วิพากษ์สื่อ : สงครามข่าวทีวี

ชื่นชมช่อง 9 ในวันประชามติ

ใครที่อยู่หน้าจอทีวี เมื่อวันที่ 19 สิงหาคมที่ผ่านมา ซึ่งเป็นวันลงประชามติ รัฐธรรมนูญฉบับ 2550 นั้น ก็คงเป็นสีสันการรายงานบรรยากาศของแต่ละช่องทีวี อย่างน่าสนใจอย่างมาก และถือว่าเป็นเวทีทดลองชิมลางก่อนที่จะมีเจอของจริง ในการเลือกตั้งทั่วไปที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในไม่ช้า (ไม่เกินสิ้นปีนี้)

            สีสันที่ว่านี้ คือ การช่วงชิงความได้เปรียบด้านความเร็วในการรายงานข่าว ซึ่งจากการสังเกตการณ์ของ กระผม พบว่า ข้อมูลการรายงานคะแนนการลงประชามตินั้น มีความรวดเร็วพอๆ กับ ไม่ว่าจะเป็นช่อง 3 ช่อง 5 ช่อง 7 ช่อง 9(โมเดิร์นไนน์ทีวี) ช่อง 11 ที่ลงทุนเปิดสถานีตั้งแต่เช้ารายงานแบบต่อเนื่องกว่าช่องอื่น และช่องทีไอทีวี

            เหตุผลที่ทำให้แต่ละช่องมีความเร็วที่ค่อนข้างใกล้เคียงกันนั้น ต้องยกความดีความชอบให้กับคณะกรรมการการเลือกตั้ง(กกต.) ที่ใช้ระบบการนับและการส่งคะแนนเข้าส่วนกลางอย่างรวดเร็ว ถือเป็นกำไรของคนดูอย่างเราๆ ท่านๆ

            แต่ความเห็นของกระผม แบบส่วนตั๊ว ส่วนตัว ในการให้คะแนนความน่าสนใจในการรายงานสถานการณ์ในวันนี้ ผมขอยกให้ช่อง 9 โมเดิร์นไนน์ ครับ ที่รายงานแบบโมเดิร์น สมชื่อ

            เทคนิค กราฟฟิก การรายงานแพรวพราวสุดๆ  ที่ยกให้โศภณ นวรัตนพงศ์ เป็นผู้รายงาน ถือเป็นการสร้างรูปแบบการรายงานข่าวแบบใหม่ที่ผู้ดำเนินการที่นั่งอยู่บนเวทีหลัก จะโยนลูกมาให้ผู้รายงานผลคะแนนล่าสุดอยู่อย่างต่อเนื่อง

            ดูๆ แล้วคล้ายกับ การรายงานของต่างประเทศ ที่มักจะโยนลูกไปยังห้องส่งพยากรณ์อากาศ หรือ ห้องข่าวรายงานสถานการณ์ตลาดหุ้น

            ในขณะที่ช่องอื่น ยังคงใช้รูปแบบการพรีเซนต์เหมือนเดิม ที่ผู้ดำเนินรายการจะทำหน้าที่เป็นหลักเพียงผู้เดียว

            “เสน่ห์ของทีวี คือการรู้จักใช้ภาพอธิบายเรื่องราวทั้งหมด การทำกราฟฟิก ที่สามารถเคลื่อนไหวได้ ตามคำสั่งของผู้ที่ดำเนินรายการ แทนการกำกับจากทางห้องส่ง ถือว่าเป็นสิ่งใหม่ในวงการข่าวทีวี ที่เดิมให้ความสำคัญเพียงการอ่านข่าว มีภาพประกอบ(Insert) เท่านั้น”

            เหมือนกับที่ผมเรียนสาขาวิทยุ-โทรทัศน์ ตอนมหาวิทยาลัย ที่มีคำพูดกล่าวว่า “ภาพเพียง 1 ภาพ สามารถอธิบายความมากกว่าพันคำ” ฉันใดก็ฉันนั้น คำพูดของ Marshall McLuhan ก็ยังคงอมตะเสมอ ที่ว่า “the Medium is the Massage” หรือ “สื่อใดๆ ก็ตามย่อมแปรสภาพตามสารที่ต้องการสื่อ” (ค้นพบเรื่องราวเกี่ยวกับกูรูด้านการสื่อสารคนนี้ได้ที่ www.marshallmcluhan.com)

            สื่อทีวี ได้เปรียบ สื่ออื่นๆ ในเรื่อง ภาพเคลื่อนไหว ที่มีอิทธิพลอย่างสูงต่อคนชม ดังนั้น หากว่า ทีวีใด สามารถใช้ภาพเคลื่อนไหวในการสื่อสารให้ได้มีประสิทธิภาพมากที่สุด เมื่อเทียบกันกับเวลาที่เสียไป(Air time is always a golden of TV business)

            เพราะว่า สื่อทีวีในยุคที่ต้นทุนโปรดักชั่นสูงขึ้นและสูงขึ้น แต่เวลายังคงเป็น 24 ชั่วโมงต่อวันเหมือนเดิมอย่างที่เคยเป็นมานับพันๆ ปี

การใช้สื่อให้มีประสิทธิภาพคือ 1 วินาทีที่เสียไป สารที่ต้องการสื่อต้องกินความได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ จึงจะถือเป็นการบริหารสื่อที่ดีมีประสิทธิภาพ

เอาหละครับ...คนทีวี มาลองตั้งคำถามนี้กับตนเองได้แล้วนะครับว่า ใช้สื่อได้คุ้มค่า คุ้มเวลาหรือเปล่า...

อย่ามัวนั่งเอาหนังสือพิมพ์มาอ่านให้คนดูนะครับ มันเปลืองเวลา... เพราะคนดูอ่านเองได้...เอาเวลามาคิดหาวิธีสร้างรายการอย่างไรที่จะปูปัญญาคนดู หรือ สร้างสื่อให้เป็นช่องทางแห่งประชาธิปไตยจะดีกว่า 

ผมเห็นด้วยกับอาจารย์นิธิ เอียวศรีวงค์ ที่กล่าวอย่างน่าสนใจในรายการ “ตาสว่าง” ทางช่อง 9 ที่มี “ดู๋ สัญญา คุณากร” เป็นพิธีกร ที่มีสาระคำพูดประมาณว่า ถ้าสื่อยังห่วย ไม่สร้าง ให้คนไทยมีส่วนร่วมตามระบบเพื่อเข้าไปตรวจสอบการทำงานของหน่วยงานต่างๆ ของรัฐได้ และถึงแม้ว่าสื่อจะเป็นเป็นฐานันดรที่ 4 ของสังคม ก็ตามแต่ไม่สามารถผลักดันให้เกิดประชาธิปไตยขึ้นได้

บางทีคุณผู้อ่านอาจจะมีคำถามต่อจิรานนท์คนข่าวว่าทำไม เดินเรื่องในตอนนี้มาแบบ Go So Big!! กันแล้ว

แต่ว่าผมของถามกลับแล้วกันว่า จากกราฟฟิก เรื่องเล็กๆ ของการพัฒนารายการทีวี ที่ถูกเพิกเฉยจากผู้ผลิตรายการข่าวมาอย่างยาวนาน กับเรื่องการพัฒนาประชาธิปไตยโดยสื่อ หรือคุณคิดว่าไม่ใช่เรื่องเดียวกันหรือ???

           จิรานนท์คนข่าวรายงาน....