29. การขุดดินฐานราก

 มีท่านผู้ทรงความรู้หลายท่านแนะนำการปฏิบัติขณะขุดดินไว้หลายแบบตามประสบการณ์ หรือตามการศึกษาที่ท่านได้ร่ำเรียนมา บางท่านอาจให้ผายปากหลุมให้กว้างเพื่อกันดินพัง แต่สำหรับผู้เขียนว่ายเวียนอยู่ในวงการก่อสร้างมาตั้งแต่เกิด 

ขอบอกว่าอย่านะครับ อย่าสั่งให้คนงานขุดดินในลักษณะรูปทรงปีรามิดยอดตัด  เพราะเคยพลาดมาแล้ว  ขุดลงไปเข้าแบบไม่ได้ต้องขุดใหม่อีก  ก้นหลุมเบี้ยวไปเบี้ยวมา  ไม่ตรงกับฐานรากที่ต้องการ  จะเอาอะไรกับคนงานละครับ  เราสั่งเขาก็ทำ  ขุดตรงลงไปนั่นละครับดีที่สุด

หลุมฐานรากไม่ใช่ขุดเท่ากับฐานรากนะท่านมันต้องกว้างกว่า  แล้วจะกว้างเท่าไร บางคนบอกว่าจากริมฐานไป 50 เซนติเมตร แล้วถ้าหลุมลึกสัก 2.00 เมตรล่ะ  (ดินทับคนตายได้นะท่าน) ไม่มีใครบอกตัวเลขตายตัวได้ ความกว้างของหลุมมีหลักการต้องพิจารณาดินว่าเป็นดินอ่อนหรือว่าดินแข็ง เรามีมาตรฐานการสั่งการแตกต่างกัน 

ดินอ่อนความกว้างหลุมหรือปากหลุมควรอยู่ที่ครึ่งหนึ่งของความลึกฐานราก

ดินแข็งความกว้างหลุม  หรือปากหลุมควรอยู่ที่    หนึ่งในสามของความลึกฐานราก

***งานนี้ถ้าจำเป็นต้องขุดดินลึกๆเกิน 2.00 เมตร ก็ขอให้ระวังดินจะทับคนงานตาย  ควรใช้ชีพพลาย  ใช้ไม้ปักกันดิน  หรือผายปากหลุมให้กว้างไว้ดินจะได้ไม่พัง*** 

ว.ส.ท. (2540) เสนอแนวทางการคำนวณหาปริมาตรสุทธิงานดินขุดฐานราก เท่ากับ  พื้นที่ฐานราก คูณ ความลึกจากผิวดินถึงท้องฐานราก แล้วคูณ 1.3

30.การต่อดามเหล็กเสริมโดยปรกติ⁽²⁾ 

ตำราบางเล่มกำหนดระยะต่อทาบสำหรับเหล็กเส้นกลมต้องมีระยะซ้อนทับกันไม่น้อยกว่า 50 เท่าของเส้นผ่านศูนย์กลางเหล็ก  และสำหรับเหล็กข้ออ้อยต้องมีระยะซ้อนทับไม่น้อยกว่า 40เท่าของเส้นผ่านศูนย์กลางเหล็ก ควรหลีกเลี่ยงการต่อเหล็กในจุดที่เกิดหน่วยแรงสูงสุด เท่าที่จะทำได้ และไม่ควรต่อทาบสำหรับเหล็กที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางมากกว่า 25 มม.

                ตามมาตรฐาน ACI หรือ วสท. ⁽⁴⁾ 

                สำหรับเหล็กเสริมรับแรงดึง กำหนดความยาวระยะต่อทาบสำหรับเหล็กข้ออ้อยต้องไม่น้อยกว่า 24 ,30 และ 36 เท่าของ   เส้นผ่านศูนย์กลางเหล็ก สำหรับเหล็ก ข้ออ้อย SD30, SD40 และ SD 50 ตามลำดับ แต่ต้องไม่น้อยกว่า 30 เซนติเมตร และสำหรับเหล็กเส้นกลมรับแรงดึง ให้ระยะต่อทาบเป็นสองเท่าของเหล็กข้ออ้อย

                สำหรับเหล็กเสริมรับแรงอัดในคอนกรีตที่มีกำลัง 200 กก./ซม²   ได้กำหนดความยาวระยะต่อทาบสำหรับเหล็กข้ออ้อยต้องไม่น้อยกว่า 20 ,24 และ 30 เท่าของ เส้นผ่านศูนย์กลางเหล็ก สำหรับเหล็กข้ออ้อย SD30หรือต่ำกว่า, SD40 และ SD 50 ตามลำดับ แต่ต้องไม่น้อยกว่า 30 เซนติเมตร  ในกรณีที่กำลังต้านทานแรงอัดสูงสุดของคอนกรีตต่ำกว่า 200 กก./ซม² ให้เพิ่มระยะซ้อนทันอีก 33 %  และสำหรับเหล็กเส้นกลมให้เพิ่มระยะเป็นสองเท่าของเหล็กข้ออ้อย
เหล็กเสริมคอนกรีต  ที่นิยมใช้ในปัจจุบัน