|
ฦา ว่าเป็นเรื่องใกล้ตัว Earth Summit ครั้งแรกที่กรุงริโอเดจาเนโร ในปี ค.ศ.1992 ทั่วโลกต่างก็เริ่มตื่นตัวกับทิศทางใหม่ของการพัฒนา "sustainable development" นั่นคือ "การพัฒนาที่ยั่งยืน" โดยมีคำที่ใช้เรียกกัน คือ "corporate citizenship" หรือ "responsible corporate citizenship" หรือ "corporate social responsibility" แปลเป็นไทยได้ว่า "ความรับผิดชอบต่อสังคมของธุรกิจ" หรือเรียกกันย่อๆ ว่า "CSR" ซีเอสอาร์เป็นกระแสที่ได้รับความสนใจจาก MNE(บรรษัทเขมือบข้ามชาติ) โดยมีต้นคิดคือกลุ่มประเทศร่ำรวยมีอิทธิพลสูงอย่าง OECD เห็นได้จากการออกแนวปฏิบัติที่เรียกว่า "guidelines for MNE"s - revision 2000" นั่นคือเสนอให้บรรษัทข้ามชาติติดต่อค้าขายกับคู่ค้าทั่วโลกเฉพาะที่มี CSR น่าจะจัดได้ว่าเป็น non-tariff barriers อุปสรรคทางการค้าที่มิใช่ภาษี แบบหนึ่ง 
เมื่อจริตของสัตว์เศรษฐกิจฟักไฝ่กำไรสูงสูง คอยมองหาช่องว่างของระเบียบกฎ จึงต้องใช้จริยธรรมเข้าข่มใจมิให้เตลิด พยายามกำหนดเป็นมาตรฐานเพื่อยกระดับธุรกิจ หลุมพรางของทุนนิยมที่กระหน่ำใช้ทรัพยากรจนสังคมบอบช้ำ ฝั่งตะวันตกจึงเข็นกลยุทธ์นี้ออกมาแก้เก้อ ตอนนี้ยังอยู่ในขั้นความสมัครใจ เพราะพันธกิจสวยหรูอย่างซีเอสอาร์จะกลายเป็นภาระต้นทุนในระยะสั้น แต่ถ้าใจแกร่ง กัดฟันทนได้ ก็จะกลายเป็นส่งเสริมภาพลักษณ์ขององค์การด้านบวกในระยะยาว เมื่อได้เห็นเกณฑ์ของซีเอสอาร์ที่เพื่อนสาวส่งมาให้อ่านเมื่อหลายปีก่อน ก็แอบสงสัยเล็กเล็กน่ะ ตอนนี้ซีเอสอาร์แรงถึงขั้นอยู่ในร่างเกณฑ์มาตรฐาน ISO 26000 และคงกำลังจะรันมาใช้เร็วเร็ววัน ถ้าไปอ่านให้ตาสีตาสาฟัง ผู้เฒ่าแก่คงไม่ประหลาดใจกับแนวคิดนี้หรอก ใช่ค่ะ มันแปลกใหม่ตรงไหนหว่า ในเมื่อสังคมตะวันออกค่อยข้างจะคุ้นเคยกับการแบ่งปัน เอื้อเฟื้อ เพราะรากของเรามีค่านิยมค่อนไปทาง Collectivism อยู่ร่วมกันแบบกลุ่มพวกพ้อง ง่ายง่ายก็ดูจากบ้านเราละกันค่ะ ลอยกระทง เป็นเทศกาลสมาลาโทษและระลึกถึงคุณประโยชน์ของแม่น้ำลำคลอง บายศรี ทำขวัญข้าว เซ่นเทพดาหลังฤดูการเก็บเกี่ยวของชาวนาไร่ สืบชะตาแม่น้ำ และการไหว้ผีฝายที่ให้น้ำท่าอุดมสมบูรณ์ในพื้นที่เพาะปลูก โรงทาน ทานบริจาคแก่คนจนยาก ปล่อยนกปล่อยปลา จิตเมตตาต่อเพื่อนร่วมโลก และหากจะหวนย้อนไปกว่าสองพันห้าร้อยปี พุทธบัญญัติฉันสองมื้อ ชี้บ่งส่งเสริมบริโภคแค่พอควร หรือ "จำพรรษา" 3เดือนในหน้าฝน เหตุผลหนึ่งก็เพื่อเลี่ยงการเหยียบย่ำกล้าปลูกฤดูเติบโตของพรรณไม้ เป็นดำริพระพุทธองค์ที่ทรงคำนึงถึงคนร่วมสังคม( stakeholder ) เหล่านี้ต่างก็เป็นกุศโลบายปลูกตระหนักสำนึกถึงคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติ 
กราบไหว้เทพยดาที่เคยถูกตะวันตกหยันว่าเป็น value from uncertain avoidance ทำโดยหาเหตุผลมิได้ เป็นเพียงค่านิยมที่ต้องการสิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจ เจเจก็ไม่ได้แย้งงานวิจัยที่ประเมิณออกมาหรอกค่ะ เพียงแค่ตอนนี้พร้อมจะเพิ่มเติมได้ว่า นี่เป็น strategy ของชาวตะวันออก เพื่อให้เกิด sustainable development (อย่างที่พวกคุณกำลังฮิตพูดกันแหละ) นับวันเราคงได้แว่วเข้าหูเรื่องซีเอสอาร์มากขึ้น แนวคิดเพริดพริ้งนี้มีกรณีศึกษาไม่ใช่แค่... - เคสไมโครซอฟท์ - เคสเนสเล่ในอินเดีย - เคสไทลินอลของจอห์นสันแอนด์จอห์นสัน ฯลฯ แต่อยู่ในวิถีใกล้ใกล้ตัวเรานี่เอง
" CSR in Eastern Soul " 
ขอบคุณเพลงจากอินเทอร์เนต "What I've Done" เป็นซิ้งเกิ้ลแรกจากอัลบั้ม "Minutes to Midnight" วง Linkin Park "ความหมายที่แท้จริงของมัน ก็คือการนับถอยหลังวันโลกาวินาศ การประกาศวันสิ้นโลก เป็นอุปมาอุปไมยถึงความตายและการเกิดใหม่ แต่อีกทางหนึ่งผมก็สื่อไปถึงบุคคลในวงการเพลงทั้งหลาย ประเภทหน้าไหว้หลังหลอกอย่างที่รู้ๆ กัน" Linkin Park ก่อตั้งองค์กร Music For Relief ร่วมกับสภากาชาติสากล เพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยจากเหตุการณ์สึนามิ และต่อต้านภาวะโลกร้อน
|