วันที่ 3 เมษายน  2551 เวลา 9.00 น. ที่โรงแรมโกล์ดเดนท์ซิตี้ระยอง อำเภอเมือง จังหวัดระยอง  จังหวัดระยองร่วมกับกระทรวงพลังงาน กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงสาธารณสุข  ซึ่งร่วมกันเป็นคณะกรรมการเฉพาะกิจแก้ไขปัญหามลพิษมาบตาพุดระยอง และภาคประชาชน ผู้ประกอบการในพื้นที่ระยอง  ได้จัดเวที 1  ปี แผนการลดมลพิษ " รวมพลังทั่วทิศ ลดมลพิษ เพื่อคุณภาพชีวิตชาวระยอง"  มีผู้เข้าร่วมเวทีจำนวนทั้งสิ้น 600 คน

โดยในช่วงเช้าเป็นการรายงานผลการทำงานตามแผนลดและขจัดมลพิษในพื้นที่มาบตาพุด  ของทางอธิบดีกรมควบคุมมลพิษ นายสุพัฒน์  โดยมีสไลด์ตัวเลขที่แสดงถึงการลดค่าของสารอันตราย สารก่อมะเร็ง VOCs การกำจัดกากของเสียอันตราย และคุณภาพน้ำทะเล น้ำตามแหล่งน้ำ และน้ำบ่อตื้นชาวบ้านในชุมชนต่างๆรอบนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด  ซึ่งจากรายงานของกรมควบคุมมลพิษที่ทำงานไปในราว 6 เดือน  สรุปได้ว่าสามารถลดสารที่ก่อมลพิษได้จนอยู่ในระดับมาตราฐาน  จะมีเกินอยู่ก็สารปรอทที่พบว่ามีการสะสมอยู่เกินค่ามาตราฐาน  ที่ยังหาสาเหตุไม่ได้ว่ามาจากแหล่งใด 

สไลด์ของทางกรมควบคุมมลพิษที่พบการกระทำผิดกฎหมายของผู้ประกอบการเกี่ยวกับการกำจัดกากของเสีย

จากนั้นก็เป็นการรายงานของฝ่ายที่ดูแลด้านสุขอนามัยประชาชน  คือผลกระทบสุขภาพโดยสาธารณสุขจังหวัด  มีการฉายสไลด์ตัวเลขของการเก็บตัวอย่างเลือด ตัวอย่างปัสสาวะประชาชนเพื่อหาความผิดปกติ

พบความผิดปกติในการเก็บตัวอย่างเลือดและปัสสาวะ  แต่พอสรุปสุดท้ายกลายเป็นว่าไม่พบการเจ็บป่วยที่อาจเกิดจากมลภาวะสิ่งแวดล้อม ยกเว้นการเจ็บป่วยที่เกิดจากกากสารเคมีในพื้นที่ชุมชน...ประชาชนบอกว่า..งง..ครับท่าน

เสร็จจากช่วงเช้าที่ฟังฝ่ายทำงาน รายงายผลไปแล้ว  ก็ถึงช่วงบ่าย ที่เปิดเวทีให้ภาคประชาชนได้ซักถามข้อข้องใจในการทำงาน  ซึ่งในภาคของประชาชนที่เป็นตัวแทนขึ้นบนเวที ก็มีผู้ประสานงานเครือข่ายประชาชนภาคตะวันออก นายสุทธิ  อัชฌาศัย อาจารย์เรณู  เวชรัตน์พิมล  อาจารย์ประจำภาควิชาวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร  นายอิทธิพล  แจ่มแจ้ง ประธานมูลนิธิกองทุนพัฒนามาบตาพุด นายสุธา ตัวแทนหอการค้าบ้านฉาง

นายสุทธิ  อัชฌาศัย  กล่าวว่า จากที่นั่งฟังทางราชการรายงานผลการดำเนินการตามแผนลดมลพิษมาตลอดทั้งเช้า  รู้สึกว่าเห็นแต่ตัวเลขที่นำมาโชว์ว่าลดค่าลงได้เท่านั้นเท่านี้เปอร์เซนต์  แต่ตนในฐานะภาคประชาชนที่นี่ รู้สึกว่าการเข้าไปมีส่วนร่วมของภาคประชาชนต่อการเข้าไปรับรู้รับทราบและเห็นการทำงานมีน้อยมาก  ฉะนั้นตนจึงอยากจะเห็นกระบวนการทำงานแต่ละขั้นตอนมากกว่า  ควรนำเอากระบวนการมาโชว์ให้เห็นว่าทำอะไร ทำอย่างไร แล้วผลที่ได้เป็นอย่างไร  เมื่อทางฝ่ายกำกับดูแลยอมรับแล้วว่าพื้นที่มาบตาพุดมีปัญหาเรื่องมลพิษเกินจริง  พื้นที่นี้เต็มศักยภาพการรองรับมลพิษแล้ว ก็ต้องเสนอไปยังส่วนนโยบายให้ระงับการขยายอุตสาหกรรมในพื้นที่ระยองไว้ก่อน  แล้วจัดการปัญหาให้เสร็จสิ้นไป แล้วจึงค่อยมาดูกันว่า จะพัฒนาอะไรเพิ่มเติมได้อีกบ้าง  ในส่วนการดูแลฟื้นฟูทั้งสุขภาพประชาชนและสิ่งแวดล้อม  เป็นสิ่งที่จำเป็นเร่งด่วนที่ต้องทำก่อน คนระยองเสียสละมามากแล้วให้กับความร่ำรวยของประเทศ  จึงควรดูแลคนที่นี่เป็นพิเศษ ตนเห็นว่าการป้องกันปัญหา ดีกว่าการแก้ไขปัญหา

นายสุธาและนายอิทธิพล  มีความเห็นไปในแนวทางเดียวกันว่า  เงินกองทุนที่ให้มานั้น  30 ล้านไม่พอยาไส้...แค่การจ่ายรายหัวให้คนในมาบตาพุดไปไว้ใช้ตรวจโรค คนละพันบาท ก็ตกเข้าไป 80 ล้านบาทแล้ว  นายอิทธิพลกล่าว..

อาจารย์เรณู  เวชรัตน์พิมล  เห็นว่าการทำ CSR หรือความรับผิดชอบต่อสังคม  ของผู้ประกอบการ  กลายเป็นความชอบธรรมไป  ซึ่งดูจะไม่เป็นธรรมกับคนในพื้นที่ระยอง  ขนาดเห็นกันอยู่ชัดๆว่า มีโรงงาน โรงงานหนึ่งทำกิจการที่ก่อผลต่อสิ่งแวดล้อมมหาศาล  แต่ก็ยังทำโฆษณาออกมาว่า "เรารักระยองเหลือเกิน" ตนเห็นว่าต้องหยุดขยายอุตสาหกรรม  แล้วหันมาสร้างระบบภูมิคุ้มกันให้กับประชาชนที่จะดูแลตนเองในภาวะที่ต้องอาศัยอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่มีมลพิษแบบนี้  เพราะจากการทำวิจัยของตนพบว่า ดีเอนเอของประชาชน และสิ่งมีชีวิตที่นี่ มีความผิดปกติของโครโมโซม  จึงเห็นได้ว่าคนในระยองอยู่ในภาวะเสี่ยงภัยต่อโรคภัยไข้เจ็บมาก  รัฐต้องให้การดูแลคนในพื้นที่พิเศษนี้ให้มากและต้องดูแลอย่างจริงจัง จริงใจด้วย หากแก้อะไรไม่ได้ ถึงที่สุดก็ต้องหาที่ดินที่ใหม่ไว้ให้ประชาชนอพยพด้วย

เสียงสะท้อนจากประชาชนในพื้นที่ต่อการรายงานผลลดและขจัดมลพิษมาบตาพุดระยอง

งานนี้ท่านพี่บล็อกเกอร์ธนธัช  ไปร่วมงานและช่วยงานในฐานะภาคประชาชน ช่วยเก็บภาพในงานให้เครือข่ายประชาชนภาคตะวันออก และเสนอแนวคิดฝากไว้ให้กับคณะทำงานว่า..

การแก้ปัญหาที่เบ็ดเสร็จเด็ดขาด  ต้องแก้ที่ต้นเหตุ  ทำไมเราต้องมาคอยตรวจดูว่าในแม่น้ำมันมีสารปนเปื้อนอะไรบ้าง...ถ้าหากว่าเราไม่ถ่ายอุจจาระ หรือทิ้งสิ่งปฎิกูลลงไปในแม่น้ำ ปัญหามันก็ไม่เกิด เพราะฉะนั้น มันง่ายมาก แค่..

1. ไม่ถ่ายอุจจาระลงน้ำ ไม่ถ่ายเรี่ยราดตามที่สาธารณะ มันก็จะไม่ก่อปัญหาสุขอนามัย ไม่ก่อให้เกิดกลิ่น   ไม่ก่อให้เกิดโรค บ้านใครบ้านมัน โรงงานใครโรงงานมัน  ดูแลตัวเองให้ดี

 2. หากว่ายังคงฝ่าฝืนไม่ทำตามกฎเกณฑ์  ไม่ทำตามตัวบทกฎหมาย  ก็ต้องจัดการกันให้เบ็ดเสร็จเด็ดขาดไป  มาตรการต้องเข้มกว่านี้   เอาให้จริงจังกว่านี้  ไม่เช่นนั้น การแก้ปัญหามันก็จะเป็นการแก้เฉพาะกิจ เช่นคณะทำงานแก้ปัญหาเฉพาะกิจคณะนี้   เป็นเช่นนี้ตลอดไป

งานนี้ปิดประชุมสัมมนาการรายงานผลความคืบหน้าแผนลดและขจัดมลพิษเอาเวลา 17.00 น.

ทางเครือข่ายประชาชนภาคตะวันออก  ได้นำเอานิทรรศการไปจัดแสดงด้วย ได้รับความสนใจพอสมควรทีเดียว