องค์กรธุรกิจยั่งยืน (3)

คอลัมน์ Sufficiency BiZ /นงค์นาถ ห่านวิไล/ ฉ.เสาร์ที่ 22 มี.ค. 51 
ล้อมกรอบ:กรุงเทพธุรกิจ เซคชั่น "ธุรกิจการตลาด" เปิดพื้นที่นำเสนอการประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียง (Sufficiency Economy) กับภาคธุรกิจ ผ่านคอลัมน์ "Sufficiency BiZ" เป็นประจำทุกวันเสาร์ และเข้าร่วมแสดงความคิดเห็นในblog www.oknation.net/blog/khunadd ตลอด24ชั่วโมง

       ตอนที่แล้ว กล่าวถึงการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผู้ถือหุ้นในระยะสั้นแต่เพียงอย่างเดียวนั้น "ไม่ถูกต้อง" เพราะเป็นการวาง “ระเบิด” ให้กับองค์กรธุรกิจ คราวนี้จะพูดถึงความ จริงใจและหวังดีต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียของธุรกิจทั้งหมด (stakeholders) รวมถึงประชาชนและสังคม

       ปัญหาที่เกิดขึ้นสำหรับองค์กรธุรกิจในบ้านเราขณะนี้ คือ ทุกองค์กรธุรกิจต่างอ้างว่า มีความรับผิดชอบต่อพนักงาน ลูกค้า สังคมและสิ่งแวดล้อม ด้วยกันทั้งสิ้น แต่ในทางปฏิบัติแล้วยังเกิดคำถามอยู่มากมาย เช่น ทำไม มีการโฆษณาประชาสัมพันธ์ที่ก่อให้เกิดพฤติกรรมบริโภคนิยมในหมู่นักเรียนนักศึกษา ซึ่งทำให้พ่อแม่ผู้ปกครองเดือนร้อน ทำไมมีการโฆษณาทางโทรทัศน์ที่บอกความจริงแต่บอกไม่หมด หรือทำไมมีการโฆษณาโดยตั้งใจไม่ให้ผู้บริโภคได้รับรู้ข้อเท็จจริงทั้งหมด เช่นบอกคำเตือนเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ของตน โดยใช้ตัวอักษรตัวเล็กและพูดเร็วมากจนฟังไม่ทันคำถามต่างๆ เหล่านี้ ยังมีเห็นได้อยู่ทุกวัน

      ทำให้สังคมไม่แน่ใจว่าธุรกิจเหล่านี้แท้จริงแล้วมีความรับผิดชอบต่อสังคมอย่างที่อ้างจริงหรือไม่นอกเหนือจากความจริงใจของนักธุรกิจแล้ว จะสังเกตเห็นได้ว่า ขอบเขตในการกำหนดผู้มีส่วนได้ส่วนเสียขององค์กรธุรกิจที่ยั่งยืนนั้นกว้างมาก ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงพนักงาน ลูกค้า และผู้ถือหุ้นเท่านั้น แต่ยังรวมถึง ชุมชน สังคม สิ่งแวดล้อม และประชาชนส่วนรวม

      ขอยกตัวอย่าง HSBC อาจพูดได้ว่าเป็นองค์กรธุรกิจที่จริงใจและหวังดีต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย โดยผ่านทางการกระทำ ในกระบวนการธุรกิจ  เช่นจำกัดการให้เงินกู้ แก่ธุรกิจผลิตอาวุธ หรือ ไม่ให้เงินกู้กับธุรกิจที่ผลิตหรือส่งออกระเบิด ขณะที่ BMW มีระบบในโรงงาน ที่ไม่ส่งเสียงรบกวนต่อชุมชนใก้ลเคียง หรือแม้กระทั่ง Alliance ที่สมาชิกหลายท่านของคณะกรรมการบริษัท เป็นพนักงานบริษัท รวมถึงนักการภารโรงด้วย เพื่อแสดงความจริงใจในการบริหารงานที่มีให้กับพนักงานนั่นเอง

      การมีความรับผิดชอบต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งหมดของบริษัทจะช่วยทำให้บริษัทมีความยั่งยืนได้อย่างไร คำตอบที่เห็นได้ชัดคือ ในกรณีศึกษาหลาย ๆ กรณีที่บริษัทไม่มีการให้พนักงานออกในยามเศรษฐกิจถดถอย เพราะจะเกิดผลกระทบที่ไม่ดีต่อครอบครัวของพนักงาน ในที่สุดแล้วพนักงานเหล่านี้นี่เองที่เป็นกลไกสำคัญในการทำให้องค์กรธุรกิจกลับมายืนอยู่แถวหน้าได้อย่างรวดเร็ว นอกเหนือจากนี้ยังมีตัวอย่างของบริษัท แพรนด้าจิวแวลรี่ ซึ่งลูกค้าไม่ทอดทิ้งในยามวิกฤต และคู่ค้าวัตถุดิบส่งวัตถุดิบมาให้ใช้ก่อน โดยเชื่อใจว่าบริษัทฯ จะสามารถชำระเงินได้ภายหลัง

      อีกกรณีหนึ่ง คือ กรณีของโรงพยาบาลเทพธารินทร์ ที่เจ้าหนี้ ยอมลดหนี้เงินกู้ให้ครึ่งหนึ่ง หลังการลดค่าเงินบาทในปี พ.ศ.2540 เพราะทำธุรกิจอย่างมีความรับผิดชอบมาโดยตลอด ดังนั้น องค์กรธุรกิจที่คำนึงถึงผู้มีส่วนได้ส่วนเสียขององค์กรทั้งหมดอย่างจริงใจ จะมีความสามารถที่จะทนทานต่อความยากลำบากทางเศรษฐกิจและสังคมได้นั่นเอง การมีความรับผิดชอบต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งหมดนี้ สอดคล้องกับเงื่อนไขคุณธรรมแห่งปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในขณะเดียวกันก็เป็นการสร้างภูมิคุ้มกันให้กับธุรกิจไปด้วย