|
ข้าว........เข้าในความทรงจำ ตอนเด็กๆ แบบเรียนพร่ำสอนไว้ว่า "ชาวนาคือกระดูกสันหลังของชาติ" ด้วยเวลานั้นเกษตรกรรมเป็นอาชีพหลักที่สร้างรายได้แก่ประเทศ หนูอยู่ต่างจังหวัดที่คุ้นเคยกับท้องทุ่ง จึงไม่ต้องลำดับคิดจินตภาพให้ซับซ้อนในวิถีไร่นา แม้วันนี้บทบาทจะกลายเป็นเพียงแค่"รากหญ้า" แต่ซาบซึ้งในคุณค่าที่หยาดหยดรดพื้นไม่เปลี่ยนแปลง

ทำหน้าเบ้เดินสะบัดหนี แม่กวักมือเรียก แต่เด็กหญิงไม่ไหวติง พ่อเดินมาจูงมือลูกสาวให้นั่งข้างสำรับข้าว "ลูกจ๋าอยากทานอะไร พ่อจะป้อนให้นะจ๊ะ" หนูไม่กิน หนูไม่กิน หนู ไม่ กิน !! น้ำเสียงอ่อนโยนตะล่อมถาม พร้อมประคองให้นั่งบนตัก "วันนี้ข้าวไม่สวย หนูไม่ชอบ" แม่ทำตาเขียวเมื่อเด็กหญิงพูดห้วนไม่มีหางเสียง "ลูกจ๋าของพ่อ หนูเป็นคนพิเศษกว่าใครๆ ข้าวในมื้อนี้ก็พิเศษสำหรับลูกจ๋าเช่นกัน" เด็กหญิงมองเสี้ยวใบหน้านั้นอย่างไม่เข้าใจนัก อี๊ เมล็ดไม่สวย แถมขัดสีไม่ขาวอย่างเคยนี่นา "ลูกจ๋าได้ทานก่อนใครๆเลยนะจ๊ะ ข้าวแรกของปีแบบนี้ เพื่อนหนูที่โรงเรียนยังไม่เคยมีใครได้ชิมเลย หนูเป็นคนแรกนะลูก อ่ะพ่อจะป้อน อ้าปากสิจ๊ะ" เด็กหญิงยอมแต่โดยดี มื้อนั้นจึงผ่านด้วยความโล่งใจของแม่ที่มองไม่วางตา 
เสื้อแปะกระดุมผ่าหน้า กางเกงขายาว พร้อมหมวกแค็บ ตื่นเต้นจังเลย วันหยุดนี้ไม่ต้องถูกขังให้เล่นในบ้านคุณย่า ลูกพี่ลูกน้องวันไล่เลี่ยกันอีก 2 คนก็ร่วมทริบนี้ หัวเราะคิกคักที่น้องชายคนเล็กสะพายกระติกน้ำไปด้วย เห่อซะ โอ้โห.........ทุ่งสีทองอร่ามตา มองเพลินตามปลายนิ้ว พ่อเล่าขาน น้องแจ๊กอยู่ติดถนน ทางโน้นของพี่โด ถัดไปของเจเจ พ่อไม่ให้ลงเดินคันนา กลัวว่าใบข้าวจะบาดหน้าลูกสาว เด็กๆต่างกรี๊ดกร๊าดกับภาพแปลกตา "ดูนั่นสิ ปูจริงๆด้วย " "ปูที่นี่มี 8 ขามั้ยเนี่ย" "มีสีดำสีเดียวเหรอ" (ทุกภาพของเจเจเองค่ะ)
หลานๆ ถูกสั่งให้อยู่บนบ้านคุณย่าตามเคย วันนี้มีวัวเยอะจัง มาทำอะไรกันเนี่ย "ล้อ" หลายลำทะยอยมายังฉางข้าว หลังฝุ่นตลบ เด็กๆ ถูกเรียกลงไป ได้รู้จักชายชราแปลกหน้าสวมเสื้อม่อฮ่อมสีหม่น พร้อมยกมือขอบคุณ "ไม่มีใครทำนาเป็น แต่เรามีข้าวเป็นของตัวเอง ที่นาได้รับตกทอด ช่วงก่อนรุ่นทวดมีคนบ้านเหนือใจดีปลูกข้าวให้ เก็บเกี่ยวเสร็จเขาก็แบ่งมา จะสักกี่มากน้อยขึ้นกับน้ำฝนในแต่ละปี" จำคำคุณย่าเล่าให้ฟัง โตมาถึงรู้ว่าคือ "ที่นาให้เช่า" แต่หนูว่ามันเป็นการเอื้อของคนตั้งแต่รุ่นก่อน เรามีที่นา เขามีแรง ก็ปันแบ่งร่วมกัน ความคุ้นเคยกับร่างกรำแดดของชาวบ้านละแวกนั้น การทำนาแบบครอบครัวเป็นทักษะของคนเอเชียที่ยากจะหาเหมือน ช่วงเวลาและกิจกรรมของท้องทุ่ง มิได้แซะให้ครอบครัวล่มสลาย แต่กลับทวีแน่นแฟ้นความสัมพันธ์ ลงแขกเกี่ยวข้าว ฟาดข้าว ฤดูเก็บเกี่ยวเสร็จสิ้นแล้ว "หมอฝาย" ผู้ดูแลการปันส่วนน้ำ ชักชวนให้เลี้ยงผีฝาย ณ ข้างลำเหมือง หลายภาพฉากของความทรงจำวัยเยาว์ มักทำให้หนูยิ้มกับตัวเองเสมอ ยิ่งในวันใกล้คืนรอยอุ่นที่เคยหนุนตัก ช่างซ่านให้รู้สึกนัก . . . ข้าวใหม่นึ่งรออยู่
|