ปั้นน้ำ

เคยอ่านข่าวสั้นสั้นในสื่อต่างประเทศ
แปลคร่าวคร่าวได้ว่ากระแส "การจัดการน้ำ" จะมาแรง
เพราะมีโอกาสเกิดวิกฤตในเร็ววันกว่าเรื่องโลกร้อนซะอีก
นำไปสู่รูปแบบ "สัมปทานการจัดการแหล่งน้ำ"
ซึ่งผู้เชี่ยวชาญจะเป็นใครไปไม่ได้นอกจากพี่หัวทอง
(คนโบร่ำโบราณพวกเดียวกันเองสอน มันไม่ค่อยฟังหรอก)
ไม่ต้องชะเง้อ
ยักษ์ใหญ่เข้ามาปูทางในบางกอกตั้งแต่ปี 2002 แล้วค่ะ
(เพื่อนเคยเล่าให้ฟังแว้บแว้บ)
เพียงแต่ครั้งนั้นเขาเริ่มในหมวดจัดการน้ำเพื่อธุรกิจก่อสร้าง
แว่วแว่วจะได้สยายปีกอีกทีก็คราวนี้
ภาครัฐบางหน่วยก็เคย outsource ด้านวิจัยไปบ้าง
ราคาไม่ต้องพูดถึง
หูฉีก

ราคาสินค้าอาหารในตลาดโลกกระตุ้นภาคผลิต(supply)
เกษตรกรยิ้มร่าถึงเวลาลืมตาอ้าปาก
ต่างก็เร่งหว่านไถ
ฟื้นผืนนาร้าง ทุ่มแรงเป็นรวง
ทั้งนี้ทั้งนั้นก็ขึ้นอยู่กับลมฟ้าอากาศ

แต่หาก...
มีฝัน ไร้ฝน ผู้คนไร้เรี่ยวแรง
ผืนดินแห้งแล้ง รวงข้าวก็ลีบเรียว
น้ำ
น้ำ
ชาวนาไร่ต้องการสิ่งนี้

รัฐบานขา
ขอความกรุณาใช้สติปัญญาของพวกเราก่อนจะจ่ายเงินจ้างฝรั่งนะคะ
การให้คำพร่ำบ่นหยุดด้วย "นโยบายขอทาน"
ประชานิยมอาจเป็นหอกแหลนหลาวที่กลับมาทิ่มแทงในอนาคต

บางทีการสร้าง "เครือข่ายจัดการน้ำชุมชน"
อาจจะเป็นแนวทางแก้ปัญหาที่ยั่งยืน
อีกทั้งพันให้ net ทางสังคมแน่นขึ้นจากความร่วมมือของหลายหลายฝ่าย
เพราะต้องสัมพันธ์กับการจัดการลุ่มน้ำองค์รวม
แน่นอนค่ะ ระยะแรกที่พบคือความขัดแย้งระหว่างชุมชนเจ้าของแหล่งน้ำ
แต่หากภาครัฐดำเนินการจากเปิดแฟ้ม เราก็จะไม่พบว่ามีปัญหานี้มิใช่หรือ
ชาวบ้านจึงต้องคุยกันมากขึ้น หารือเพื่อแก้แต่ละปม
เข้าแก๊บของ Contagious
เป็นประเด็นสนทนา "เมาท์สะบั้น"
สร้างกระแส Talk ให้เกิดขึ้นเพื่อสร้างการรับรู้ในชุมชม
ได้จับจอบออกแรง
ให้รู้สึกว่าเป็นเจ้าของร่วมกัน

ทีมนักวิจัยชุมชนอันประกอบด้วย
เยาวชนผู้เข้าถึงการใช้เครื่องมืออิเลกทรอนิกส์
เกษตรกรผู้คุ้นเคยพื้นที่
ดึง tacit knowledge ของผู้เฒ่าแก่เล่าขานเรื่องแต่กาลก่อน
เช่น "ทางเดินน้ำโบราณ" เพื่อนำไปสู่แนวผันให้พื้นที่เกษตร
โดยมีพี่เลี้ยงเป็นพนักงานภาครัฐ
แล้วเสาะหา Rest Area เพื่อสร้างแก้มลิงใหญ่ไว้พักน้ำ
ส่วนแก้มลิงย่อยก็อยู่ในไร่นาชาวบ้าน

"ปั้นน้ำ" ให้เป็นดอกผล
ต้องอดทนค่ะ เรื่องนี้ไม่ง่ายที่จะสัมฤทธิ์ในเวลาอันสั้น
แต่สามารถสร้างแนวทางแก้ปัญหาด้วยชุมชนพึ่งพาตนเอง
เพราะต่อไปประดังประเดเข้ามาคงมีนับร้อยเรื่อง
Empowerment
เพื่อให้ชาวบ้านทำได้มากกว่าแบมือร้องขอ