8  พฤษภาคม  2551  เวลา 9.00 น.  ณ โรงแรมระยองเพรสซิเดนท์   เครือข่ายประชาชนภาคตะวันออกได้ร่วมกับมูลนิธินโยบายสุขภาวะ  จัดอบรมการประเมินผลกระทบทางสุขภาพ (HIA) เพื่อให้สอดคล้องกับ พรบ.สุขภาพแห่งชาติ  โดยมีอาสาสมัคร Rayong HIA Group เข้าร่วม 20 คน

รูปแบบการอบมรมจะเป็นการสร้างองค์ความรู้เรื่องการประเมินผลกระทบสุขภาพ 4 ด้าน

1. ผระกระทบด้านร่างกาย

2. ผลกระทบด้านจิตใจ

3. ผลกระทบด้านสังคม

4. ผลกระทบด้านจิตวิญญาณ

สร้างองค์ความรู้ ในการประเมินผลกระทบ  ในการวิเคราะห์ผลกระทบ  เพื่อมีส่วนร่วมในการประเมินโครงการขนาดต่างๆ  ทั้งของรัฐและเอกชนที่จะมีการเข้ามาตั้งในพื้นที่ชุมชน  เช่น การขยายอุตสาหกรรม

สร้างองค์ความรู้เพื่อให้เท่าทัน และชุมชนสามารถวิเคราะห์ผลกระทบด้านสุขภาพของตนเพื่อการเรียกร้องชดเชยเมื่อได้รับผลกระทบจากโครงการต่างๆ  ซึ่งสามารถเข้าถึงกฎหมาย พรบ.สุขภาพแห่งชาติ  ตามรัฐธรรมนูญ  2550 ได้

คำว่าผลกระทบสุขภาพ  ไม่ได้มีด้านเดียว  ไม่ได้เฉพาะเจาะจงว่า ร่างกายเจ็บไข้ได้ป่วย  นั่นคือผลกระทบ  แต่หากสภาพจิตใจย่ำแย่เพราะเหตุแห่งความรู้สึกทุกข์ กดดัน จากโครงการอย่างอุตสหากรรม  ที่ปล่อยสารพิษ น้ำเสีย ก่อเสียงดัง  ส่งกลิ่นเหม็น  รบกวนต่อความรู้สึกนั่นก็คือผลกระทบ

หรือหากโครงการนั้นมาตั้งแล้วเกิดผู้คนหลั่งไหลมาอาศัยอยู่ในชุมชน  ทั้งที่เมื่อก่อนที่ไม่มีโครงการชุมชนนั้นๆก็อยู่กันอย่างสงบสุข  เมื่อมีคนมาอยู่มากเกิดปัญหาสังคมตามมา  ก็ก่อให้เกิดผลกระทบด้านสังคม ด้านความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน

เสียงสะท้อนจากอาสาสมัครของแต่ละชุมชน อย่าง มาบตาพุด บ้านฉาง บ้านแลง ตะพง อำเภอเมืองระยอง  ต่างสรุปตรงกันว่า  การพัฒนาของรัฐได้อย่าง  แต่เสียหลายอย่าง  รัฐมองแต่ภาพใหญ่เรื่อง จีดีพี  แต่ไม่ได้มองถึงสิ่งที่เสียไปของชุมชน ของประชาชนเจ้าของประเทศ  ชุมชน ต้องสูญเสียจิตวิญญาณดั่งเดิม  สูญเสียวิถีชีวิต  อาชีพ ทรัพยากรธรรมชาติที่จะสามารถใช้หล่อเลี้ยงชีวิตจากรุ่นสู่รุ่น

ปัญหาจากการพัฒนาอุตสาหกรรมอย่างขาดการมีส่วนร่วม และขาดจิตสำนึกของผู้ประกอบการ ขาดธรรมาภิบาลที่ผ่านมาก่อความทุกข์ยากกับคนในพื้นที่  ชายทะเลหายไป ปูปลาไม่มีให้จับกินจับขาย เรือกสวนไร่นาล่มสลาย  อาชีพเกษตร อาชีพประมงตายผ่อนส่ง  อาชีพการท่องเที่ยวจะหมดสิ้นไปเพราะไม่มีอะไรจะขายการท่องเที่ยว  นี่คือสิ่งที่เสียไปหลายอย่าง  ถามกลับว่ามันคุ้มกันไหม....จะมีรัฐบาลไหนตอบประชาชนกับคำถามเหล่านี้ได้บ้าง...?

ภาพ/เรื่อง : กนิษฐ์