กลองแขก

           กลองแขก  รูปร่างยาวเป็นกระบอก  แต่หน้าหนึ่งใหญ่  เรียกว่า  “หน้าลุ่ย”  กว้างประมาณ  ๒๐  ซม.  อีกหน้าหนึ่งเล็กเรียกว่า  “หน้าด่าน”  กว้างประมาณ  ๑๗  ซม.  หุ่นกลองยาวประมาณ 
 ๕๗  ซม.  ทำด้วยไม้จริง  หรือไม้แก่น  เช่น  ไม้ชิงชันหรือไม้มะริด  ขึ้นหนัง  ๒  หน้าด้วยหนังลูกวัว
หรือหนังแพะ  ใช้เส้นหวายผ่าซีกเป็นสายโยงเร่งเสียง  โยงเส้นห่างๆ  แต่ต่อมาในระยะหลังนี้คงจะเนื่องจากหวายใช้ไม่สะดวก  ในบางคราวจึงใช้สายหนังโยงก็มี  สำหรับหนึ่งมี  ๒  ลูก  ลูกเสียงสูง  เรียกว่า  “ตัวผู้”  ลูกเสียงต่ำ  เรียกว่า  “ตัวเมีย”  ตีด้วยฝ่ามือทั้งสองหน้าให้เสียงสอดสลับกันทั้งสองลูก  กลองแบบนี้เรียกกันอีกอย่างหนึ่งว่า  “กลองชวา”  เพราะเข้าใจว่าเราได้แบบอย่างมาจากชวา 
 ในวงปี่พาทย์ชองชวาก็มีกลอง  ๒  ชนิดคล้ายกันนี้เป็นแต่ของเขารูปกลองตอนกลางป่องโต
มากกว่าของไทยเราคงจะนำกลองชนิดนี้มาใช้ในวงดนตรีของไทยมาแต่โบราณ  ในกฎหมายศักดินามีกล่าวถึง  “หมื่นราชาราช”  พนักงานกลองแขก  นา  ๒๐๐  และมีลูกน้อง  เรียกว่าชาวกลองเลว
หนา  ๕๐  บางทีแต่เดิมคงจะนำเข้ามาใช้ในขบวนแห่นำเสด็จพระราชดำเนิน  เช่นกระบวนช้างและกระบวนเรือ  และใช้บรรเลงร่วมกับปี่ชวาประกอบการเล่นกระบี่กระบองเป็นต้นแล้วภายหลังจึงนำมาใช้บรรเลงในวงปี่พาทย์ของไทย  เมื่อครั้งเอาละคอนอิเหนาของชวามาเล่นเป็นละคอนไทยในตอน ปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา  เช่นใช้ในเมื่อละครเพลงกริชเป็นต้น  ต่อมาก็เลยนำมาใช้ตีกำกับจังหวะแทนตะโพน  ในวงปี่พาทย์และใช้แทนโทนกับรำมะนา  ในวงเครื่องสายด้วย

              ขอขอบคุณความรู้จากหนังสือเครื่องดนตรีไทย  อาจารย์ธนิต  อยู่โพธิ์  พ.ศ. ๒๕๓๐

                        โปรดติดตามความรู้เกี่ยวกับดนตรีไทย ที่เป็นมรดกของชาติในคราวต่อไป  นะครับ

                                                                        นักเลงเพลงกลอง  นิ้งหน่องครับ