พิมพ์หน้านี้
|
ดูเหมือนภาพถ่ายพระมหากษัตริย์ไทยส่วนใหญ่ที่เราพบเห็น มักจะถ่ายจากมุมต่ำหรือมุมระดับสายตาเท่านั้น ซึ่งก็ไม่น่าประหลาดใจอะไร เพราะสถานะของพระเจ้าอยู่หัวนั้นย่อมเป็นที่รับรู้ว่าเป็นสถานะพิเศษและอยู่เหนือระดับปกติอยู่แล้ว จึงเป็นไปไม่ได้ที่จะทำการถ่ายภาพลงมาจากเหนือเบื้องพระเศียร ภาพส่วนใหญ่ที่เราเห็นนั้นมีลักษณะของการมองช้อนสายตาขึ้นไปหาบุคคลผู้ซึ่งสูงส่งกว่า หรืออย่างมากที่สุดก็เพียงมองเสมอในระดับสายตาเท่านั้น เช่นเดียวกับกรณีของรัฐธรรมนูญ ที่ภาพถ่ายหรือภาพเขียนส่วนใหญ่จะเทิดทูนไว้ในสถานะที่สูงส่ง เช่นภาพของรัฐธรรมนูญที่ปรากฏอยู่บนธนบัตรและสลากกินแบ่งรัฐบาลรุ่นก่อนๆ ที่มีการเขียนภาพพานวางรัฐธรรมนูญไว้ตรงกึ่งกลาง มีรัศมีเป็นแฉกๆ พุ่งกระจายออกมารอบๆ ในลักษณาการที่ทำให้นึกไปถึงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ หรืออย่างภาพของอนุสาวรีย์ประชาธิปไตยก็เป็นเช่นเดียวกัน คือมักเป็นภาพที่ถ่ายช้อนขึ้นจากมุมต่ำ แสดงถึงพลังอำนาจและความสำคัญของรัฐธรรมนูญที่ตระหง่านง้ำอยู่เหนือผู้ดู ครีบสี่ด้านที่มีรหัสหมายความถึงวันที่ทำการเปลี่ยนแปลงการปกครองนั้นโอบอุ้ม คุ้มกันภยันตรายจากภายนอกไว้อย่างมั่นคงแข็งแกร่ง แต่กระนั้นรัฐธรรมนูญที่มีภาพลักษณ์แสนจะมั่นคงแข็งแกร่งนี้ ก็ยังถูกปู้ยี่ปู้ยำจากภายในกันเอง ล้มลุกคลุกคลานผ่านกระบวนการรัฐประหารครั้งแล้วครั้งเล่า มีอันต้องเขียนกันแล้วเขียนกันอีกถึง 18 หน ตัวเลขจะเปลี่ยนเป็น 19 หรือเปล่า เดี๋ยวอีกไม่นานคงได้รู้กัน กลับมาที่เรื่องภาพลักษณ์ของพานรัฐธรรมนูญอีกครั้ง แน่นอนว่าพลังอำนาจของรัฐธรรมนูญเช่นที่ว่ามานี้ไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นโดยบังเอิญ ผมเคยอ่านพบในบทความของอาจารย์ชาตรี ประกิตนนทการ บางชิ้นว่า มีความจงใจสร้างภาพลักษณ์ให้รัฐธรรมนูญมีความเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์มาตั้งแต่สมัยคณะราษฎรแล้ว โดยมีการใช้คำราชาศัพท์กับรัฐธรรมนูญ เช่นคำว่า อัญเชิญ ประดิษฐาน และใช้เจ้าพนักงานภูษามาลา (ซึ่งเป็นข้าราชการในสำนักพระราชวัง) ในการอัญเชิญรัฐธรรมนูญทุกครั้ง และในงานฉลองรัฐธรรมนูญที่เคยจัดหลังจากการเปลี่ยนแปลงการปกครองนั้น ก็ยังมีการจัดสร้างพลับพลาประดิษฐานรัฐธรรมนูญเพื่อให้คนทั่วไปมาสักการะที่ท้องสนามหลวงอีกด้วย ซึ่งอาจารย์ชาตรีมองว่าการกระทำเช่นนี้แสดงให้เห็นถึงความพยายามของคณะราษฎรที่จะแย่งชิงพื้นที่ และแข่งอำนาจทางบารมีกับกลุ่มอำนาจเก่า โดยอาศัยพิธีกรรมและสัญลักษณ์แบบใหม่ ในขณะที่ผมอยากจะเสริมว่านี่อาจไม่ใช่เป็นเพียงการแข่งขัน แต่ยังเป็นการหยิบยืมพึ่งพา และใช้ประโยชน์จากระบบความเชื่อแบบเก่าอย่างมีไหวพริบ เพื่อสร้างความความชอบธรรมให้กับสิ่งใหม่ด้วย นอกจากนั้นการจัดทำรัฐธรรมนูญด้วยสมุดไทยทุกครั้งนั้นก็ยังสื่อนัยยะของการย้อนกลับไปหาอดีตอันรุ่งเรือง กลับไปหาความเป็นอารยะแบบไทย การบันทึกข้อความนั้นใช้การจารด้วยปากกา ด้วยวิธีการเขียนแบบอาลักษณ์หรืออักษรไทยสมัยรัตนโกสินทร์ โดยเจ้าหน้าที่ลิขิต สำนักอารักษ์และเครื่องราชอิสริยาภรณ์ สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี จากนั้นจึงทำการลงรักปิดทองโดยสำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ติดตราพระครุฑพ่าห์ ซึ่งก็คงไม่แปลกอะไรถ้าเรามองจากมุมที่ว่า รัฐธรรมนูญนี้ได้มาจากการที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานให้แก่ปวงชนชาวไทย ตัวรัฐธรรมนูญเองจึงสมควรที่จะทรงสถานะอันศักดิ์สิทธิ์ได้อยู่แล้ว แต่รัฐธรรมนูญไทยนั้นศักดิ์สิทธิ์และมีฉบับเดียวจริงหรือ? ดูเหมือนความสับสนปั่นป่วนในสังคมขณะนี้จะทำให้ความหมายต่างๆ พร่าเลือนและคลุมเครือไปจากเดิมไม่น้อย จนถึงกับมีกรณีอย่างการปีนขึ้นไปบนอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย หรืออย่างเร็วๆ นี้ก็มีข่าวว่ามีคนกำลังคิดร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ หรือฉบับ 30:70 ขึ้นใช้เองดื้อๆ ซึ่งเรื่องนี้ทำเอาท่านนายกฯ ถึงกับเบรคแตกน็อตหลุด แล้วยังมีรัฐธรรมนูญฉบับท้องถิ่นอื่นๆ อีก และฉบับที่อยู่ลึกลงไปในสำนึกของสังคมที่ อ. นิธิเคยเรียกว่าเป็นรัฐธรรมนูญฉบับวัฒนธรรมไทย เขียนไปเขียนมา กลับนึกย้อนไปได้ว่าภาพจากมุมสูงของพระมหากษัตริย์นั้น ผมเคยเห็นจากหนังสือ สิ่งที่ข้าพเจ้าพบเห็น ของ ม.จ.พูนพิศมัย ดิศกุล (ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 6) เป็นภาพเหตุการณ์ขณะพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ ทรงลงพระปรมาภิไธยในรัฐธรรมนูญฉบับถาวร ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม พระราชวังดุสิต ในปี พ.ศ. 2475 ส่วนภาพของอนุสาวรีย์ประชาธิปไตยในมุมสูงนั้น ปรากฏขึ้นเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ขณะที่บนท้องถนนราชดำเนินเบียดแน่นไปด้วยประชาชนจำนวนมาก
ตะเกียงเจ้าพายุ หนังสือพิมพ์สยามรัฐ ฉบับวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2551 |
| กาลเมื่อก่อนนั้นก็เป็นดินเป็นหญ้าเป็นฟ้าเป็นแถน ผีแลคนเที่ยวไปมาหากันบ่ขาด... | ||
Thailand Philharmonic Orchestra 10 November 2007 |
||
|
View All |
||
| << | สิงหาคม 2008 | >> | ||||
| อา | จ | อ | พ | พฤ | ศ | ส |
| 1 | 2 | |||||
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | ||||||