ผังเครือญาติของชุมชน

จากการลงศึกษาผังเครือญาติของชุมชนบ้านสำราญ  ในหมู่บ้านสำราญจะมีนามสกุลสายแววมากที่สุด  เป็นนามสกุลที่เก่าแก่  เมื่อมีลูกมีหลานไป  ถ้าเป็นผู้หญิงเมื่อแต่งก็ต้องเปลี่ยนนามสกุลตามสามี  แต่ก็ยังเป็นเครือญาติเดียวกันอยู่  บริเวณชลประทานจะเป็นเครือญาติเดียวกันหมด  ลูกสาวที่แต่งงานออกเรือนก็จะตั้งบ้านเรือนอยู่ใกล้กับบริเวณบ้านพ่อแม่ของตน  แต่ต้องใช้นามสกุลกับสามี  จึงมีนามสกุลอื่นสลับกันบ้างในบริเวณนั้น    เช่น

นางจิตรา  สุขพรม  และนางจินตหรา  สายพฤกษ์  สองบ้านนี้เป็นลูกสาวจึงต้องเปลี่ยนไปใช้นามสกุลตามสามี จะเป็นอย่างนี้เกือบทั่วหมู่บ้าน  ในกลางหมู่บ้านมีแม่ใหญ่ใส  สายแวว  ซึ่งก็เป็นญาติกัน

นอกจากนี้ยังมีนามสกุลเฝ้าทรัพย์  นามสกุลจิตสิงค์  อบอุ่น  ภิญโญ  นามสกุลเหล่านี้ที่ได้กล่าวมาเป็นนามสกุลดั้งเดิมของหมู่บ้าน  แต่ปัจจุบันก็เริ่มมีหลากหลายนามสกุลเข้ามาเพราะมีการแต่งงานของลูกสาวที่ใช้นามสกุลตามสามี  อย่างไรก็ตามในหมู่บ้านสำราญก็มีการนับถือกันแบบพี่น้อง  โดยเฉพาะผู้เฒ่าผู้แก่จะรู้ว่าใครเป็นเครือญาติพี่น้องเดียวกันบ้าง  แต่ลูกๆหลานๆรุ่นใหม่จะไม่ทราบว่าใครเป็นญาติพี่น้องกันบ้าง  เพราะดูแต่เพียงนามสกุล 

ประวัติคนเด่นในหมู่บ้าน

นายไพรศิริ  จิตรสิงห์  เป็นหมอลำแต่งกลอนลำ  และเป็นผู้ใหญ่บ้านมาสองสมัยแล้ว  มีลูกสองคนปัจจุบันหญิงแต่งงานมีครอบครัวแล้ว  ส่วนลูกชายบวชเป็นพระมาได้หลานพรรษาแล้ว  ปัจจุบันมาจำพรรษาอยู่ที่วัดบ้านสำราญบ้างและวัดบ้านหัวเรือ  ได้ศึกษาพระธรรมตามพระพุทธศาสนาอยู่  ตอนเป็นหนุ่มวันรุ่นได้ทำตัวเกเรตามประสาวัยรุ่น  พ่อใหญ่ไพรจึงแก้ปัญหาด้วยการให้บวชปรากฏว่าบวชไปแล้วเกิดความรู้สึกลึกซึ่งในรสพระธรรมจึงไม่ได้ศึกมาถึงปัจจุบัน 

ปัจจุบันพ่อใหญ่ไพรต้องทำหน้าที่ผู้ใหญ่บ้านดูแลทุกข์สุขของประชาชน  และขณะเดียวกันก็ทำหน้าที่เป็นครูสอนหมอลำให้กับเด็กที่มีความสนใจที่จะเรียนหมอลำหรือเด็กที่ร้องเพลงลูกทุ่งหมอลำ  และพ่อใหญ่ไพรก็ได้เคยมีชั่วโมงสอนในโรงเรียนบ้านสำราญ  สอนในวิชากลอนที่เป็นภาษาอีสาน  เคยสอนให้เด็กจนได้ไปประกวดที่มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี  ได้ลำดับที่ 3  ในการร้องสรภัญญะ  จึงมีความภาคภูมิใจมากที่มีเด็กสนใจในวัฒนธรรมอีสาน  และอยากให้เด็กทุกข์รุ่นได้ร้องฝึกหัดเกี่ยวกับกลอนของหมอลำ  ในงานประจำปีต่างๆหรืองานบุญผู้ใหญ่ไพรก็จะได้ขึ้นร้องหมอลำ

นายวันทอง  สายแวว  หรือผู้ใหญ่วัน  อายุ  61 ปี  เชียวชาญด้านวัตถุโบราณ  และถือว่าเป็นคนที่นำทำกิจกรรมต่างๆที่เกี่ยวกับพุทธศาสนา  และประเพณีความเชื่อต่างๆ  แกจะเป็นคนนำในการสวดมนต์    ถ้างานพิธีใดขาดแก  การดำเนินพิธีนั้นก็จะไม่ราบรื่นนัก  เพราะแกจะรู้ว่าควรจะทำอะไรก่อนหลังในงานกิจกรรมพิธีต่างๆ  นอกจากนั้นแก่ยังเด่นเรื่องทำสวนปลูกผักได้งาม  เพราะแกรู้วิธีเก็บเมล็ดพันธุ์พืชที่ดี  ตามแบบลักษณะภูมิปัญญาที่เก่าแก่ของชาวบ้าน แกจะมีรถเข็นเล็กๆที่ทำเองขนาดกะทัดรัดเข็นไปสวนเป็นประจำ   ลูกๆของแกมีครอบครัวกันหมดแล้ว  ลูกหลานจึงไม่อยากให้แกออกไปทำสวนมากเพราะแกก็จะอายุมากแล้ว  ตาม

ประสาคนแก่ที่เป็นคนขยันจึงไม่ค่อยจะฟัง  อยู่เฉยๆไม่ค่อยได้  แก่จึงถือได้ว่าเป็นบุคคลสำคัญของหมู่บ้านเลยก็ว่าได้ 

 นอกจากนี้ยังมีบุคคลอื่นอีกที่ยังมีลักษณะเด่นในแต่ละด้าน  เช่น  นายกัน  วงศ์ล้อม  เก่งทางด้านดีดพิณและเป่าแคน  จะมีเด็กรุ่นใหม่ไปขอเรียนดีดพิณด้วย  และก็รับทำพิณ   นายยุก  สุหงษา  ด้านจักสาน