โครงสร้างองค์กรชุมชน

โครงสร้างองค์กรชุมชนแบบเป็นทางการ ได้แก่

1. ศูนย์ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว

      มีสมาชิกที่เป็นชาวบ้านในชุมชนบ้านสำราญ 45 คน   มีการบริหารงานในการเพาะพันธุ์ข้าวหอมมะลิเอง  แล้วจึงส่งพันธุ์ข้าวนี้ออกไปให้ที่สำรักงานเกษตรจังหวัด  จากการเรียนรู้และทดลองปฏิบัติด้วยตนเองของชาวบ้าน  ทำให้พันธุ์ข้าวหอมมะลิของชุมชนบ้านสำราญได้เป็นพันธุ์ข้าวดีเด่นจากสำนักงานเกษตรจังหวัดกลุ่มสมาชิกเกษตรกรลุ่มแม่น้ำมูล

2. กลุ่มสมาชิกเกษตรกรลุ่มแม่น้ำมูล

      มีสมาชิกที่เป็นชาวบ้านในชุมชนบ้านสำราญ 35 คน  เป็นกลุ่มที่คอยช่วยเหลือชาวบ้านที่เป็นเกษตรกรในชุมชน  ทำไร่ไถนา  ให้ความช่วยเหลือในด้านแรงงาน

3. กลุ่มแม่บ้าน

      มีสมาชิกเป็นกลุ่มแม่บ้านที่เป็นชาวบ้านในชุมชนบ้านสำราญรวมกลุ่มกันเพื่อผลิตสินค้าที่มาจากวัตถุดิบที่ได้จากการเกษตรในชุมน คือ พริก มาแปรรูปเป็น  น้ำพริก  พริกแกง  ป่น

                ที่มาขององค์การเหล่านี้  เริ่มมาจากการมีพัฒนากรเข้ามาแนะนำและแนะแนวทางให้มีการใช้ความรู้ความสามารถและใช้ผลผลิตที่ได้จากการเกษตรของชุมชน   มาใช้ให้เกิดประโยชน์ยิ่งขึ้นและเพื่อช่วยสร้างอัตลักษณ์ให้กับชุมชน  ช่วยให้ชุมชนมีความเข้มแข็ง  โดยเฉพาะการมีศูนย์ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวบ้านสำราญนี้   ทำให้ชาวบ้านในชุมชนได้ใช้ความรู้ความสามารถในการทดลองปฏิบัติผลิตพันธุ์ข่าวได้ด้วยภูมิปัญญาของชาวบ้านเอง   นอกจากนี้ยังได้แสดงภูมิปัญญาและศักยภาพของชุมชนออกไปสู่ภายนอกให้คนทั่วไปได้เห็น   แล้วยังเป็นตัวแปรสำคัญทางด้านเศรษฐกิจที่ทำให้ชุมชนบ้านสำราญมีเศรษฐกิจของชุมชนที่เข้มแข็ง   และสร้างภูมิคุ้มกันให้กับชุมชนบ้านสำราญได้

แนวทางการศึกษาความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ สังคม และการเมือง

       ศึกษาความสัมพันธ์ทางสังคมและเศรษฐกิจของชุมชน  จากการประกอบอาชีพของชาวบ้านในชุมชนและพิจารณาจากความสัมพันธ์ของระบบเครือญาติ  เพื่อนบ้าน  ของชาวบ้านในชุมชน ที่มีการรวมกลุ่มทำกิจกรรมในชุมชน เช่น การร่วมกันในงานบุญต่างๆของชุมชน การรวมกลุ่มจัดตั้งและบริหารองค์กรกลุ่มศูนย์ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวเป็นต้น โดยความสัมพันธ์ทั้งด้านเศรษฐกิจ  สังคม  และการเมืองของชุมชนนี้ มีลักษณะแบบเป็นทางการ  ออกมาในรูปขององค์กร ที่มีกระบวนการจัดตั้งและดำเนินงานแบบเป็นทางการ  เน้นความสัมพันธ์แบบองค์กรและการรวมกลุ่ม  เพื่อสร้างอัตลักษณ์ให้กับชุมชน  และเพื่อกระจายผลประโยชน์ไปสู่คนในชุมชน  ให้มีรากฐานทางเศรษฐกิจในระดับครัวเรือนที่เท่าเทียมกัน