ประวัติชุมชนบ้านสำราญ

n       สถานที่ตั้ง   ห่างจากอำเภอเมืองอุบลราชธานีไปทางทิศเหนือประมาณ 17 กม. การเดินทางเข้าหมู่บ้านใช้ทางหลวงหมายเลข 121 (ชยางกูร)  เลี้ยวเข้าทางทิศตะวันออก

n       บ้านสำราญตั้งอยู่ทางทิศเหนือของตำบลหัวเรือ  แต่ก่อนมีชื่อว่าบ้าน          “ดอนบักเง็ก” มาตายอยู่ที่หนองน้ำ  ประกอบกับสภาพบ้านมีดอนจำนวนมาก  บางคนจึงเรียกบ้านดอน  ต่อมาประมาณปี 2500 มีปลัดชื่อว่า ชู  เข้ามาพัฒนาหมู่บ้าน  จึงได้เปลี่ยนชื่อบ้านว่า บ้านสำราญ   เพราะเห็นว่าประชานในหมู่บ้านมีความสุขสำราญ  มีหนองน้ำที่อุดมสมบูรณ์ในการทำการเกษตร 2530 ทางการเห็นว่าหนองน้ำนี้สามารถทำเป็นชลประทานสำหรับจ่ายน้ำให้กับหมู่บ้านอื่นใช้ด้วย  จึงทำอ่างเก็บน้ำชลประทานหนองช้างใหญ่ขึ้นมาอย่างเป็นรูปแบบ  มีคลองจัดส่งน้ำ  ต่อมาโครงการพัฒนาต่างๆเริ่มเข้ามา  ปี 2535  มีโครงการทำถนลาดยางเข้ามาในหมู่บ้านเป็นระยะทางกว่า 2 กิโลเมตร  ทำให้เกิดความสะดวกสบายมากขึ้น ในการเข้าออก  รวมทั้งเส้นทางนี้ใช้ให้หมู่บ้านอื่นสัญจรเป็นทางผ่านเข้าสู่เมือง  ผู้คนในหมู่บ้านมีอาชีพทำนาเป็นหลัก  ส่วนอาชีพรองทำสวนพริก  ปลูกผัก  รับจ้างทั่วไป

n       ความสัมพันธ์ของคนในหมู่บ้านเป็นแบบพี่น้อง  ส่วนใหญ่เกือบ 100 % นับถือศาสนาพุทธ  ลักษณะภูมิประเทศ  มีสภาพเป็นที่ราบ  เนื้อดินมี 3 ลักษณะ คือ  ดินทรายปนดินร่วน  หรือดินทราย  ดินเหนียวดินร่วมปนทราย

n       ระบบการใช้น้ำในหมู่บ้านแต่ก่อน  ระบบในชุมชนจะเป็นระบบบ่อสร้างและน้ำบาดาล  ใช้น้ำดื่มจากการรองน้ำฝน  เก็บไว้ในโอ่งเก็บไว้กินตลอดปี  จนมา พ.ศ.2545  มีระบบประปาหมู่บ้านเข้ามา  โดยใช้น้ำจากหนองช้างใหญ่เป็นหลัก  ชาวบ้านจึงหันมาใช้ระบบส่งน้ำแบบประปา  ปัจจุบันส่งกระจายเกือบทั่วหมู่บ้าน  แต่น้ำในการทำการเกษตรยังใช้น้ำจากบ่อสร้างและน้ำบาดาลอยู่

n       ระบบสุขภาพของชุมชนสมัยก่อนถ้าไม่เป็นอะไรที่ร้ายแรง  ก็พึ่งหมอเป่าในการรักษาไม่ว่าจะเจ็บป่วยอะไรที่ไม่รู้สาเหตุก็จะไปหาหมอเป่า  ซึ่งมีอยู่ประจำหมู่บ้าน  หรือต่างหมู่บ้านก็มีเพียงค่าคาย  เมื่อหายจากการเจ็บป่วยแล้ว  เมื่อมีโครงการพัฒนาเข้ามามาก  มีระบบคลินิกเข้ามาในหมู่บ้านการรักษาจึงหันมาใช้แผนปัจจุบันมากขึ้น  จนปัจจุบัน การรักษาแบบเป่าจะไม่มีเลย   กลับกลายเป็นว่าจะไปรักษาแพทย์แผนปัจจุบันก่อน  ถ้าไม่หายไม่ทราบสาเหตุจริงๆถึงจะหาหมอเป่า

n       ระบบผู้นำ  ผู้ใหญ่บ้านคนแรกชื่อนายพอก  ภิญโญ  ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2530  ก็มีเพียงผู้ใหญ่บ้านอีกสองคน  คือ  ผู้ใหญ่ใบ  และผู้ใหญ่ไพรศิริ  จิตรสิงห์  คนปัจจุบัน

n       ระบบการผลิตแต่ก่อนผลิตเพื่อยังชีพ  ทั้งทำนาและเพราะปลูก  มาประมาณปี 2540  การปลูกพริกหัวเรือได้กระจายไปทั่วตำบล   รวมทั้งชาวบ้านสำราญ  ถือว่าเป็นหมู่บ้านแรกหันมาปลูกพริกเพื่อส่งออกจนช่วงนั้นเป็นยุคที่เฟื่องฟูของพริกหัวเรือได้กระจายไปทั่วตำบล  รวมทั้งบ้านสำราญถือว่าเป็นหมู่บ้านแรกๆ  หันมาปลูกพริกเพื่อส่งออก  จนช่วงนั้นเป็นยุคที่เฟื่องฟูของพริกหัวเรือ  จนมาได้ประมาณ 6-7 ปี ก็ซาลงเพราะราคาตกต่ำ  จนพืชผักสวนครัวเข้ามามีบทบาทสำคัญในประมาณปี 2548 ชาวบ้านหันมาปลูกผักมากันมาก  มีพ่อค้าแม่ค้าเข้ามารับซื้อ  นำไปขายในตลาด อ.เมือง , อ.วารินฯ และอำเภออื่นใกล้เคียง  มักปลูกพืชได้แก่  ผักกาด  ผักกะหล่ำ  หัวหอม  ผักบุ้ง  ผักคะน้า  เป็นส่วนใหญ่

n       เนื่องจากชาวบ้านส่วนใหญ่นำถือ ศาสนาพุทธ  วัดจึงเป็นศูนย์รวมจิตใจ  เมื่อประมาณปี 2536 วัดเป็นสถานที่ศึกษาเล่าเรียน  เพราะทางการได้มีโครงการสร้างตึกโรงเรียนใหม่จึงต้องใช้วัดเป็นโรงเรียนเกือบ 2 ปี โรงเรียนสร้างเสร็จสมบูรณ์เมื่อปี พ.ศ. 2538 จึงย้ายนักเรียนกลับเข้ามาเรียนตามปกติ  วัดจึงเป็นสถานที่รวมจิตใจของคนในหมู่บ้านเป็นที่สังเคราะห์จิตใจของคนและพระสงฆ์  เป็นสถานที่จัดกิจกรรม  เช่น การเลือกตั้ง  และบุญประเพณีต่างๆ  ปัจจุบันได้มีการสร้างศาลาวัดขึ้นใหม่  เมื่อปี 2547  ซึ่งยังไม่แล้วเสร็จจึงต้องอาศัยเงินจากผู้ที่มีจิตศรัทธาในการทำบุญ  ทั้งผ้าป่า  บุญกฐิน  หรืองานบุญประเพณีต่างๆก็จะมีบริจาคทานเพื่อสร้างศาลาวัด

        สังคมกับหมู่บ้านปัจจุบันจึงเป็นกรพัฒนาหมู่บ้านเพื่อให้เป็นสังคมเมืองมากขึ้นผู้คนรุ่นใหม่ส่วนใหญ่เริ่มจะอาศัยเป็นปัจเจกบุคคลมากขึ้น  คือ  เริ่มอยู่ตัวใครตัวมันมากขึ้นไม่ข้องเกี่ยวกันมาก  ส่วนคนรุ่นอายุ 30 ปี ขึ้นไปยังคงรักษาความสัมพันธ์แบบพึ่งพากันเหมือนสมัยก่อนเหมือนในยุคปัจจุบันตามยุคโลกาภิวัตน์  ทุกสิ่งทุกอย่างเชื่อมโยงกันหมด  การสื่อสารเทคโนโลยีทันสมัยเข้ามาจำนวนมากตรงตามการพัฒนาที่ทำให้ชนบทกลายเป็นเมืองอย่างเห็นได้ชัดในหมู่บ้านสำราญ