องค์กรธุรกิจยั่งยืน (1)
 
คอลัมน์ Sufficiency BiZ /นงค์นาถ ห่านวิไล/ ฉ.เสาร์ที่ 8 มี.ค. 51 
ล้อมกรอบ:กรุงเทพธุรกิจ เซคชั่น "ธุรกิจการตลาด" เปิดพื้นที่นำเสนอการประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียง (Sufficiency Economy) กับภาคธุรกิจ ผ่านคอลัมน์ "Sufficiency BiZ" เป็นประจำทุกวันเสาร์ และเข้าร่วมแสดงความคิดเห็นในblog www.oknation.net/blog/khunadd ตลอด24ชั่วโมง

 การเปลี่ยนแปลงในยุคที่องค์กรธุรกิจต้องเผชิญหน้ากับโลกการค้าเสรียุคใหม่ และต้องตอบรับอย่างทันท่วงที และมีประสิทธิภาพ เพื่อความอยู่รอดขององค์กรที่ถูกรุกคืบจากปัจจัยลบภายนอกอย่างหนักหน่วง อาทิเช่น การเปิดการค้าเสรี การเปลี่ยนแปลงค่าเงิน การพัฒนาทางด้านเทคโนโลยี การเปลี่ยนแปลงในลักษณะของแรงงานและผู้บริโภค ลูกค้าที่มีความต้องการสินค้าและบริการที่มีคุณภาพสูง กฎหมาย และองค์กรคุ้มครองสิทธิของผู้บริโภค  ความไม่แน่นอนทางด้านการเมือง การปกครอง ทั้งในและต่างประเทศ  ตลอดจนการแพร่ระบาดของโรคร้าย  ฯลฯ

อย่างไรก็ตาม ในกระแสทุนนิยมทั่วโลกทุกวันนี้ หลายคนมองว่าเศรษฐกิจพอเพียง (Sufficiency Economy) เป็นทางออกอย่างหนึ่ง ในการนำพาองค์กรไปยังฟากฝั่งของ ความยั่งยืน  ขณะที่บางฝ่าย มองตรงกันข้าม  คิดว่าไม่สามารถที่จะนำพาองค์กรไปสู่เป้าหมายการดำเนินธุรกิจได้ เพราะสภาวะการแข่งขันทำให้ผู้ประกอบการคำนึงถึงเรื่องของกำไรเป็นที่ตั้ง เพื่อสร้างความอยู่รอดให้กับองค์กร

ทั้งนี้หากลองพิจารณากันจริงๆ จะเห็นได้ว่า หลายๆ องค์กรที่สามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืนนั้น  ก็ล้วนแล้วแต่ยึด หลักเศรษฐกิจพอเพียงด้วยกันทั้งสิ้น  ซึ่งเรื่องนี้ ผศ. ดร.สุขสรรค์ กันตะบุตร หัวหน้ากลุ่มวิจัยภาวะผู้นำ วิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล และเลขาคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียง ได้ศึกษาถึงองค์กรที่ยั่งยืนกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ทั้งในและต่างประเทศ พบว่า ลักษณะร่วมของ องค์กรธุรกิจที่ยั่งยืน โดยสรุป ก็คือ มีผลการดำเนินงานที่ดี มีความสามารถในการอดทนรับกับความยากลำบากทางเศรษฐกิจและสังคม และมีความสามารถที่จะรักษาความเป็นผู้นำในธุรกิจที่ตนเองดำนินกิจกรรมทางธุรกิจอยู่

ดร.สุขสันต์  ยกตัวอย่าง ห้างสรรพสินค้า Nordstrom ของสหรัฐ มีจุดเด่นที่สอดคล้องกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และเป็นองค์กรที่มีการเติบโต อย่างยั่งยืน มีอายุถึง 100 ปี

 จุดเด่นๆในการดำเนินธุรกิจ ของ Nordstrom มีหลายอย่าง เช่น  ไม่ให้ความสำคัญกับการสร้างกำไรสูงสุด เพื่อเพิ่มมูลค่า ให้กับผู้ถือหุ้นแต่เพียงอย่างเดียว แต่คำนึงถึงผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งหมดของธุรกิจ เพื่อรักษาความสัมพันธ์ระยะยาว  ขณะเดียวกันห้างแห่งนี้ได้ลงทุนอย่างมากมาย กับ พนักงาน สังคม ลูกค้าและสิ่งแวดล้อม แถมยังจ่ายเงินเดือนและค่าตอบแทนให้กับพยักงานมากกว่าที่ควรจะเป็น  ให้ความสำคัญกับการใช้ความคิดสร้างสรรค์ของพนักงาน เพื่อก่อให้เกิดความพอใจสูงสุดแก่ลูกค้า ไม่มีการอบรมพนักงานขาย เพียงแต่บอกว่าให้บริการให้ดีที่สุดเท่านั้น  นอกจากนี้ ยังกำหนดราคาขายสินค้า ที่ยุติธรรม มีการเลื่อนตำแหน่งงานที่สูงขึ้นจากภายใน ไม่นำเอาบุคคลภายนอกเข้ามา  ในช่วงวิกฤติ ไม่มีการให้พนักงานออก เพื่อรักษาองค์ความรู้และวัฒนธรรมแห่งองค์กร สุดท้าย ห้างแห่งนี้ ให้ความสำคัญอย่างมากกับการพัฒนาชุมชนที่ตนดำเนินธุรกิจอยู่ ลงทุนทำกิจกรรมต่างเพื่อสังคม ( CSR: Corporate Social Responsibility )

  นอกจากนี้ ยังมี กรณี ของ บีเอ็มดับเบิลยู ค่ายรถยนต์ ใบพัดสีฟ้า แห่งเยอรมัน มีจุดเด่นที่สอดคล้องคล้ายๆกัน อาทิเช่น ให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิตของพนักงานอย่างจริงใจ มองพนักงานเป็นการลงทุนมากกว่าต้นทุนจม มีนวัตกรรม และมีการคิดค้นวิธีการผลิตใหม่ๆ อย่างต่อเนื่อง แทบไม่เคยจ้างผู้บริหารระดับสูงจากนอกบริษัท แต่เลือกที่จะพัฒนาพนักงานของตนเองให้เป็นผู้บริหาร ให้โอกาสกับนักศึกษาฝึกงาน และจ้างนศ.เหล่านี้เมื่อจบแล้ว ถือเป็นส่วนหนึ่งของความรับผิดชอบต่อสังคม มีความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม ลงทุนจำนวนมากในการลดเสียงรบกวนแก่ชุมชนใกล้เคียง พยายามให้ชิ้นส่วนรถยนต์มีการนำกลับมาใช้ใหม่ได้ รวมถึงใช้รถไฟในการขนส่งเมื่อโอกาสเป็นไปได้ และที่สำคัญมีความโปร่งใสต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย