Whelan ระบุว่า ในดินแดนตะวันออกใกล้และตลอดแนวชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียน นอกจากสิ่งทอจะถูกนำมาทำเสื้อผ้าแล้วยังทำเป็นเครื่องประดับตกแต่งบ้านและอื่นๆ อย่างเช่นผู้หญิงของชนเผ่าเร่ร่อนจะทอผ้าเต๊นท์, ถุงใส่อานม้า, เปลเด็ก, และเครื่องประดับอื่นๆ ของม้าสำหรับใช้ชีวิตเร่ร่อนของพวกเขา หรือแม้แต่ในศูนย์กลางของเมืองและปราสาทพระราชวัง เครื่องตกแต่งภายในส่วนใหญ่ก็เป็นพรม, ผ้าม่าน, และเครื่องประดับประเภทแขวนทั้งหลาย และแทนที่จะนั่งบนเก้าอี้ พวกเขาจะนั่งบนเบาะรองนั่งและเอนหลังพิงหมอนอิง ซึ่งทุกอย่างจะคลุมด้วยผ้าที่ทั้งคุณภาพและความหรูหราจะสะท้อนให้เห็นสถานภาพทางเศรษฐกิจของเจ้าของบ้าน

สิ่งทอยังเป็นเครื่องมือสำคัญทางการเมือง เป็นของขวัญทางการฑูตที่หรูหรา และเป็นธรรมเนียมที่จะให้รางวัลแก่ขุนนางระดับสูงหรือคนโปรดด้วย ‘เสื้อคลุมเกียรติยศ’ (khil’a), หมวกโพกศีรษะ, และเสื้อผ้าอาภรณ์ที่ทอภายในราชสำนัก

และเป็นสิทธิพิเศษของกาหลิบ, เริ่มหลังจากปี 1250 ช่วงราชวงศ์มัมลูก, ที่จะเป็นผู้เปลี่ยน ‘กิสวา’ (kiswa) หรือผ้าคลุมกะบะฮ์ที่ทออย่างหรูหรา

ผลิตภัณฑ์จากสิ่งทอมากมายแพร่หลายไปทั่วโลกมุสลิม ทั้งผ้าขนสัตว์และลินินผลิตกันเป็นอุตสาหกรรมตั้งแต่อิหร่านไปจนถึงอาณาจักรมุสลิมสเปน ส่วนผ้าฝ้ายซึ่งมีแหล่งกำเนิดในอินเดียบางทีอาจผลิตกันเป็นล่ำเป็นสันจริงๆ ก็ตรงแถบชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียนในช่วงยุคทองของมุสลิม โดยเฉพาะในซีเรียและปาเลสไตน์ 

เครื่องหนังก็เป็นอุตสาหกรรมที่สำคัญ ในศตวรรษที่ 12 สมัยของกาหลิบยากูบ อัล-มันซูร (Yaqub al-Mansur ค.ศ.1160-99) ราชวงศ์อัลโมฮัด (Almohad Dynasty ค.ศ.1121-1269) ในเมืองเฟซ โมร็อคโค เพียงเมืองเดียวก็มีโรงงานฟอกหนังถึง 86 แห่ง และโรงงานย้อมสีอีก 116 แห่ง

ผลิตภัณฑ์ของหลายๆ เมืองทำได้โดดเด่น ชื่อเสียงได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติเช่น เมืองชีราส (Shiraz อิหร่าน) มีชื่อด้านผ้าขนสัตว์, แบกแดดโด่งดังด้านเครื่องแขวน baldachin และผ้าไหมลายหรือริ้ว, เมือง Khuzistan อิหร่าน มีชื่อด้านผ้าที่ทำจากขนอูฐหรือขนแพะ, โคระส่าน อิหร่าน เด่นด้านผ้าคลุมโซฟา, เมือง Tyre เลบานอน ดังด้านพรมทอ, บุคอรอ (อุซเบกิสถาน) มีชื่อเสียงด้านพรมละหมาด, และเมืองเฮรัต อัฟกานิสถาน โด่งดังด้านผ้าดิ้นทอง อย่างไรก็ตามผลิตภัณฑ์ของยุคนี้ก็ไม่มีเหลือให้เราได้ดูแล้ว ส่วนของยุคถัดมาพอมีให้ดูในพิพิธภัณฑ์ของตะวันตกและที่เก็บรวบรวมศิลปะตะวันออก หนึ่งในนั้นคือเสื้อคลุมไร้แขนผ้าไหมอันล้ำค่าของสุลต่านมัมลูก อียิปต์ ซึ่งปักว่า ‘สุลต่านผู้ทรงความรู้’ ทำในสมัยศตวรรษที่ 14 เสื้อคลุมตัวนี้พบในโบสถ์เซนต์แมรี Danzig

ชาวยุโรปหลงเสน่ห์สิ่งทอของชาวมุสลิมตั้งแต่สมัยโลกยุคกลาง นักรบครูเสดและพ่อค้านำผ้าแพรพรรณของชาวอาหรับกลับไปยังยุโรป จะเห็นว่ามีค่ามากขนาดที่ผ้าห่อพระศพของโป๊ปซิลเวสเตอร์ที่ 2 (Pope Sylvester II หรือ Gerbert d'Aurillac ค.ศ.946-1003) เป็นผ้าไหมเปอร์เซียที่หรูหรา ส่วนในปี 1255 พระราชินีเอเลเนอร์แห่งคาสตีล (Eleanor of Castile ค.ศ.1241-90) เจ้าสาวจากคาสตีล (ด้านเหนือของสเปน) ของกษัตริย์เอ็ดเวิร์ดที่ 1 ของอังกฤษ ได้นำพรมอันดาลูเชียจำนวนมากไปยังอังกฤษด้วยในฐานะสินเดิมของฝ่ายเจ้าสาว

ก่อนศตวรรษที่ 15 อังกฤษนำเข้าเสื้อผ้าที่ทำจากผ้าฝ้ายน้อยมาก ส่วนใหญ่นำมาทำเป็นไส้เทียน

ภายในศตวรรษที่ 17 ความสัมพันธ์ทางการค้ากับอังกฤษเพื่องฟูมาก ซึ่งประจวบเหมาะกับเป็นยุคทองของสิ่งทอเปอร์เซีย ในปี 1616 ชาห์แห่งเปอร์เซียได้ให้อังกฤษเชื่อผ้าไหมไปก่อน 3,000 ม้วนเพื่อสนับสนุนการค้า และทำให้ผ้าไหมเปอร์เซียกลายเป็นสินค้านำเข้าอันดับหนึ่งของอังกฤษในเวลาต่อมา

จากนั้นอีกสามปี เรืออังกฤษ Royal Anne ได้บรรทุกผ้าไหมเปอร์เซียเข้ามา 11 ม้วน กษัตริย์เจมส์ที่ 1 (James I ค.ศ.1566-1625) ซึ่งครองบัลลังก์อังกฤษในขณะนั้นรู้สึกตื่นตาตื่นใจกับผ้าไหม จึงได้เริ่มนำตัวไหมมาเพาะเลี้ยงในคฤหาสน์นอกเมืองและที่ไวท์ฮอลล์การ์เด้นส์ และยังได้รับสั่งให้ John Bonoeil ชางฝรั่งเศสซึ่งเป็นผู้จัดการของงานผ้าไหมราชสำนักอังกฤษ เขียนหนังสือเทคนิคการผลิตผ้าไหม ซึ่งตีพิมพ์ออกมาในปี 1622

ในช่วงเวลาเดียวกัน บริษัทอีสต์อินเดียที่ได้เริ่มนำผ้าฝ้ายลายดอกของอินเดียเข้าไปยังอังกฤษ ผ้าชนิดนี้เป็นผ้าฝ้ายเพ้นท์ลวดลายมุสลิม ซึ่งเป็นต้นแบบของผ้าฝ้ายยุโรปและการผลิตวอลล์เปเปอร์

ภายในศตวรรษที่ 17 การนำเข้าผ้าทอของมุสลิมไปยังยุโรปยังเพิ่มความร้อนแรงขึ้นไปอีกเนื่องจากจำนวนของชนชั้นกลางขยายตัวมากขึ้น จากนั้นอุตสาหกรรมผ้าในประเทศก็เริ่มได้รับผลกระทบ ปี 1685 ช่างทอผ้ารวมหัวกันประท้วง ในขณะที่พ่อค้าผ้าไหมและผ้าขนสัตว์ของฝรั่งเศสและอังกฤษเรียกร้องให้ประกาศห้ามบริษัทอีสต์อินเดีย

ปี 1700 รัฐบาลอังกฤษจึงได้ออกกฎหมายจำกัดการนำเข้าผ้าไหมมุสลิม และยังห้ามนำเข้าผ้าฝ้ายลายดอกของอินเดีย, ผ้าเปอร์เซีย, ผ้าจากจีน งานนี้พ่อค้าในประเทศได้รับชัยชนะ

ผ้าไหมชั้นดีมิได้มาจากเปอร์เซียเท่านั้น เพราะที่ตุรกีก็มีอุตสาหกรรมสิ่งทอที่ผลิตออกมาได้ดีเช่นกัน ผ้าไหมตุรกีคุณภาพเยี่ยมผลิตที่เมืองเบอร์ซา ซึ่งช่างที่นั่นทอผ้าไหมลายดอกสวยๆ (ตอนที่พระราชินีอลิซาเบธแห่งอังกฤษเสด็จเยือนตุรกีช่วงวันที่ 13-16 พฤษภาคม 2008 พระราชินีได้คลุมฮิญาบเข้ามัสยิด ฮิญาบผืนนั้นพระราชินีซื้อที่ตลาดผ้าไหมเมืองเบอร์ซานี่แหละ – ผู้แปล) สุลต่านจักรวรรดิออตโตมานใช้ผ้าไหมเมืองเบอร์ซาสำหรับตกแต่งราชสำนัก ชาวเติร์กเองก็ใช้ผ้าไหมคลุมโซฟา, ทำม่าน, และกลายเป็นเครื่องตกแต่งชิ้นสำคัญภายในบ้าน เลดี้มองตากู (Lady Mary Wortley Montagu ค.ศ.1689-1762), ภรรยาฑูตอังกฤษประจำอิสตันบุล, ซึ่งอาศัยในอิสตันบุลช่วงปี 1716-18 ได้บันทึกถึงความมีชื่อเสียงของผ้าทอตุรกี และเธอเองก็นิยมใส่ชุดตุรกี

มิตรรักแฟนเพลงของเครื่องแต่งกายตุรกีของศตวรรษที่ 18 อีกรายคือ ศิลปินชื่อดังชาวสวิส Jean-Etienne Liotard ซึ่งได้อาศัยในอิสตันบุล 5 ปี เขาแต่งกายในชุดประเพณีเติร์กเป็นประจำ ภาพเขียนของเขา ‘sitters en sultane’ ช่วยทำให้แฟชั่นการแต่งกายแบบตุรกีแพร่หลายในยุโรป

เรามีผลิตภัณฑ์สิ่งทอในวันนี้จำนวนมากมายที่ยังคงใช้ชื่อมึสลิมอยู่เช่น ผ้ามัสลิน (muslin) ซึ่งมีถิ่นกำเนิดมาจากเมืองโมซุล (Mosul) ในอิรัก, Damask (อารบิก: دمسق‎) จากดามัสกัส ซีเรีย, baldachin (บัลดาชิน หรือ ‘เมดอินแบกแดด’), และ ‘ผ้าคอนตอน’ (cotton) หรือ ผ้าฝ้าย มาจากภาษาอารบิก ‘อัล-กุตน์’ (al-qutn อารบิก: قُطْن).

ที่มา: 1001 Inventions: Muslim Heritage in Our World. Second Edition. Foundation for Science Technology and Civilization (FSTC Limited): UK. 2007.