พอดีช่วงสองสามวันนี้มีข่าวหนึ่งที่ค่อนข้างจะเป็นที่พูดถึงพอสมควร เป็นเรื่องเกี่ยวกับชาวบ้านเรานี่แหละครับ ไม่ใช่เรื่องของนักการเมืองหรอกครับ

พอฟังข่าวแล้วก็รู้สึกว่า คนไทยเป็นอย่างนี้ ประชานิยม เลยไม่ได้ผล (ผมว่ามันก็ไม่ได้ผิดที่ชาวบ้านหรอกนะครับ แต่ผิดที่คนดำเนินนโยบายแล้วไม่แถมความรู้การจัดการไปด้วย ทำแบบลวกๆเกินไป)

เลยอยากจะพูดถึง ประชานิยม สักหน่อยนะครับ

เริ่มต้นกันที่ ตามแนวคิดเลย ประชานิยมก็คือ การใช้จ่ายของรัฐบาลเพื่อช่วยเหลือประชาชน เพื่อให้เข้าถึงโอกาสมากขึ้น ทั้งในรูปของการให้เปล่าเพื่อสนับสนุนโครงการต่างๆ และการให้กู้ยืมเงิน โดยมุ่งเน้นไปที่สิ่งที่ประชาชนต้องการเป็นหลัก คำนึงถึงประสิทธิภาพตามมาทีหลัง

เงินเหล่านี้มีนักวิชาการหลายส่วน บอกว่าไม่จำเป็นต้องไปควบคุมจัดการ การใช้จ่ายของประชาชน เนื่องจากเมื่อ รัฐบาลให้เงินประชาชนไป ประชาชนก็จะคิดเงินนั้นกลายเป็นรายได้รวมของเค้า แล้วเค้าก็จะนำเงินนั้นไปใช้จ่ายตามที่เค้าต้องการ

กล่าวคือ ถ้าตอนแรก ประชาชน มีรายได้ 100 บาท ใช้จ่ายฟุ่มเฟือย 30 บาท ใช้จ่ายยังชีพ 40 บาท ลงทุน 30 บาท

เมื่อให้เงินเพื่อการลงทุน ไป 40 บาท  ในมุมมองของชาวบ้านเค้าจะคิดว่า มีรายได้ 140 บาท ไม่ใช่ 100 บาท บวกลงทุน 40 บาท ดังนั้น

หากเราควบคุม ชาวบ้าน จะลงทุน 40 บาท (ควบคุม)  ลงทุนเพิ่มอีก 2 บาท เป็น 42 บาท ใช้จ่ายฟุ่มเฟือย 42 บาท ใช้จ่ายยังชีพ 56 บาท หากเราไม่ควบคุม การแบ่งสรรเงินของชาวบ้านก็จะเป็นในลักษณะใกล้เคียงกับแบบนี้มาก เพราะชาวบ้านมอง 40 บาทเป็นรายได้ ดังนั้นจึงไม่มีความจำเป็นที่ต้องไปควบคุมอะไร การให้เงินชาวบ้านถือเป็นการช่วยเหลือชาวบ้านที่ดี อย่างน้อยยังทำให้เกิดการลงทุน และทำให้คุณภาพชีวิตเค้าดีขึ้น

แต่จากข้อสังเกตของผม เหตุที่ทำให้ ประชานิยมเกิดปัญหาขึ้นเพราะ 2 สาเหตุหลักๆคือ

1. ประชาชน นำไปลงทุน โดยขาดความรู้ ความเข้าใจ ทำให้เพิ่มความเสี่ยงในการลงทุน ในขณะที่ความสามารถในการบริหารจัดการความเสี่ยงนั้นไม่ได้มากขึ้น กล่าวคือ เงินที่ได้นั้นส่วนนึงประชาชนนำไปลงทุนจริง แต่ว่าเป็นการลงทุนที่มีความเสี่ยงสูงมาก และเป็นการลงทุนเกินความพอเหมาะกับความสามารถในการบริหารจัดการ เช่น ไปลงทุนซื้อรถกระบะ มาใช้ในการส่งของ แต่กลับทำให้เกิดภาระของค่าน้ำมัน ค่าบำรุงรักษา ในขณะที่ใช้ประโยชน์ไม่คุ้มคือ รถกระบะ ไม่ได้ช่วยให้เกิดรายได้มากขึ้น เนื่องจากปกติมีการใช้รถเข็นลากของไปขายในตลาดซึ่งอยู่ห่างจากบ้านไม่มาก และไม่มีการขยายตลาดเพิ่มเติม จึงเกิดแต่ภาระ ในขณะที่รายได้ไม่ได้ดีขึ้น หรือการที่ซื้อเครื่องจักรๆมาช่วยทำการเกษตร แต่ไม่สามารถเพิ่มผลผลิตทางการเกษตรได้ เนื่องจากขาดความรู้ที่จะเพิ่มผลผลิต เครื่องจักรเหล่านั้นก็จะไม่เกิดประโยชน์ หรือนำไปลงทุนในธุรกิจที่ตนเองไม่มีความรู้เลย ซึ่งมีความเสี่ยงสูงมากๆ

2.รูปแบบการใช้จ่ายของชาวบ้านนั้น มีทิศทางที่ทำให้ไม่เป็นผลดีต่อการเพิ่มขึ้นของรายได้ กล่าวคือ เมื่อรายได้มากขึ้น ชาวบ้านหันไปใช้จ่ายสินค้าฟุ่มเฟือยมากขึ้นในอัตราที่สูงมาก ใช้จ่ายเพื่อยังชีพอยู่ในอัตราปกติ แต่อัตราการลงทุนกลับมีค่าเท่าเดิมหรือต่ำกว่าเดิม ซึ่งทำให้เงินช่วยเหลือที่รัฐบาลให้ไปนั้น ไปเปลี่ยนรูปแบบการใช้จ่าย ทำให้เกิดเป็นภาระหนี้สินจากสินค้าฟุ่มเฟือยมากมาย เช่น เมื่อได้เงินกู้ยืมมา 20000 บาท จากเดิมที่มีรายได้ 10000 บาท ลงทุน 3000 บาท ฟุ่มเฟือย 3000 บาท ยังชีพ 4000 บาท กลายเป็นรายได้ 30000 บาท นำไปซื้อสินค้าฟุ่มเฟือย 23000 บาท โทรทัศน์ รถจักรยานยนตร์ ตู้เย็น และอื่นๆ ยังชีพ 5000 บาท ลงทุน 2000 บาท จากเดิมที่รายได้น้อยๆจะบริโภคสินค้าฟุ่มเฟือยน้อยมาก แต่พอมีกำลังกลับบริโภคสินค้าฟุ่มเฟือยแบบก้าวกระโดด ในขณะที่ลงทุนน้อยลง ทำให้ไม่มีความสามารถในการชำระหนี้

จากข่าวที่ว่าหญิงสาวคนหนึ่งได้รับเงินช่วยเหลือจำนวนหลายล้านบาท(แม้จะไม่ใช่เงินจากรัฐบาลแต่พอสะท้อนภาพของเงินช่วยเหลือได้) แต่กลับนำไปลงทุนที่เสี่ยงมากๆๆๆ และใช้จ่ายเปลี่ยนไปจากแต่ก่อน พอจะสะท้อนภาพของการได้รับเงินช่วยเหลือของคนไทยได้ (ไม่ได้มีเจตนาซ้ำเติมหรือตำหนิใดๆเพียงต้องการสะท้อนภาพ) คนๆนั้นไม่ได้มีความผิดอะไรมาก เนื่องจากมันเป็นพฤติกรรมของคนโดยทั่วไปอยู่แล้ว

แต่รัฐบาลใดหากจะทำนโยบายประชานิยม ควรจะศึกษารายละเอียด และบริหารจัดการให้ดี ไม่ใช่มุ่งหวังทำเพื่อคะแนนเสียงเพียงอย่างเดียว ลงไปให้ความรู้ความเข้าใจ หากระบวนการควบคุมที่ได้ผล

ประชานิยม ใครๆก็จะนิยม