พระกำแพงซุ้มกอ เป็นพระเครื่องปางสมาธิแบบ ขัดราบ ประทับนั่งบนฐานบัวเล็บช้างห้ากลีบ ด้านข้างทั้งสองขององค์พระใกล้ ๆ กับพระกรนั้นจะปรากฏลวดลายกนก 4 ขดม้วนตัววิ่งขึ้นไปบรรจบกับพระรัศมี ที่เป็นเส้นแฉกวิ่งจากประภามณฑล ที่ปรากฏ ที่ปรากฏล้อมรอบพระเศียรองค์พระซุ้มกอไว้อีกชั้นหนึ่ง อย่างอลังการไว้ทุกองค์ เว้นแต่พระกำแพงซุ้มกอพิมพ์กลางบางพิมพ์เท่านั้น

พระยอดมหาโชคมหาลาภพิมพ์นี้ เป็นพระเครื่องเนื้อผง ผสมด้วยดินกับมวลสารที่รวมตัวเป็นองค์พระเครื่องนั้น จะมีว่านร้อยแปด โดยเฉพาะว่านดอกมะขาม จะต้องปรากฏให้เห็นตามผิวองค์พระ อันเป็นสัญลักษณ์ของพระเนื้อทุ่งเศรษฐีไว้ทุกๆ องค์ นอกจากนั้นก็มีทรายเงิน, ทรายทอง, และผงเกสรดอกไม้ร้อยแปดรวมอยู่ด้วย จึงทำให้พระกำแพง ซุ้มกอ กว่า80% เนื้อจะนุ่มอ่อนตัวกว่าคล้ายกับพระผงสุพรรณทีเดียวว่ากันที่จริงแล้วพระเครื่องพิมพ์ยอดนิยมจากลานทุ่งเศรษฐี ที่เราเรียกกันว่าพระกำแพงซุ้มกอนี้ หาได้มีแต่พิมพ์เดียวไม่ เพราะทั้งขนาดและเนื้อก็ยังมีแตกต่างกันออกไปอีกมาก ฉะนั้นเพื่อให้ท่านผู้อ่านได้รู้ซึ้งถึงการแตกต่างของพระเครื่องพิมพ์นี้ได้โดยละเอียดยิ่งขึ้น ผมจึงจะขอแยกกล่าวเป็นชนิด ๆ ดังต่อไปนี้

1.   พระซุ้มกอเนื้อผงชนิดมีลายกนก แบบมีลายกนกนี้ โดยเฉพาะเนื้อผงจะมีแต่สีแดง, และสีเหลือง, เท่านั้น ทั้งนี้ยังแยกแบบออกได้เป็น 3 พิมพ์คือ
พิมพ์ใหญ่ พระซุ้มกอพิมพ์นี้ด้านข้างจะหนา อย่างน้อยครึ่ง ซ.ม. ขึ้นไป พุทธลักษณะนับว่างดงามกว่าพระซุ้มกอทุกชนิด งามถึงขนาดเห็นหู, ตา, ปาก, จมูก และจะมีราคาเช่าแพงกว่าทุกพิมพ์อีกด้วย ข้อควรจำสำหรับพระพิมพ์ใหญ่นี้ก็คือ ซอกแขนทั้งสองข้างจะลึกมาก ด้านข้างจะถูกตัดด้วยเส้นตอก เหมือนกับด้านข้างพระนางพญา ส่วนด้านหลังสำหรับพระพิมพ์นี้จะต้องปรากฏเป็นลายกาบหมากอยู่ที่ด้านหลังไว้ทุกองค์ สำหรับขนาดจะมีประมาณ 1.7คูณ 2.5 ซ.ม. 
พิมพ์กลาง พระซุ้มกอพิมพ์กลางนี้ ความหนาบางที่ปรากฏไม่ค่อยจะอยู่ในระดับมาตรฐาน แต่ถึงกระนั้นก็ควรจะหนาประมาณ 4 ม.ม. ขึ้นไป และพูดได้เลยว่า เป็นพิมพ์ที่ค่อนข้างจะหายากด้วย สำหรับความงามออกจะด้อยกว่าพิมพ์ใหญ่มากอยู่หรือพูดง่าย ๆ ก็คือ หูตาปากจมูกตลอดจนชายสังฆาฏิจะเห็นเพียงราง ๆ เท่านั้น ทั้งซอกแขนก็จะตื้นมาก ส่วนด้านข้างจะถูกตัดด้วยคมตอกหรือปาดด้วยมีดก็มี แต่ด้านหลังจะเป็นมุมกลับกับพิมพ์ใหญ่คือ จะต้องมีลายมือปรากฏอยู่ หรือไม่ก็เป็นแบบปาดราบไปเลย พระพิมพ์นี้จะมีขนาดประมาณ 1.7 คูณ 2.3 ซ.ม.
พิมพ์เล็ก พระซุ้มกอพิมพ์เล็กนับว่าเป็นพระเครื่องที่ค่อนข้างมีมากกว่าทุก ๆ พิมพ์ทีเดียว ความหนาบางองค์พระก็จะไม่มาตรฐานอีกเช่นกัน ทั้งในด้านความงาม หรือขอบข้างหรือด้านหลัง ก็จะปรากฏ เช่นเดียวกับพระซุ้มกอพิมพ์กลางทุกอย่าง ขนาดวัดได้ประมาณ 1.5 คูณ 2.2 ซ.ม.
พิมพ์จิ๋ว พระซุ้มกอพิมพ์นี้ออกจะหาชมได้ยากมาก ทั้งของจริงก็ไม่งดงามด้วย ขณะนี้มีมากแต่ละองค์ก็สวยงามชัดเจนประมาณ 95% มักจะเป็นของปลอม พระพิมพ์จิ๋วนี้ส่วนมากมักจะเป็นของกรุวัดพิกุลองค์พระจะบางกว่าพิมพ์เล็กลงไปเล็กน้อย ส่วนด้านหลังจะมีลายมือปรากฏอยู่ประปราย ขนาดโดยประมาณวัดได้ 1.1 คูณ 1.4 ซ.ม. เท่านั้นเอง

2.   พระซุ้มกอพิมพ์ ขนมเปี้ย พิมพ์ขนมเปี้ยดังกล่าวนี้ เป็นพระซุ้มกออีกพิมพ์หนึ่งที่ให้แบบ คล้ายกับพระงบน้ำอ้อย แต่จะเล็กกว่า ลักษณะทำเป็นพิมพ์กลม ๆ ด้านหลังอูมนูนและมีลายมือปรากฏด้วย ส่วนด้านข้างจะโค้งทรงกลมโดยไม่มีรอยตัดเลย พระพิมพ์นี้ความจริงแล้วก็คือ พระซุ้มกอพิมพ์กลาง หรือ พิมพ์เล็ก นั่นเอง จะผิดกันก็ตรงที่มีปีกยื่นออกเป็นวงกลม นักเลงพระยุคโน้นเห็นพิมพ์ท่านอยู่ในลักษณะเช่นนั้นครั้นจะเรียกว่า ซุ้มกอพิมพ์งบน้ำอ้อย ฟัง ๆ ดูก็จะไปจ๊ะเอ๋กับพิมพ์จริง ๆ เข้า ทั้งยังเป็นพระเครื่องคนละสกุลกันอีกด้วย ดังนั้นจากความกลมของพระซุ้มกอพิมพ์นี้จึงได้ถูกเรียกกันต่อมา โดยไม่ซ้ำกับพิมพ์งบน้ำอ้อยว่า พิมพ์ขนมเปี้ย เพราะขนมเปี้ยนั้นเขาก็กลมอยู่แล้วเช่นกัน

พระซุ้มกอ พิมพ์ขนมเปี้ย นี้ ได้แยกขนาดออกเป็น 2 แบบด้วยกันคือ
พิมพ์ใหญ่ พระพิมพ์ใหญ่ซุ้มกอขนมเปี้ยนี้ ความจริงก็คือ พระซุ้มกอพิมพ์กลางและพิมพ์ธรรมดา ๆ เรานี่เอง จะผิดก็ตรงที่มีปีกวงกลมแผ่ออกไป โดยจะมีพระลอยองค์ตรงกลางเท่านั้นเอง ขนาดพิมพ์ใหญ่นี้เส้นผ่าศูนย์กลางวัดได้ประมาณ  2.5 ซ.ม.
พิมพ์เล็ก สำหรับพระซุ้มกอขนมเปี้ยเล็กนี้ ค่อนข้างจะหายากสักหน่อย จะสังเกตองค์พระได้โดยจะเล็กกว่าพิมพ์ใหญ่ ส่วนปีกที่ยื่นออกเป็นทรงกลมนั้นจะไม่กลมทีเดียวทั้งขอบข้างบางองค์ก็จะเว้าแหว่งเป็นคลื่นด้วย ขนาดพระพิมพ์เล็กนี้เส้นผ่าศูนย์กลางวัดได้ประมาณ 1.7 ซ.ม. เท่านั้น 

3.   พระซุ้มกอดำ ถัดจากพระซุ้มกอพิมพ์ขนมเปี้ยผ่านไปแล้วคราวนี้ก็มาถึงเรื่องพิมพ์ซุ้มกอดำกันบ้าง พระพิมพ์นี้ พิมพ์ ค่อนข้างจะแหวกแนวไปมากอยู่แต่พุทธลักษณะของท่านจะเหมือนกับพระซุ้มกอพิมพ์ใหญ่ชนิดที่มีลายกนกทุกอย่าง จะผิดก็แต่ตัดกนกด้านข้าง กับบัวเล็บช้างใต้ฐานประทับออกจนหมด พระซุ้มกอดำ จึงมีแต่พระประทับนั่งปางสมาธิบนฐานเชียง โดยมีปีกโค้งเว้า รองรับไว้กับมีประภามณฑลล้อมรอบพระเศียรไว้ด้วยพระพักตร์ค่อนข้างป้อม พระอุระจะผึ่งผายเข้มข้นกว่าพิมพ์นิยมชนิดมีลายกนกเอามากทีเดียว

ด้วยเหตุนี้เองเราจึงต้องยกให้ พระซุ้มกอดำ นี้ เป็นพระเครื่องศิลปะ วัดตระกวน ซึ่งเป็นยอดศิลปะชั้นหนึ่งของสมัยสุโขทัยยุคต้น และก็เลยทำให้ผู้เขียนได้คิดไปอีกว่า พระซุ้มกอดำ พิมพ์นี้ น่าจะเป็นพระซุ้มกอพิมพ์ปฐมฤกษ์ที่กำเนิดขึ้นก่อนพระซุ้มกอชนิดที่มีลายกนกเสียมากกว่า เพราะต่อเมื่อภายหลังขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมของสุโขทัยได้รุ่งโรจน์ขึ้นแล้ว ก็ย่อมเป็นของธรรมดาที่ ศิลปะจะต้องได้รับการพัฒนาให้อลังการยิ่งขึ้นไปด้วยเช่นกัน ถ้าหากเป็นเช่นนี้แล้ว จะเป็นไปได้หรือไม่ว่า พระซุ้มกอชนิดที่มีลายกนกด้านข้างนั้น ที่จริงแล้วอาจเป็นพระเครื่องที่ช่างให้การพัฒนามาจาก พระซุ้มกอดำ นั่นเอง

และการที่เรียกว่า พระซุ้มกอดำ นั้น ก็เพราะเมื่อก่อนไม่ว่าจะขุดพระพิมพ์นี้ได้จากกรุใดในลานทุ่งเศรษฐีก็ตาม พระทุกองค์มักจะมีสีดำ ไปหมดพระซุ้มกอพิมพ์นี้จึงถูกขนานนามว่า พระซุ้มกอดำ โดยถือเอาสีมาเรียกเป็นชื่อตั้งแต่นั้นมา 

ออกจะหย่อนงามไปบ้างสำหรับพระซุ้มกอดำ

เป็นที่รู้กันว่ากรุกำเนิดของพระซุ้มกอดำ และพระซุ้มกอชนิดที่มีลายกนกมากแบบนั้น ต่างก็ขึ้นจากกรุ วัดพระบรมธาตุ เป็นปฐมฤกษ์ด้วยกันทั้งนั้น พระซุ้มกอดำ ที่จัดว่างามผึ่งผายและเป็นที่นิยมกันมาก ก็เห็นจะได้กับพระซุ้มกอดำของ กรุวัดพิกุล ภายหลังต่อมาก็ได้มีผู้พบพระซุ้มกอดำพิมพ์นี้อีกที่กรุตาพุ่ม และ กรุวัดน้อย แต่ก็ได้เพียง 10 กว่าองค์เท่านั้น โดยองค์พระจะเล็กกว่าของกรุวัดพิกุล ทั้งเนื้อก็จะออกสีดำอมน้ำตาลเป็นส่วนมากด้วย

4.   พระซุ้มกอ เนื้อว่าน พระซุ้มกอชนิดเนื้อว่าน จัดเป็นพระเครื่องทุ่งเศรษฐีที่อยู่ในอันดับ ยอดหายาก อีกพิมพ์หนึ่งเนื้อเท่าที่ปรากฏจะคล้ายกับพิมพ์ฝักดาบ พิมพ์เม็ดขนุน, คือใช้ว่านมากชนิดรวมทั้งผงเกสรตำรวมกันแล้วอัดลงแน่พิมพ์อีกทอดหนึ่งเรื่องพระเนื้อว่านนี้ พระบางพิมพ์ของกรุทุ่งเศรษฐียังเคยปรากฏพบเนื้อที่เป็นแผ่นว่านล้วน ๆ กดลงแม่พิมพ์เป็นองค์พระก็มี

พระซุ้มกอที่เป็นชนิดเนื้อว่านนี้ปัจจุบันนี้เราจะพบก็แต่หน้าทองหรือเงินประกบไว้กับว่านอีกชั้นหนึ่งเท่านั้น เพราะเกือบ 80% พระทุ่งเศรษฐีเนื้อนี้มักจะกะเทาะกร่อนแตกหมด เรื่องพระซุ้มกอชนิดเนื้อว่านดังกล่าวนี้ (มีผู้ทำปลอมกันไว้มาก โดยเนื้อจะอยู่ในสภาพที่ดีเกินไป) นอกจากจะมีทำเป็นพิมพ์ประกบด้วยแผ่นทองคำ หรือแผ่นเงินปิดหน้าไว้แล้วชนิดที่เป็นว่านล้วน ๆ โดยไม่ประกบหน้าอะไรไว้เลยก็มี

เราจะพบกับพระเนื้อว่านซึ่งมีเฉพาะพระซุ้มกอพิมพ์ใหญ่ชนิดมีลายกนกกับพิมพ์กลางเท่านั้น และก็ยังไม่เคยมีผู้ใดได้พบจากกรุอื่น ๆ ในภายหลังอีกเลย นอกจากกรุวัดพระบรมธาตุ ซึ่งได้แตกกรุออกมาเป็นครั้งแรก เมื่อ พ.ศ. 2392 เท่านั้นเอง

5.   พระซุ้มกอ เนื้อชิน พระซุ้มกอชนิดเนื้อชินดังกล่าวนี้ นับเป็นพระอีกพิมพ์หนึ่งที่หายากกว่าชนิดเนื้อผงเสียอีก ความแตกต่างของพระซุ้มกอชนิดเนื้อชินเงินนี้ ยังแยกพิมพ์ออกได้เป็น 3 ขนาดดังนี้
พิมพ์ใหญ่ ความงามจะลึกคมพอ ๆ กับพระซุ้มกอชนิดเนื้อผงทีเดียว ทั้งนี้แม้แต่ขนาดก็จะเท่ากันด้วย แต่ด้านหลังแทนที่จะเป็นลายกาบหมาก กลับเป็นลายผ้าเหมือนพระเนื้อชินทั่ว ๆ ไป
พิมพ์กลาง ดูกันในด้านความงามแล้ว พระซุ้มกอชนิดเนื้อชินพิมพ์นี้ จะงามกว่าชนิดเนื้อผงพิมพ์กลางมาก แต่ความตื้นและขนาดยังคงเท่ากัน ส่วนด้านหลังจะเป็นลายผ้าและต้นปาดราบก็มี
พิมพ์เล็ก ในด้านความงามสำหรับพิมพ์นี้จะดีกว่าชนิดเนื้อผง แต่ขนาดจะเท่ากัน นอกจากนั้นทุก ๆ อย่างของพระซุ้มกอชนิดเนื้อชินพิมพ์เล็กนี้ จะมีเหมือนกับพระซุ้มกอเนื้อชินพิมพ์กลางทุกอย่าง

เจ้าพ่อแห่งลานทุ่งเศรษฐี
จากความยิ่งใหญ่ของพระกำแพงซุ้มกอนี้เอง บางท่านอาจจะสงสัยว่าทำไมพระเครื่องพิมพ์นี้ จึงไดรับเกียรติยกย่องให้อยู่ในอันดับ  เหนือกว่าพระทุ่งเศรษฐีที่ขึ้นจากเมืองกำแพงเพชรทั้งปวง แม้กระทั่งผู้เขียนเองก็ยังถึงกับขนานนามว่า พระซุ้มกอ พิมพ์นี้ว่า เจ้าพ่อแห่งลานทุ่งเศรษฐี ที่เป็นเช่นนี้มิใช่ว่า พระซุ้มกอ จะเป็นพระเครื่องที่งามเพียบพร้อมทั้งพิมพ์และเนื้อก็หาไม่ แต่พระพุทธคุณของพระซุ้มกอนี่ซิ คือหัวใจของความยิงใหญ่ที่ทำให้พระเครื่องพิมพ์นี้ ได้เป็นพระยอดนิยมอันดับ 1 อยู่ในอาณาจักรพระเครื่องมาจนปัจจุบันนี้ 

พระซุ้มกอ หรือเจ้าพ่อแห่งลานทุ่งเศรษฐีเป็นยอดพระเครื่องอันดับนำของจังหวัดกำแพงเพชรที่ใครได้ไว้บูชาติดตัวแล้ว นับว่าเป็นสิริมงคลให้กับตัวเอง เพชรนพเก้า ทองคำมากมาย แก้วแหวนเงินทองค่าล้นปานใดก็ตาม บางครั้งก็หาเปรียบได้กับ พระซุ้มกอ ซึ่งสูงทั้งค่าและมีประสิทธิภาพซึ่งมนุษย์ไม่อาจเนรมิตได้ การมีชีวิตเพื่ออยู่ของท่านและสร้างแต่กรรมดีแล้ว หมั่นระลึกถึงบาปบุญคุณโทษใส่ใจในทั้งสามโลก แล้วพระซุ้มกอ ย่อมคุ้มครองท่านได้เสมอ และสิ่งที่น่าอิจฉาสำหรับผู้มีพระพิมพ์นี้ยิ่งขึ้นก็คือ ท่านจะอยู่อย่างคนมีโชคตลอดเวลาทีเดียว   

ผมเองนั้นเชื่อว่า มึงมีกูไม่จน ประกาศิตที่กังวานจากเจ้าพ่อแห่งลานทุ่งเศรษฐีนั้นจะเป็นใครกล่าวหรือใครพูดขึ้นเล่นก็ตามทีเถิด เพราะจนบัดนี้ ผู้ที่ใช้ พระซุ้มกอ แล้วก็ยังไม่เคยมีใคร บอกว่าห้อยพระซุ้มกอแล้ว ยากจน เลยสักรายเดียว 

พระกำแพงซุ้มกอ พิมพ์ขนมเปี๊ยะใหญ่ กรุวัดพิกุล

ภาพปกลานโพธิ์องค์นี้งามระยับสมบูรณ์แบบ ทั้งพิมพ์ทรง คมชัด การตัดองค์ทรงกลมงดงาม นอกจากนั้นยังดูง่าย เนื้อหาจัดจ้านครบสูตร เนื้อดินเมืองกำแพง ดูแล้วสบายตา แต่จะหานั้นคงยากที่ได้เหมือนองค์นี้ เจ้าของไม่ประสงค์ออกนาม ยินดีมอบมาเพื่อให้ท่านผู้อ่านลานโพธิ์ได้ชมกันเป็นขวัญตา หมายถึง  โชคดีที่ได้เห็น เอาแค่เห็นเอาไว้ก่อน คอยจังหวะดีๆ มีโอกาส  พบเห็นที่ไหนโปรดอย่าได้พลาดโอกาสดีนั้น รีบไขว่คว้าหาเอามาแขวนคอเป็นสิริมงคลแก่ตนเอง แต่โอกาสแบบนั้นมิใช่จะมีได้ง่ายๆ    ผู้เขียนเองก็คอยโอกาสนั้นมาแล้วหลายสิบปียังไม่เห็นวี่แวว นิมนต์ว่าแค่เห็นก็พอแล้ว เอาหลวงพ่ออื่นแขวนคอไปก่อน  หากจะรอท่านมาโปรดก็คงไม่ได้แขวนพระกันพอดี  พูดถึงแขวนพระแล้วทุกวันนี้ คนแขวนพระแขวนเพื่ออะไร และทำไมฉบับนี้ จ.ส.อ.เอนก เจกะโพธิ์ ได้เขียนทัศนะของท่านเอาไว้น่าอ่านยิ่ง  จะยังไงก็ตามเราชาวพุทธก็ย่อมยึดถือองค์พระสมเด็จสัมมาสัมพุทธเจ้าของเราเป็นที่สุดแห่งการนับถือศรัทธามั่นคงต่อไป ลานโพธิ์ฉบับนี้ ฉบับที่ 968 เริ่มเข้าใกล้เลขพันฉบับเข้าไปทุกที วันเวลาล่วงผ่านไป 33 ปี เข้าสู่ปีที่ 34 ที่ยังหยัดยืนนานและยืนยาวที่สุดในประเทศไทยในจำนวนหนังสือพระเครื่องด้วยกัน ย่อมต้องพัฒนากันต่อไปข้างหน้า เพื่อมอบคุณค่าที่เหนือกว่าอยู่เสมอ สำหรับท่านผู้อ่านทุกท่าน (บทบรรณาธิการ ลานโพธิ์ 968 เดือนกุมภาพันธ์ 2550  โดย... สุธน ศรีหิรัญ) พระกำแพงซุ้มกอ พิมพ์ขนมเปี๊ยะ กรุวัดพิกุล  ศิลปะทางด้านพุทธศาสนา ที่จังหวัดกำแพงเพชร ได้ปรากฏพบหลายยุคหลายสมัย ที่ปรากฏพบมากที่สุด เป็นศิลปะสุโขทัย อู่ทอง และอยุธยาต้น สถานที่พบพระพุทธรูปบูชาและพระพิมพ์ (กรุพระ) ก็มีมากมายนับเป็นร้อยเป็นพันแห่ง แต่ละแห่งมีทั้งศิลปะที่แตกต่างกันไปตามยุคตามสมัย แต่ก็มีบางพิมพ์เลียนแบบศิลปะยุคก่อนเอาไว้ ถ้ามิได้ศึกษาอย่างถ่องแท้แล้วยากจะแยกยุคสมัยได้ออก ถ้าได้ศึกษาแล้วจะทราบว่าในแต่ละพื้นที่ได้มีการสร้างต่างยุคต่างสมัยกัน แต่ก็ยังอาศัยศิลปะเดิมจึงทำให้เป็นเอกลักษณ์ที่สำคัญ บ่งบอกว่าเป็นพระพุทธรูปบูชาและพระพิมพ์ของจังหวัดกำแพงเพชร และสิ่งที่สำคัญที่สุดของจังหวัดกำแพงเพชรที่ถือว่าเป็นเอกลักษณ์ซึ่งไม่มีที่ใดในโลกเสมอเหมือนก็คือ " ดิน ที่นำมาสร้างพระ " เมื่อสร้างไว้ระยะเวลาหนึ่งจะเห็นความแตกต่างกับดินของจังหวัดอื่นโดยสิ้นเชิง ของจังหวัดอื่นนั้นถ้าสร้างคนละครั้งแล้วเนื้อของดินจะแตกต่างกันจนแทบไม่ทราบว่าเป็นพระของจังหวัดใด แต่ของจังหวัดกำแพงเพชรนี้แม้ว่าจะสร้างคนละครั้ง คนละยุค คนละสมัย แต่เมื่อบรรจุกรุไว้ระยะหนึ่งจะเห็นได้ว่าเป็นดินของกำแพงเพชรเหมือนกัน แตกต่างกันที่ความแห้งและความสดในกรณีที่อายุแตกต่างกัน แต่ถ้าบรรจุไว้เกิน 100 ปีแล้ว แทบจะดูไม่ออกเลยทีเดียว พระเมืองกำแพงเพชรโดยเฉลี่ยแล้ว  ถือว่าเป็นพระสุดยอดของประเทศไทยเหนือกว่าจังหวัดอื่นๆ เพราะแม้แต่พระพิมพ์องค์เล็กขนาดไหนก็ตาม  ยังยึดอยู่กับศิลปะของแต่ละยุคแต่ละสมัย ไม่สร้างโดยอาศัยจินตนาการของผู้ทำพิมพ์และความสวยงามที่ขาดศิลปะของแต่ละยุคไป นอกจากนี้การสร้างก็ยังอาศัยรูปแบบของพระพุทธประวัติทุกพิมพ์ ดังนั้นพระของเมืองกำแพงเพชรจึงมีแบบอย่างมาตรฐานในการสร้างเพื่อสืบพระพุทธศาสนาอย่างแท้จริง เป็นการสร้างที่มีจิตเป็นกุศล และก็เป็นเช่นเดียวกันทุกยุคทุกสมัยที่มีการสร้างพระพุทธรูปบูชาและพระพิมพ์ จึงเป็นสิ่งที่มีค่าควรหวงแหน เพราะนอกจากจะเป็นพระที่มีพุทธานุภาพสูง สะอาดบริสุทธิ์แล้วยังเป็นมงคลวัตถุตามพระพุทธประวัติซึ่งจะหาที่ไหนไม่ได้อีกแล้ว  จึงเหมาะสำหรับพุทธศาสนิกชนที่มีจิตเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาด้วยความบริสุทธิ์ ซึ่งถ้านำมาเทียบกับการสร้างพระในสมัยนี้แล้วจะแตกต่างกันราวกับฟ้าและดิน เพราะในปัจจุบันได้เลิกสร้างโดยอาศัยพุทธประวัติแล้ว ยังลอกเลียนแบบพระที่ดังๆ ที่คนนิยม นำมาเป็นแบบเสียอีก เพียงแต่ต้องการขายได้ง่าย หาเงินง่าย จนกลายเป็นสินค้าตามตลาดทั่วๆ ไปอย่างหนึ่ง สำหรับ “พระเมืองกำแพง” ที่ปรากฏแก่สายตาคนทั่วไปมามากกว่า 140 ปี ซึ่งถือว่าเป็นเมืองที่มีพระเป็นที่รู้จักกันมานานกว่าเมืองอื่นๆ ทำให้เกิดความคิดเห็นในแง่คิดต่างๆ ได้หลายอย่าง คือ 1.เป็นเมืองที่มีพระผ่านสายตามากไม่แพ้พระเมืองต่างๆ และมีเกือบทุกแบบ ทุกชนิด และทุกสมัย ไม่ว่าจะเป็น ชิน ดิน ว่าน สัมฤทธิ์ เงิน, ทอง ฯลฯ 2.“พระเมืองกำแพง” มีพุทธศิลปะอยู่ทุกยุคทุกสมัย จากการที่ได้พบพระบูชาจากที่ต่างๆ ปรากฏว่ามีทุกสมัยมารวมอยู่ที่กำแพงเพชรนี้ นับตั้งแต่ทวาราวดี ลพบุรี เชียงแสน สุโขทัย อ่างทอง อยุธยา ฯลฯ นอกจากนี้ยังมีพระนอก (นอกประเทศไทย) บรรจุอยู่ เช่น ลังกา ศรีวิชัย และพม่า ฯลฯ เป็นต้น 3.พระพิมพ์ หรือพระเครื่องและพระแผง จะเป็นเนื้อดิน, ชิน ฯลฯ มีเอกลักษณ์ของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นพุทธศิลป์และวัตถุมงคลที่นำมาสร้าง พุทธศิลป์ จะมีศิลปะทุกสมัย แต่ที่เป็นเอกลักษณ์พอสังเกตว่าเป็นพระเมืองกำแพงก็คือ ส่วนใหญ่จะมีรัตนบัลลังก์หรืออาสนะเป็นขีดใต้องค์พระ เว้นแต่จะมีอาสนะเป็นอย่างอื่น โอกาสที่จะเห็นองค์พระลอยๆ อย่างพระเมืองอื่นๆ เช่น พระนางพญาของพิษณุโลก พระผงสุพรรณของสุพรรณบุรีฯ มีน้อยมาก นอกจากนี้กรอบรอบองค์พระก็ยังเป็นไปตามพุทธประวัติ และมีความหมายในตัวเองเป็นส่วนใหญ่ พระส่วนใหญ่ที่ไม่ล้อพิมพ์จากจังหวัดอื่น จะทำพิมพ์และสร้างด้วยความประณีตทำให้ดูงดงามยิ่ง เทียบส่วนกันแล้วส่วนใหญ่จะดูซึ้งมากกว่าจังหวัดอื่น แต่เป็นที่น่าเสียดายที่เจดีย์และสถานที่บรรจุพระมากมายหลายแห่งชำรุดพัง และถูกขุดทำลาย มานับเวลาเป็นร้อยปี ทำให้สภาพขององค์พระที่ได้พบอยู่ในสภาพที่ลบเลือนชำรุดเสียเป็นอันมาก พระที่อยู่ในสภาพที่สมบูรณ์จะมีอยู่เพียงน้อย และพระที่อยู่ในสภาพสมบูรณ์นี้ ถ้าผู้ที่นิยมและรักการสะสมพระเมื่อเห็นแล้วจะมีความรู้สึกรัก  และมีความซึ้งต่อองค์พระด้วยความรู้สึกในจิตใต้สำนึกด้วยตัวเอง  มวลสารและวัตถุมงคลที่นำมาสร้างเป็นองค์พระไม่รวมพระบูชา ถ้ากล่าวถึงวัตถุหลักๆ ได้ 3 ประเภท ได้แก่ ว่าน ดิน ชิน ส่วนวัตถุอื่นๆ มีเป็นส่วนน้อย พระกำแพงซุ้มกอ พิมพ์ขนมเปี๊ยะ กรุวัดพิกุล เป็นประเภทพระเนื้อดินผสมว่าน ลักษณะเนื้อมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ลักษณะพิมพ์พระคงไม่ต้องกล่าวถึง ท่านสามารถพิจารณาได้ตามภาพถ่าย เพราะทุกวันนี้การถ่ายภาพสมบูรณ์แบบ ให้เห็นความชัดเจนได้ทุกส่วนสัดทุกแง่มุมทั้งด้านหน้าและด้านหลัง สิ่งที่ควรพิจารณามากที่สุดก็คือ เนื้อพระ นอกจากพิมพ์จะถูกต้องแล้ว เนื้อพระก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน ดังนั้นการพิจารณาเนื้อพระเมืองกำแพงเพชรโดยเฉพาะพระกำแพงซุ้มกอ พิมพ์ขนมเปี๊ยะ ต้องพิจารณา 2 ส่วน คือ ดินและว่าน ซึ่งเป็นส่วนผสมสำคัญของเนื้อพระ โดยพิจารณาความสำคัญทั้งสองส่วนนี้เป็นหลักใหญ่ พระกำแพงซุ้มกอ พิมพ์ขนมเปี๊ยะ เท่าที่ปรากฏพบในเมืองกำแพงเพชรนั้นมีพบด้วยกัน 3 พิมพ์ คือ 1.พิมพ์ขนมเปี๊ยะ ใหญ่ 2. พิมพ์ขนมเปี๊ยะ กลาง 3.พิมพ์ขนมเปี๊ยะ เล็ก สำหรับกรุที่พบพระพิมพ์ซุ้มกอ ขนมเปี๊ยะนั้นมีพบอยู่ทั่วไป แต่ที่ปรากฏหลักฐานชัดเจนมีด้วยกัน 7 กรุ คือ 1.วัดพิกุล 2.วัดหนองลังกา 3.เจดีย์กลางทุ่ง 4.กรุนาตาดำ 5.วัดซุ้มกอ 6.วัดวังพระธาตุ 7.วัดพระแก้ว พระกำแพงซุ้มกอ พิมพ์ขนมเปี๊ยะ กรุวัดพิกุล ที่นำมาเป็นปกลานโพธิ์ฉบับนี้ นับว่าเป็นพิมพ์ใหญ่ กรุวัดพิกุล ที่มีความงดงามมากพิมพ์หนึ่ง ซึ่งส่วนใหญ่พิมพ์นี้มักจะมีความคมชัดน้อยมาก จะหาองค์ที่มีความงดงามสมบูรณ์แบบทั้งรูปทรงที่ได้สัดส่วนกลมมนอย่างนี้ยากเต็มที การแสวงหาพระกำแพงซุ้มกอโดยเฉพาะพิมพ์ขนมเปี๊ยะ ไม่ว่าพิมพ์ไหนกรุไหนก็ตาม ทุกวันนี้ต้องระมัดระวังให้ดีมีโอกาสเจอของปลอมง่ายมาก การพัฒนาการฝีมือปลอมทุกวันนี้ทำได้ดีมีความใกล้เคียงทั้งเนื้อและพิมพ์ จนรู้สึกว่า “น่ากลัว” มาก เหลืออย่างอื่นคือการศึกษาและความแม่นยำ บวกกับว่าอย่ามีกิเลสครอบงำ ก็จะทำให้ท่านพ้นภัยจากการหลอกลวงไปได้ (ย่อจาก ลานโพธิ์ 968 เดือนกุมภาพันธ์ 2550 โดย...พิรอด วัชระมนต์

แง..  อยากได้มือถือจัง!!!