“มึงสร้าง กูเผา” คำประกาศชัดถ้อยชัดคำลั่นออกจากวาจาผู้ใหญ่บ้านหนองบัว ต.ปากช่อง อ.จอมบึง จ.ราชบุรี ธวัชชัย พลจันทร์ เพื่อแสดงจุดยืนของชาวจอมบึงอย่างหนักแน่นว่า จะไม่ยอมให้มีโรงไฟฟ้าเกิดขึ้นในท้องถิ่นของพวกเขาอีกอย่างเด็ดขาด   เพราะลำพังแค่โรงไฟฟ้า 3 แห่ง ที่มีอยู่ ก็ก่อหายนะที่ทำลายวิถีชีวิตของชาวจอมบึงอย่างเหลือคณานับ ยิ่งโรงไฟฟ้าจอมบึงที่กำลังจะเกิดขึ้นใหม่ มีที่ตั้งซึ่งรายล้อมไปด้วยแหล่งชุมชน แหล่งทำมาหาเลี้ยงชีพ ชาวจอมบึงจึงตอบโจทย์ข้อนี้ได้ไม่ยากแม้แต่น้อย

                ทางทิศตะวันออกระยะห่างไม่ถึง 1 กิโลเมตร ของพื้นที่ที่กำลังจะกลายเป็นโรงไฟฟ้าแห่งใหม่ในอำเภอจอมบึง เป็นที่ตั้งของสถานีไฟฟ้าแรงสูงราชบุรี ซึ่งใช้เป็นที่พักกระแสไฟฟ้า ที่ผลิตมาจาก โรงไฟฟ้าพิกุลทอง ภายในจังหวัดราชบุรี เพื่อจะส่งต่อไปที่อำเภอวังน้อย จ.พระนครศรีอยุธยา และทางภาคใต้ ที่ อ.บางสะพาน จ.ประจวบคีรีขันธ์ ที่น่าสนใจก็คือ มันช่างพอเหมาะพอเจาะกับที่ตั้งของโรงไฟฟ้าจอมบึง เพราะจะลดต้นทุนในการส่งกระแสไฟฟ้าได้มาก

                ถ้าพิจารณาจากพื้นที่ 700 ไร่ ที่บริษัทเอ็กโก้ เตรียมไว้สำหรับเป็นพื้นที่ก่อสร้างโรงไฟฟ้าก็ยิ่งน่าตกใจไม่น้อย เมื่อพบว่าพื้นที่นี้อยู่บนเนินสูง และอยู่เหนือลม ยิ่งโรงไฟฟ้าแห่งนี้เป็นโรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนร่วม ซึ่งหมายถึงจะใช้ถ่านหินร่วมกับก๊าซธรรมชาติ ก็ยิ่งน่าหวั่นวิตกถึงผลกระทบอันร้ายกาจ

                หลัด ทองเอีย ผู้ใหญ่บ้านหนองชะนาง ต.ปากช่อง เป็นผู้นำของชาวบ้านในพื้นที่ที่จะได้รับผลกระทบมากที่สุด เพราะบ้านหนองชะนางก็คือหมู่บ้านในพื้นที่ก่อสร้างนั่นเอง เขาเล่าว่า ช่วงแรกๆจะมีคนของบริษัทก่อสร้างเข้ามาประชาสัมพันธ์ถึงข้อดีของโรงไฟฟ้า แต่ทำไปทำมาเมื่อชาวบ้านรบรู้ข้อเท็จจริงมาขึ้น การโฆษณาชวนเชื่อก็ไร้ประโยชน์

                “เดี๋ยวนี้อย่าว่าแต่จะมาพูดคุยทำความเข้าใจกันเลย แค่มีรถของพวกโรงไฟฟ้าเข้ามา หรือเห็นว่าเป็นคนของโรงไฟฟ้า ชาวบ้าน ก็ไล่ตะเพิดออกไปทันที ขนาดแค่ทำท่าจะมาทำบุญที่วัด ชาวบ้านก็ยังไม่ยอม เพราะพวกเราไม่เชื่อถือคนพวกนี้อีกต่อไป”

                “เขาก็เคยมาให้ลงชื่อสอบถามความคิดเห็น ผมก็ลงไปชัดเจนว่า “ไม่เอา” ลูกบ้านทุกคนก็ไม่มีใครเอา แต่ทุกคนก็ยังกลัว เพราะเราเห็นผลกระทบมามาก” ผู้ใหญ่หลัด ฉายภาพชัดเจนถึงท่าทีของชาวบ้านที่จะไม่ยอมผูกมิตรกับผู้มาเยือนที่แฝงเจตนาร้ายอย่างเด็ดขาด

                “เขาก็เคยมาพาไปดูงานที่โรงไฟฟ้าขนอม แต่ผมไม่ไปหรอก” ผู้ใหญ่ธวัชชัย ผสมโรงขึ้นมาบ้าง “แค่ที่พิกุลทองบ้านเรา ก็เห็นพอแล้ว ผลกระทบก็เห็นชัดอยู่แล้ว คนป่วยเต็มไปหมด พืชผลก็ตายหมด ทำมาหากินลำบาก ทำไมต้องไปดูที่อื่น”

                เมื่อพูดถึงโรงไฟฟ้าขนอม เขาก็ส่ายหน้าทันที

                “ไอ้โฆษณาโรงไฟฟ้าที่ขนอมเนี่ย ผมว่าเป็นการมอมเมาเยาวชน เอาเด็กๆมาเล่น เด็กยังเล็กๆอยู่เลย ยังไม่บรรลุนิติภาวะ ก็ไม่รู้เรื่อง ไม่เข้าใจข้อเท็จจริง มันเป็นการหลอกลวงประชาชน”

                “พวกเรายื่นหนังสือไปเยอะแยะ ทั้งนายอำเภอ ผู้ว่าฯ กระทรวงพลังงาน กระทรวงทรัพยากรฯ แม้แต่นายกรัฐมนตรี แต่ทุกที่ก็ตองเหมือนกันหมด คือ เขายังไม่สร้าง” 

“ตอนนี้ไม่ต้องมาถามความเห็นทำประชาพิจารณ์กันแล้ว ถ้าแน่จริงก็ทำ “ประชามติ”เลย ให้ชาวบ้านไปลงคะแนนเลยว่า “เอาหรือไม่เอา” ทำประชาพิจารณ์ไปก็ไม่ฟังเสียงประชาชน ไม่มีประโยชน์” ผู้ใหญ่ธวัชชัย เสนอทางออกด้วยอารมณ์ที่เห็นได้ชัดว่า ไม่เชื่อมั่นในกระบวนการเหล่านี้อีกแล้ว

                แม้โรงไฟฟ้าที่มีอยู่แล้วจะใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงหลัก แต่ผลกระทบก็มีไม่น้อย

                มีสถิติที่ชัดเจนจากโรงพยาบาลศูนย์ราชบุรี พบว่าจำนวนผู้ป่วยด้วยโรคระบบทางเดินหายใจ เฉพาะใน ตำบลพิกุลทอง ที่เป็นที่ตั้งโรงไฟฟ้าพิกุลทอง เพิ่มขึ้นทุกปี โดยในปี 2546 มี 174 คน ปี 47 มี 837 คน ปี 48 มี 944 คน และล่าสุดเพิ่มเป็น 967 คน ในปีที่แล้ว ทำให้ชาวบ้านมั่นใจว่าโรงไฟฟ้าที่จะเกิดขึ้นใหม่ก็มีผลกระทบไม่แพ้กัน ยิ่งคราวนี้จะมีถ่านหินเป็นเชื้อเพลิงร่วมอีกด้วย

                ไม่ว่าใครก็ตาม ถ้าลงไปดูในพื้นที่ด้วยใจเป็นธรรม ก็ต้องเห็นเหมือนกันว่า รอบๆสถานที่ก่อสร้างโรงไฟฟ้าแห่งนี้อยู่ในเขตชุมชนอย่างชัดเจน ชนิดที่เรียกได้ว่า “หายใจรดต้นคอ” ด้านหน้ารั้วติดกัน เป็นสถานปฏิบัติธรรมสวนแก้ว ห่างไปอีก 1 กิโลเมตรทางทิศตะวันออก เป็นสวนสัตว์เปิดเขาประทับช้าง ทิศเหนือในระยะทางพอๆกัน เป็นสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่า ทางทิศตะวันตกยิ่งแล้วใหญ่ เพราะเป็นสถานที่รักษาผู้คนอย่างโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช ซึ่งห่างออกไปเพียง 2 กิโลเมตร และถัดไปอีกราว 1 กิโลเมตรก็เป็นสถาบันราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง หรือพูดง่ายๆกว่านั้นก็คือ โรงไฟฟ้าแห่งนี้อยู่ห่างจากตัวอำเภอจอมบึงเพียงประมาณ 3 กิโลเมตรเท่านั้น

                และที่สำคัญที่สุดที่เป็นเหตุผลหลักในการคัดค้านก็คือ รอบๆสถานที่ก่อสร้างล้วนแต่เป็นแหล่งเพาะพันธุ์เห็ด ที่เดี๋ยวนี้กลายเป็นรายได้หลักของชาวบ้านที่นี่ไปแล้ว

วรรณนิสา บรรจบปี เดินมาพร้อมธงคัดค้านโรงไฟฟ้า และลูกชายตัวน้อย ที่ใส่เสื้อสีเขียวเข้มสกรีนถ้อยคำชัดเจน “หยุด โรงไฟฟ้าจอมบึง” เธอก็เหมือนชาวจอมบึงคนอื่นๆ เธออาศัยอาชีพเพาะเห็ดเป็นรายได้หลักของครอบครัว มีทั้ง เห็ดหูหนู เห็ดนางฟ้า ซึ่งก็ทำรายได้ให้เธอไม่น้อย

                “ชาวบ้านที่นี่เพาะเห็ดเป็นอาชีพหลักไปแล้ว เพราะรายได้ดี แต่ถ้ามีโรงไฟฟ้า มีการปนเปื้อนของสารพิษลงไปในน้ำ ก็จะไม่มีน้ำมารดเห็ดไหนจะฝุ่นละอองที่มาทางอากาศอีก” วรรณนิสา ดูวิตกกังวลไม่น้อยเมื่อพูดถึงปัญหาข้อนี้ ขณะที่เธอเข้าไปดูเห็ดที่เพาะไว้ในโรงเพาะของเธอ

                แทบไม่ต้องมีคำยืนยันจากชาวบ้าน เพราะตลอดสองข้างทางที่ผ่านไปล้วนเป็นโรงเพาะเห็ดเต็มไปหมด                 

                โครงการโรงไฟฟ้าในจังหวัดราชบุรีโครงการแรก เกิดขึ้นในปี 2537 ขนาด 3650 เมกกะวัตต์ โดยบริษัทผลิตไฟฟ้าราชบุรี ที่ต.พิกุลทอง

                อีกโครงการคือโรงไฟฟ้าไตรเอนเนอจี้ ที่ อ.เมือง ขนาด 1400 เมกกะวัตต์ จ่ายไฟในปี 2545 

                แห่งที่ 3 เพิ่งสร้างอย่างเงียบๆเมื่อปีที่แล้ว จะเสร็จในปี 2553 กำลัง 1400 เมกกะวัตต์ ของบริษัทราชบุรี พาวเวอร์ จำกัด

                และโครงการล่าสุดที่ อ.จอมบึงแห่งนี้ มีกำลังผลิต 1400 เมกกะวัตต์ คาดว่าจะเป็นของบริษัทผลิตไฟฟ้า จำกัด(มหาชน) หรือที่รู้จักกันในนาม เอ็กโก้ ที่กำลังถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากโฆษณาโรงไฟฟ้าขนอม จ.นครศรีธรรมราช

                ถึงวันนี้ เพื่อคุณภาพชีวิต เพื่อลูกเพื่อหลานในอนาคต ชาวจอมบึงต่างก็สัญญากับตัวพวกเขาเองแล้วว่า จะต่อสู้ถึงที่สุดเพื่อไม่ให้มี “กากมลพิษ จากทุนนิยมที่พวกเขาไม่ได้ก่อ” เกิดขึ้นในบ้านของเขาได้อีกแล้ว “มึงสร้าง กูเผา”