หลังจากถูกกดดันจากเพื่อนร่วมทริปว่าให้ลงเรื่องนี้ให้ได้ ก็จำต้องพูดถึง รีสอร์ทที่น่าสนใจแห่งหนึ่ง คือ คำแสด ริเวอร์แคว

(เป็นวิวริมน้ำแคว ซึ่งตลอดแม่น้ำสายนี้ มีรีสอร์ทมากมาย ที่อยู่รายล้อม)

รีสอร์ทแห่งนี้ ไม่ได้น่าสนใจตรงเพียงแค่ สวยงาม จัดสวนน่าชม หรือทัศนียภาพที่ร่มรื่น เพราะระหว่างที่ผมเดินพักผ่อน ถ่ายภาพ เก็บบรรยากาศรอบๆ รีสอร์ทที่มีพื้นที่กว่า 100 ไร่ ก็ได้พบกับคุณเอก ซึ่งเป็น ผู้จัดการฝ่ายโครงการพิเศษของรีสอร์ทแห่งนี้

ก็ลองถามนู้น ถามนี่ เพื่อสนองความใคร่รู้ว่า นู้น คือ อะไร นี่ปลูกเพื่ออะไร

และยิ่งได้ฟังคำตอบมากขึ้น ก็ยิ่งพบอะไรที่น่าสนใจมากขึ้นเรื่อยๆ

รีสอร์ทแห่งนี้ มีโครงการต่างๆมากมายที่น่าสนใจ

เช่น การทำ น้ำหอม เจลล้างมือและเจลอาบน้ำ โดย ดอกปีบ
การทำแชมพูจาก ใบหมี่  ซึ่ง ผู้เข้าพักรีสอร์ท จะได้ใช้ในห้องพัก และมีขายสำหรับคนที่ชื่นชอบกลิ่นนี้

(ดอกปีบ ที่ เราน่าจะคุ้นกันจากเพลงของลานนาในชื่อว่า กาสะลอง-ภาษาเหนือ
ซึ่งคงอีกไม่นาน ผลิตภัณฑ์นี้ จะเข้าไปอยู่ในร้าน Golden Place ให้เราเข้าถึงกันง่ายขึ้นครับ)

   - โครงการสร้างถังผลิตแก๊สชีวภาพ ที่นำขยะประเภทเศษอาหาร มามักเอาแก๊สไปใช้ในการหุ้งต้มอาหารให้แขกทาน คุณเอกเล่าให้เราฟังว่า ทางรีสอร์ทสามารถลดการสั่งแก๊สมาใช้เดือนหนึ่งเป็นเงินหลายหมื่นบาท ซึ่งหลักจากที่ลงทุนกับการสร้างถังบ่มแก๊สนี้ เพียงไม่กี่เดือน รีสอร์ทก็คุ้มทุน จากการต้องสั่งซื้อแก๊ส

     - การปลูกพืชผักสวนครัว เพื่อให้อาหาร ให้แขกทาน ซึ่งแขกก็มั่นใจได้ว่า ที่นี่ ปลูกแต่ผักปลอดสารพิษ

 -  การปลูกสวนดอกไม้ และพันธุ์ไม้ดอกต่างๆ ที่ทำให้มีนก ผีเสื้อ ฯลฯ ซึ่งช่วยให้รีสอร์ทแห่งนี้ดูร่มรื่น ไม่แห้งเหมือนสวนจัดแต่งทั่วๆไป

และเมื่อออกดอก พนักงานรีสอร์ทก็นำมาตกแต่งตามห้องพัก ห้องอาหาร ห้องประชุม โดยตลอดทั้ง 3 วัน ที่ผมพักอยู่นั้น ผมทึ่งมากๆ ที่แจกกันดอกไม้ในห้องพักผม ทั้งสามวัน ไม่เหมือนกันเลยซักวัน

 - โครงการการแยกซื้อขยะ เพื่อนำมาใช้แปรรูป นำไปขาย

ซึ่งโครงการเหล่านี้ เกือบทั้งหมด เกิดขึ้นจาก การเสนอของพนักงานรีสอร์ทเสนอให้เจ้าของรีสอร์ทพิจารณา และเมื่อได้รายได้จากโครงการพิเศษต่างๆ เพิ่มขึ้น ก็ถือเป็นรายได้พิเศษที่ให้กับพนักงานที่นอกเหนือจากรายได้ตามปกติ

และที่นี้ ที่พยายามทำอะไรเองหลายๆอย่างนี้ได้เพราะวิสัยทัศน์ของการจัดการที่เน้นให้ คนของเขา ได้ฝึก และ เรียนรู้จากภูมิปัญญาชาวบ้าน โดยได้มีการให้คนงานออกไปดูงานของชาวบ้านที่เป็นประโยชน์ต่อรีสอร์ทและผสมผสานกับความรู้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ที่ผู้จัดการรีสอร์ทสรรหามาเพิ่มเติม

และทั้งหมดนี้ เป็นผลจาก การเรียนรู้จากวิกฤติการณ์เศรษฐกิจที่เกิดขึ้นในปี 2540 ที่คุณเอกยังอธิบายว่า ปัญหาของการดำเนินธุรกิจในช่วงก่อนปี 40  ทำให้หลังจากความพยายามเรียนรู้ที่จะพึ่งพาตัวเอง ทำให้รีสอร์ทของคำแสด ไม่กลัวเจ๊ง แม้ว่าบางช่วงการท่องเที่ยวภายในประเทศซบเซา เพราะการสร้างภูมิคุ้นกันให้กับตัวเอง

เขายังอธิบายเพิ่มว่า โครงการทั้งหมด เกิดจากการเรียนรู้ จากพิษวิกฤติการณ์เศรษฐกิจในปี 2540 ที่ส่งผลต่อเศรษฐกิจภาพรวม  ซึ่งก็ส่งผลทำให้ รีสอร์ทที่นี่ ไม่มีคนเที่ยว  อีกทั้ง ที่นี่ยังมีคนงานอยู่กว่า 100 คน ณ ขณะนั้น ต้องใช้จ่ายมากขึ้น 

ทำให้รีสอร์ทเกือบเจ๊ง เพราะต้องการแบกรับค่าใช้จ่ายสูง แต่ไม่มีรายรับ

การปรับตัวและเรียนรู้ของที่นี้ ก็เริ่มต้นขึ้น การคิดค้นการลดค่าใช้จ่ายของรีสอร์ทก็เริ่มขึ้น

โดยตั้งโจทย์ง่ายๆว่า ลดการเพิ่งพาจากภายนอก และผลักดันให้เกิดการผลิตจากภายใน และให้พนักงานมีส่วนร่วมกับการคิดค้นโครงการต่างๆ 

ซึ่งจนถึงวันนี้ เขามั่นใจว่าเพราะถ้าไม่มีแขก อย่างน้อย คนงาน พนักงานของรีสอร์ทคำแสด รีเวอร์แควจะไม่อดตาย เพราะเรามีสามารถผลิตอาหารเลี้ยงคนงานของเราเองได้ตลอด...

นี่แหละครับ ตัวอย่างสำคัญของการเรียนรู้จาก วิกฤติเศรษฐกิจสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนที่ สมยุคสมัยกับความพอเพียง

วิลลาวิง เป็นโซนห้องพักที่เป็นสวนแบบธรรมชาติ

พื้นที่กว่า 100 ไร่ ทำให้ที่นี่ใช้คนดูแลสวน 20 กว่าคน

วิวแม่น้ำแควน้อย

(ช่วงค่ำ ก็จะมีคนมาเล่นเปียโนขับกล่อมเพลงคลาสสิกมากมาย)

(พระพุทธองค์นี้ ตั้งอยู่ หน้าฟอนต์ ผมก็แกล้งแหย่งพนักงานไปว่า เจ้าของต้องเกิดวันพุธแน่เลยใช่มั้ย...ซึ่งก็น่าจะใช่)