กอร์โดบา, เพชรแห่งยุโรปของโลกสมัยกลาง

Cordoba, European Jewel of the Middle Ages

แปลโดย ลานา อัมรีล

เมืองกอร์โดบา สเปน เป็นเพชรเม็ดงามของยุโรปในโลกสมัยกลาง เมืองที่ทำให้ผู้มาเยือนจากยุโรปทางด้านเหนือต้องพิศวงงงงวย ทั้งนักปราชญ์และพ่อค้าในธุรกิจหนังสือต่างก็หลั่งไหลกันเข้าไปยังเมืองนี้ กอร์โดบากลายเป็นศูนย์กลางด้านศิลปวิทยาการของโลกตะวันตกในศตวรรษที่ 10 เทรนด์บอกว่ากอร์โดบาเป็น ‘เมืองที่ศิวิไลซ์ที่สุดของยุโรป อัศจรรย์ และยอมรับกันว่าเป็นเวียนนาแห่งคาบสมุทรบอลข่าน’ ถนนในเมืองกอร์โดบาปูลาดอย่างดี มีโคมไฟตลอดแนวสองฟากถนนยามค่ำคืน ผู้คนสามารถเดินไปบนถนนไกลถึง 10 ไมล์ได้โดยมีไฟทางส่องสว่างและอาคารบ้านเรือนตลอดสองฟากถนน

หนึ่งในสิ่งก่อสร้างสมัยกาหลิบอับดุลราฮ์มานที่ 1 (Abd ar-Rahman I อารบิก: عبد الرحمن الداخل ค.ศ.731-788 ครองราชย์ค.ศ.756-788 ได้รับสมญานามว่า ‘เหยี่ยวแห่งอันดาลุส’ หรือ ‘เหยี่ยวแห่งกุรอยช์’) ได้แก่ทางน้ำที่ลำเลียงน้ำสะอาดเข้าสู่เมืองกอร์โดบาไปยังบ้านเรือนทุกหลัง, สวนสวย, น้ำพุ, และสถานอาบน้ำสาธารณะ

กอร์โดบายังขึ้นชื่อด้านอุทยานแสนสวยและทางเดินเล่นน่ารื่นรมย์ แถมในรัชสมัยกาหลิบอัลฮากัมที่ 2 (ค.ศ.915-976 ครองราชย์ค.ศ.961-976) กอร์โดบามีห้องสมุดสาธารณะ 70 แห่ง และสถานอาบน้ำสาธารณะ 900 แห่ง หนึ่งในบรรดาห้องสมุดขนาดใหญ่ได้แก่ห้องสมุดของมัสยิดกลางแห่งกอร์โดบาซึ่งเปิดให้ทุกคนเข้าไปศึกษาหาความรู้ได้

และเมื่อใดที่กษัตริย์คริสเตียนจากเมืองลีออง, นาบาร์รา, และบาร์เซโลนา ต้องการตัวศัลยแพทย์ สถาปนิก หรือช่างเสื้อละก็ พวกเขาจะนึกถึงกอร์โดบาทันที ชาวคริสต์ที่อาศัยในกอร์โดบาเองก็มีวิถีชีวิตแบบชาวมุสลิมตั้งแต่ช่วงต้นศตวรรษที่ 9 พวกเขานิยมอ่านนิยายและบทกวีอาหรับ ศึกษาปรัชญาและหลักการศาสนาของชาวมุสลิม

ตลอดระยะเวลาที่อยู่ภายใต้การปกครองของมุสลิม กอร์โดบาเป็นศูนย์กลางวรรณกรรมของโลกสมัยกลาง ‘เป็นโรงเรียนแห่งจริยวัตรอันงดงาม, บ้านแห่งวิทยาศาสตร์และศิลปะ, ทำให้ชาวมุสลิมทุกคนเกรงขาม, ทำให้เหล่านักปราชญ์เลื่อมใส, และสร้างความรู้สึกผสมผสานให้เกิดขึ้นแก่พวกป่าเถื่อนในยุโรปตะวันตก คือทั้งประหลาดใจและหวาดหวั่น’

 รูปปั้นกาหลิบอับดุลราฮ์มานที่ 1 ที่เมืองอัลมูนีคา (Almuñécar) กรานาดา สเปน กาหลิบพระองค์นี้เป็นผู้ก่อตั้งรัฐอิสลามแห่งกอร์โดบา ท่านลี้ภัยการเมืองจากดามัสกัส ซีเรีย มายังกอร์โดบาในปีค.ศ.755 และขึ้นฝั่งสเปนที่เมืองอัลมูนีคานี่เอง เมืองนี้ก็เลยทำรูปปั้นเพื่อเป็นการรำลึก

‘อัลมูนีคา’ มาจากภาษาอารบิก ‘อัลมูนากับ’ แปลว่าเมืองป้อมปราการหรือเมืองที่แวดล้อมไปด้วยภูเขา เมืองนี้อยู่ภายใต้การปกครองของมุสลิมเกือบ 800 ปี ตั้งแต่ปีค.ศ.711-1489

ที่มา:  Cordoba, European Jewel of the Middle Ages. Foundation for Science Technology and Civilization (FSTC Limited): UK. Wed 23 April 2003.