นการจัดความสำคัญทางอำนาจกับเหยื่อใหม่  นักข่าวหากินกับเหยื่อ

                ดร.ชัยวัฒน์ กล่าวต่อไปว่า war journalism จะซ่อนปัจจัยเชิงโครงสร้าง มีน้อยคนที่จะทำ เป็นไปได้หรือไม่ว่าระดับความรุนแรงจะสัมพันธ์กับงบประมาณที่ได้รับ  และ war journalism จะให้ความชอบธรรมกับฝ่ายตนและให้คำอธิบายกับราชการ กลายเป็นว่าการรายงานข่าวจากราชการเป็นความจริง และไม่ให้ความชอบธรรมกับอีกฝ่าย สื่อไม่เคยบอกว่าการที่มีสตรีคลุมศีรษะด้วยผ้าดำออกมาประท้วง เป็นการกระทำสันติวิธีที่อีกฝ่ายหนึ่งเรียกร้องและปฏิบัติ

                 ผู้อำนายการศูนย์ข่าวสารเพื่อสันติภาพ กล่าวถึงหน้าที่ของสื่อสันติภาพว่า ควรจะทำกลับกันกับพวก war journalism เช่น war journalism ทำกับศัตรูเป็นปีศาจ สื่อสันติภาพก็ต้องทำให้ศัตรูกลายเป็นมนุษย์ เราจะเข้าใจคนเหล่านี้ได้ในสถานการณ์อย่างนี้ได้ก็ต่อเมื่อ เราต้องไม่รู้สึกว่าเราเหนือกว่าเขา เราต้องเข้าใจถึงความขัดแย้งก่อนที่ความรุนแรงจะเกิด และต้องระบุให้ได้ว่าคนที่เกี่ยวข้องกับความรุนแรงในครั้งนั้นๆเกี่ยวข้องมากแค่ไหน เช่น ในตัวคนๆเดียวอาจมีหลายสถานะและตำแหน่ง เราต้องเลือกใช้ให้ถูกกับสถานการณ์