ทุกท่านคงจะรู้กับ  “ความเครียด”  กันมาบ้างแล้ว  อาจจะเคยเห็นคนอื่น  “เครียด”  หรือตัวเองอาจจะ “เครียด”  เสียเอง  เจ้าความเครียดนี้เป็นสิ่งที่เราไม่ต้องการเอาเสียเลย  ไม่มีใครอยากเครียด  แต่บางครั้งมันก็เลี่ยงได้ยากจริง ๆ

ความเครียด….นอกจากจะเป็นอาการทางประสาทที่ทำให้ปวดหัวแล้ว  ยังมีผลทำให้กล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ ของร่างกายพลอยตึงเครียดไปได้ด้วย  เวลาเกิดความเครียดกล้ามเนื้อจะมีการตึงตัวมากขึ้น   ซึ่งอาจจะเป็นกล้ามเนื้อเฉพาะส่วนหรือกล้ามเนื้อทั่ว ๆ ไปด้วยก็ได้แล้วแต่ว่าเครียดมากเครียดน้อย

            ที่จะกล่าวถึงในตอนนี้เป็นเรื่องความเครียดของกล้ามเนื้อ  การที่กล้ามเนื้อตึงตัวไม่ว่าจะมีสาเหตุมาจากความเครียดหรือสาเหตุอื่นใดก็ตาม  กล้ามเนื้อจะมีการแข็งเกร็งขึ้นและไม่ผ่อนคลายตามจังหวะที่ควรจะเป็น  การไหลเวียนเลือดบริเวณนั้นจะลดน้อยลง  เกิดอากรปวดกล้ามเนื้อตามมา  วิธีแก้ไขก็คือต้องลดอาการตึงตัวของกล้ามเนื้อนี้โดยเร็ว

            การรักษาทางกายภาพบำบัดจะช่วยลดอาการนี้ได้หลายวิธี  เช่น  การใช้ความร้อนคลื่นเสียง , ความร้อนธรรมดา  หรือแม้แต่การออกกำลังเพื่อการผ่อนคลายวิธีการเหล่านี้ถ้าใช้อย่างถูกต้องจะช่วยลดความตึงตัวของกล้ามเนื้อได้เป็นอย่างดี

            วิธีการออกกำลังเพื่อการผ่อนคลายนี้  เป็นวิธีหนึ่งที่สามารถทำด้วยตนเองได้  การผ่อนคลายกล้ามเนื้อทั่วร่างกายเริ่มตั้งแต่การปรับสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมเสียก่อน  เช่น  การอยู่ในห้องที่สงบ , สะอาด , เปิดเพลงเบา ๆ สร้างบรรยากาศผ่อนคลาย  จากนั้นก็อยู่ในท่านั่งหรือนอนพักผ่อนสบาย ๆ แล้วจึงเริ่มผ่อนคลายกล้ามเนื้อจากนิ้วเท้าก่อน  โดยใช้วิธีเกร็งกล้ามเนื้อส่วนนั้นเต็มที่แล้วจึงผ่อนคลายออกช้า ๆ เสร็จจากนิ้วเท้าก็ต่อมาที่บริเวณข้อเท้า , น่อง , ต้นขา , ลำตัว , แขน ไล่ขึ้นมาเรื่อยจนถึงศีรษะ  ผ่อนคลายให้ทั่วร่างกาย  อาจทำซ้ำได้หลายครั้ง  ในระยะแรก ๆ ที่เริ่มฝึกฟัดอาจยังไม่คล่อง  พอผ่อนตรงนั้นกลับไปเกร็งตรงนี้  แต่ต่อไปก็จะชำนาญขึ้นและผ่อนคลายได้อย่างมีประสิทธิภาพ  ระหว่างการผ่อนคลายกล้ามเนื้อนี้ต้องผ่อนคลายจิตใจไปด้วย  ทำใจให้สบาย ๆ

            ความจริงวิธีการแก้ปัญหาความเครียดของกล้ามเนื้อและประสาทนี้  เรารู้จักกันมานานแล้วในรูปแบบของการทำสมาธิ  ซึ่งใช้ได้ผลดีมาก  แต่สำหรับบางท่านที่ยังทำสมาธิไม่ได้ให้ลองใช้วิธีผ่อนคลายกล้ามเนื้อแบบนี้ดูก่อน  เพราะจะเป็นปัจจัยสนับสนุนการทำสมาธิได้ง่ายขึ้น

บทความ โดย มานพ ประภาษานนท์
นักกายภาพบำบัด โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ อุบลราชธานี