ชาวบ้านที่ถูกเกณฑ์มาฟังคำแนะนำเรื่องการรณรงค์ประชามติ อาศัยเกวียนเป็นพาหนะ เพราะต้องมาไกล

ทำไมรัฐบาลทหารพม่า จึงให้ความสำคัญกับการลงประชามติ มากกว่าความทุกข์ยากของประชาชนที่เพิ่งผ่าน   

ภัยพิบัติจากพายุไซโคลนนาร์กิส นั่นเพราะเป็นส่วนหนึ่งของการหลักประกันที่จะทำให้ระบอบการปกครองแบบกำปั้นเหล็ก อยู่รอดต่อไปได้อีกนานเท่านาน .... รัฐบาลทหารทำทุกวิถีทางเพื่อให้การลงประชามติดำเนินไปตามกำหนด และ

นี่คือเส้นทางของก่อนการลงประชามติที่โลกภายนอกควรจะได้รับรู้ไว้

ฟังเสร็จก็แยกย้ายกันกลับ เดินบ้าง จักรยานบ้าง แต่ระยะทางไกลหลายกิโลเมตร

สภาสันติภาพและการพัฒนาแห่งรัฐ หรือ  SPDC  ได้ประกาศจัดการลงประชามติในวันที่ 10 พฤษภาคม กลุ่มผู้สนับสนุนประชาธิปไตย และองค์กรต่าง ๆ ของชนกลุ่มน้อย ต่างพากันเรียกร้องให้ประชาชนไปโหวต " NO " หรือ การลงมติไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ มีการรณรงค์ทั่วประเทศ แม้ทางการจะจับกุมนักเคลื่อนไหวไปอย่างน้อย 48 คน รวมทั้งสมาชิกพรรคสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตย หรือ NLD ที่สนับสนุนการโหวต NO

ต่างคนต่างมาไกล เจอหน้ากันก็ทักทายกันตามประสา....

การข่มขู่, การก่อกวน, การซื้อเสียง และการชวนเชื่อ ล้วนเป็นวิธีการของ SPDC ที่จะให้ประชาชนไปโหวต " YES " ยิ่งวันลงประชามติใกล้เข้ามา กลยุทธ์การโกงต่าง ๆ นานา ก็ได้ถูกงัดออกมาใช้มากขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อวันที่ 9 เมษายน ซึ่งเป็นวันเดียวกับที่รัฐบาลประกาศจัดการลงประชามติ SPDC ได้ออกหนังสือรวบรวมร่างรัฐธรรมนูญ และส่งไปตามร้านและแผงหนังสือ เพื่อจำหน่ายในราคาเล่มละ 1 พันจ๊าต หรือ 30 กว่าบาท

ภาพที่เห็นกันจนชินตา คือการเหมารถบรรทุกเบียดเสียดกันมา ค่าน้ำมันแพง มาเองกันแค่ครอบครัวเดียว ไม่ไหวแน่ ๆ

หนังสือร่างรัฐธรรมนูญหน้าปกสีเขียว ที่มีทั้งหมด 457 มาตรา แต่เชื่อว่าไม่ได้เข้าถึงประชากรทั่วทั้งประเทศ SPDC พิมพ์ออกมาเพียง 465,000 เล่ม ขณะที่ประชากรที่มีสิทธิ์ออกเสียงเลือกตั้งมีกว่า 30 ล้านคน แต่ SPDC พิมพ์เป็นภาษาพม่า และไม่ได้แปลเป็นภาษาอื่น ๆ ที่ชนกลุ่มน้อยใช้กันในประเทศ หรือภาษาอังกฤษแต่อย่างใด ซึ่งแสดงให้เห็นว่า SPCD ไม่ต้องการให้คนในพม่า หรือประชาคมนานาชาติได้รับรู้ว่า เนื้อหาของรัฐธรรมนูญมีอะไรบ้าง

ป้ายแนะนำการลงประชามติ มีแต่เครื่องหมายถูก แสดงว่า ต้อง รับ อย่างเดียวเท่านั้น

พรรค NLD และกลุ่มนักเคลื่อนไหวที่ต่อต้านรัฐบาลทหารพม่า ต่างพากันเรียกร้องให้ชาวพม่าโหวต NO โดยใช้สัญลักษณ์ " X " เป็นเครื่องหมายแสดงการต่อต้านร่างรัฐธรรมนูญทั่วทุกรัฐและส่วนปกครองท้องถิ่น และมีการให้ความรู้ด้วยว่า ในบัตรลงคะแนน มีช่องให้กาเครื่องหมาย รับ หรือ ไม่รับ ได้เพียงอย่างเดียว ผู้มีสิทธิ์ออกเสียงต้องเข้าใจด้วยว่า ถ้าไม่รับต้องกา X เพียงอย่างเดียวเท่านั้น

เขตการเลือกตั้งของพม่าแบ่งออกเป็น :

รัฐ หรือ state 

รัฐยะไข่ รัฐฉิ่น รัฐคะฉิ่น รัฐกะเหรี่ยง รัฐคะยา รัฐมอญ รัฐฉาน

ส่วนเขตปกครอง หรือ divisions

มาเกว  อิระวดี มัณฑะเลย์  พะโค หรือ หงสาวดี สกาย ตะนาวศรี ย่างกุ้ง

เสื้อยืดที่รัฐบาลเอาไปแจก มีเครื่องหมาย ถูก สีเขียวชัดเจน .....

SPDC ได้ออกมาตรการคุมเข้มการรายงานข่าวเกี่ยวกับการลงประชามติ ได้รณรงค์ให้คนไปลงประชามติ และถ้าใครที่ไม่ลงมติรับร่างรัฐธรรมนูญ อาจเผชิญผลที่ตามมา ได้แก่

- อาจมีการดำเนินคดี ปรับ หรือลงโทษจำคุก

- พวกข้าราชการ หรือ ครู จะถูกไล่ออก

- ถ้าเป็นชาวนา ก็จะถูกยึดที่ดินทำกิน

- ถ้าเป็นเจ้าของธุรกิจจะถูกปิดกิจการ

- ถ้าเป็นนักศึกษาจะถูกไล่ออกจากสถาบันการศึกษา

แต่ถ้าไปลงมติ รับ ร่างรัฐธรรมนูญ จะได้ผลตอบแทนที่เป็นผลประโยชน์มากมาย

- นักโทษบางคนในเรือนจำอินเส่ง ได้รับการปล่อยตัวก่อนวันที่ 10 พฤษภาคม

- ข้าว เกลือ และโทรศัพท์มือถือถูกแจกจ่ายให้ชาวบ้านในหลายเมืองในรัฐคะฉิ่น

- ชาวนาในเมืองคย็อกตอว์ ในรัฐอาระกัน ได้รับการลดหย่อนภาษีข้าว

- พวกที่อาศัยอยู่ในย่านสลัมในมะยิงยัน ของมัณฑะเลย์ ได้รับการยกเว้นภาษีที่อยู่อาศัย

- ให้มีการค้ากันอย่างเสรีในรัฐอาระกัน

- ให้บริการตรวจรักษาทั้งดวงตาและร่างกายฟรี สำหรับชาวบ้านในเมืองน้ำคำ ของรัฐฉาน

การชวนเชื่อให้ประชาชนไปโหวตรับร่างรัฐธรรมนูญ ได้รวมถึงการห้ามไม่ให้สื่อรายงานมุมมองของผู้สนับสนุนการลงมติ ไม่รับ ร่างรัฐธรรมนูญด้วย

- MRTV ซึ่งเป็นทีวีของรัฐ ได้ออกอากาศรายการและเพลงเรียกร้องให้คนไปโหวตรับร่างรัฐธรรมนูญ

- หนังสือพิมพ์ที่เป็นกระบอกเสียงของรัฐบาล ได้ตีพิมพ์สโลแกน บทบรรณาธิการ การ์ตูน และบทกวีเรียกร้องให้คนไปโหวตรับร่างรัฐธรรมนูญ

- คณะกรรมการตรวจสอบและพิจารณาการกระจายเสียง วิทยุ โทรทัศน์และหนังสือพิมพ์ของ SPDC

แม้รัฐบาลทหารจะอ้างว่า การลงมติครั้งนี้จะเสรีและยุติธรรม แต่ก็เป็นที่ทราบกันดีว่า มีการโกงและการกระทำที่มิชอบกันอย่างโจ่งครึ่ม ในช่วงก่อนหน้าการลงประชามติ

- SPDC รวมทั้งสมาชิก USDA 33,000 คน ที่อายุต่ำกว่า 18 ปี กลายเป็นผู้มีสิทธื์ลงประชามติในรัฐคะฉิ่น ทั้งที่ในกฎหมายว่าด้วยการลงประชามติกำหนดให้ บุคคลที่มีสิทธิ์ลงประชามติต้องมีอายุ 18 ปีขึ้นไป

- SPDC ได้ออก ID cards หรือบัตรสำรวจสำมะโนประชากร ให้ชนเชื้อสายจีนในหลายเมืองในรัฐฉาน เพื่อใช้ เป็นการชั่วคราวเพื่อเอาไปลงประชามติ ทั้งที่กฎหมายห้ามคนต่างชาติลงประชามติ

- SPDC ได้จัดการลงประชามติล่วงหน้า ด้วยการให้คนไปโหวต รับ ร่างรัฐธรรมนูญตามสถานที่ต่าง ๆ เช่น คนงานโรงงาน ครู โดยไม่ได้ให้ความรู้เรื่องนี้แต่อย่างใด

- มีการบีบให้คนสูงอายุไปโหวต รับ ในรัฐคะฉิ่น และพื้นที่ใกล้เคียงมัณฑะเลย์

- SPDC ออก ID cards ให้พระสงฆ์ ที่ถูกจับและถูกขังอยู่ในเรือนจำอินเส่ง เพื่อบีบบังคับให้ไปลงมติรับร่างรัฐธรรมนูญ ทั้งที่ตามกฎหมายห้ามพระสงฆ์ใช้สิทธิ์ลงคะแนนเสียง

- SPDC จับการอบรมเจ้าหน้าที่ประจำคูหาเลือกตั้ง ให้โน้มน้าวประชาชนลงมติรับร่างรัฐธรรมนูญ

- เมื่อวันที่ 27 เมษายน สถานฑูตพม่าในสิงคโปร์ ได้ขัดขวางไม่ให้ชาวพม่าที่อาศัยอยู่ในสิงคโปร์ ไปลงมติ เพราะเห็นว่า ใส่เสื้อยืดมีข้อความไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ ขณะที่รายชื่อผู้มีสิทธิ์ออกเสียงมีเพียง 1 หมื่นคน ทั้งที่มีชาวพม่าในสิงคโปร์มากถึง 3 หมื่นคน