หลายๆคนคงพอรู้นะครับว่าชาติที่บริโภคนิยมที่สุดในโลกได้แก่สหรัฐอเมริกา

วันก่อนเพื่อนเอาหนังสือเล่มหนึ่งให้ดู เป็นงานรวมภาพของ คริส จอร์แดน ศิลปินด้านดีไซด์รูปที่มีชื่อเสียง และงานของเขาส่วนหนึ่งที่ผมชอบคือการเสียดสีและล้อเลียนวัฒนธรรมการบริโภคที่ล้นเกินของอเมริกา

แต่ดูๆไปแล้วไม่ใช่แค่ที่อเมริกา เราก็ควรรับฟังไว้ด้วย

   Chris Jordan ศิลปินรักษ์โลก

ทุกๆวันนี้ปัญหาโลกร้อนและมลภาวะเป็นปัญหาใหญ่ที่สุดของมนุษย์เราเผชิญหน้า การแก้ปัญหาอย่างหนึ่งคือเราควรลดการบริโภคลง หรือใช้วัสดุอุปกรณ์ต่างๆให้มันคุ้มค่าที่สุด เป็นทางหนึ่งที่จะแก้ไข - แต่ทั้งนี้มันแทบจะเป็นไปไม่ได้ในโลกของทุนนิยม เพราะทุนนิยมโดยหลักของมันแล้ว ต้องกระตุ้นการบริโภคเรื่อยๆ ไม่ว่าจะวิธีใดก็ตาม

พวกเขาต้อง โฆษณาชวนเชื่อ / สร้างค่านิยมผิดๆ / ปลุกกระแสความนิยม / จัดงานกระตุ้นตลาด (แทบทุกแห่งต้องเอาสาวๆพริตตี้มาเดินโชว์) / อัดสปอตแฝงตามทุกสื่อที่ทำได้

หลักเศรษฐศาตร์การลงทุนง่ายๆคือ ยิ่งผลิตมาก ต้นทุนต่อหน่วยก็น้อยลง กำไรก็มากขึ้น - จึงต้องทำทุกวิถีทางในการกระตุ้นการบริโภค - แต่จะมีผลมากน้อยต่อสิ่งแวดล้อม - น้อยคนจะสนใจ 

คริส จอร์แดนเป็นซ้ายใหม่ ที่ต่อต้านกระแสบริโภคนิยม โดยใช้งานดีไซด์มาสื่อให้เห็นภาพแบบเจ๋งๆ

สิ่งสำคัญที่สุดในการอนุรักษ์ธรรมชาติและมลภาวะ คือใช้อุปกรณ์และวัสดุอันเป็นพิษแก่โลกต่างๆใช้มันน้อยลงที่สุดเท่าที่จะทำได้ - พลาสติก / กระป๋อง / น้ำมัน / กระดาษ / สงคราม / น้ำ / ไฟฟ้า ฯลฯ

ความเหลวไหลในการบริโภคของอเมริกันคืออะไรบ้าง กับมุมมองของเขาในงานชื่อ  RUNNING THE NUMBERS AnAmerican Self-Portrait

ทุกๆ 1 วัน จะมี 426000 เครืองมือถือที่ถูกเลิกใช้ในอเมริกา

วัสดุอุปกรณ์ในการผลิตมือถือ ล้วนเป็นวัตถุย่อยสลายยาก แต่ค่านิยมการในสร้างของทุนใหญ่ทำให้คนส่วนหนึ่งตกเป็นเหยื่อของทัศนคติความโก้เก๋ที่จะต้องตามระบบมือถือใหม่ๆทุกรุ่น (มะงั้นจะตกเทร์นนะตัวเอง) แต่ผลที่ตามคือขยะจะล้นโลก กระบวนการผลิตที่ต้องมีผลต่อสิ่งแวดล้อม และไม่นับว่าเงินส่วนนั้นจะไหลไปสู่บรรษัทยักษ์ใหญ่ แทนที่จะกระจายลงในระดับกลางและล่างบ้าง 

ขวดพลาสติก 2.5 ล้านขวดที่ใช้ทุกๆ 5 นาทีในอเมริกา - คิดดูเอาเถอะครับว่า อีกกี่ร้อยกี่พันปีมันจะย่อยสลายไปจนหมดโลก เอาแค่ห้านาทีนะครับ 2 ล้านขวดแล้ว วันหนึ่ง / ปีหนึ่ง / มันจะมากมายซักขนาดไหน

 บทสัมภาษณ์ Chris Jordan โดย  Nicole Pasulka มีคำถามว่า - How do you help people to understand that we can’t do anything to stop or curb pollution and consumption until we thinking about large-scale effects?

คุณจะทำยังไงให้คนทั้งหลายเข้าใจว่าเราไม่สามารถหยุดยั้งมลภาวะและการบริโภคนิยมได้ จนกว่าเราจะมาคิดถึงเรื่องขนาดการผลิตที่ส่งผลกระทบ ? 

คริสตอบคราวๆก่อนว่า งานของเขาเป็นผิวหน้าที่ไม่ชัดเจน แต่ลึกๆลงไปในภาพ ผู้ชมจะเห็นตวามสัมพันธ์ระหว่างสิ่งหนึ่งกับอีกหลายๆสิ่ง -  The relationship between the one and the many.

ก่อนจะสรุปอย่างชัดเจนถึงรูปแบบงานของเขาว่า - I like people to be able to stand back and see the many and then to walk up and see the one. Whenever I speak to people about this, they always talk about how people need to be better-educated consumers, or make better decisions.

ผมอยากให้ชาวบ้านเขาได้ถอยหลังไป (เมื่อเห็นภาพ) เพื่อจะได้เห็นอะไรหลายๆอย่างชัดเจนขึ้น และเขาจะได้เดินเข้าไปดูใกล้ๆ (ตัวอย่างคือภาพกระป๋องเครื่องดื่มอัดลมข้างล่าง) - เมื่อไรที่ผมพูดกับผู้คนเรื่องนี้ พวกเขาพูดกันเสมอ ว่าทำยังไงเราจึงจะเป็นผู้บริโภคที่รู้ข้อมูลมากขึ้นหรือมีการตัดสินใจซื้อที่ดีขึ้น......

มีกระป๋องอลูมินั่ม 106000 กระป๋องทีถูกบริโภคในอเมริกาทุกๆ 30 วินาที - ภาพดูเผินๆเหมือนรูปวิถีที่น่าอยู่ของอเมริกันชน แต่พอมองลึกๆจะเห็นแต่กระป๋อง กระป๋อง และกระป๋องที่พวกเขาบริโภคกัน (Depicting 106,000 aluminum cans, equal to the number of cans consumed in the US every thirty seconds.)

อีกรูป 1.14 ล้านถุงกระดาษ ในซุปเปอร์มาเก็ตของอเมริกาต่อ 1 ชม - จะต้องเสียต้นไม้มากมายไม่รู้กี่ต้นมาทำเยื่อกระดาษเหล่านี้ / ไม่รู้ด้วยว่ารีไซเคิลได้หรือเปล่านิ

ชื่องานเขาก็สื่อถึงงานที่แสดง  Self Portrait - เป็นการถ่ายภาพหรือภาพแบบการแสดงออกของคนถ่าย ไม่ให้เห็นรายละเอียดชัดเจน ดูผิวๆจะแบบหนึ่ง ลึกๆลงไปจะกลายเป็นอีกเรื่องหนึ่ง

An American Self-Portrait - ก็คงเป็นการเสียดสีวัฒนธรรมบริโภคนิยมของอเมริกัน ที่ภาพหน้าอาจจะดูธรรมดา แต่เมื่อดูไปลึกๆจึงจะรู้ว่าปัญหามันหนักหน่วงต่อธรรมชาติแค่ไหน!!!

ที่เมืองไทยรายละเอียดยังไม่ชัดเจนเหมือนที่อเมริกานะครับ แต่ผมว่าคงไม่ต่างกันมาก

ผมว่านัยยะของงานเหล่านี้มีอีกอย่างก็คือเมื่อเราเลือกจะซื้ออะไร เท่ากับเราประกาศแล้วว่าเห็นด้วยกับการกระทำต่างๆของธุรกิจนั่นๆ (เหมือนผมหักซิม Ais ทิ้งเมื่อหลายปีก่อน อุอุอุ - เกี่ยวไหมนี่)

เหตุการณ์ที่พม่าและจีนมีคนเสียชีวิตเป็นแสนๆ มันไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไปแล้ว นอกจากส่งของไปช่วย ก็ควรช่วยโลกโดยเริ่มจากตัวเราเองก่อนใช่ไหมครับ

ทะเลโทรศัพท์มือถือที่ถูกทิ้งเมื่อเปลี่ยนรุ่น

 เราบริโภคได้ และต้องบริโภคกันอยุ่แล้ว แต่อย่าละเลยธรรมชาตินะครับ ผมเองเห็นว่าน่าสนใจเลยเอารูปมาฝาก การบริโภคแต่พอเพียงของพวกเราทั้งหมดคงพอช่วยได้ (ละมั้ง) - ก็ไม่ถึงกับให้ประท้วงอะไรหรอกนะ - ผมเองก็ใช้มือถือ (แต่ก็ไม่เปลี่ยนมาหลายปีละ) - ถ้าเราใช้ให้พอเหมาะกับเราก็เห็นจะโอเค

ไปไหนไม่รีบนักก็พยายามจะไม่ใช้รถ - เดินจตุจักรหรือคลองถมถ้าคอแห้งก็ยืนซื้อน้ำขวดแก้วดื่มเอา (เพราะรีไซเคิลได้) - ซื้อของเอาเป้ไปเอง (ผมไม่ได้อยากทำตัวเด็กแนวเลยจริงๆนะ ที่สะพายเป้เนี่ย) - เครื่องไฟ มือถือ อะไรพอใช้ได้ก็ใช้ไปก่อน - ปิดไฟ ปิดแอร์ อะไรทำนองนี้ - หมดมุขแล้วล่ะ ใครมีไอเดียอย่างอื่นแนะนำทิ้งไว้ด้วยนะฮะ

ทิ้งท้ายถึงความเหลวไหลของรัฐบาลมะกันอีกเรื่อง ที่ คริส จอร์แดน เขาสื่อมาว่าแทนที่จะเอาเงินเอางบไว้ให้ในงานที่มันสร้างสรรค์จรรโลงโลกกว่านี้ รัฐบาลพวกเขากลับเสียเงินไป 12.5 ล้านเหรียญ (ราวๆ 50 ล้านบาท) ในทุกๆชั่วโมงสำหรับสงครามที่อิรัก

Depicts 125,000 one-hundred dollar bills ($12.5 million), the amount our government spends every hour on the war in Iraq

 ดูๆแล้วก็ใจหายนะครับ ว่าไหม - ถ้ายังไม่ช่วยกัน โลกเราจะรับได้อีกซักแค่ไหนกันล่ะนี่..........