6 ธันวาคม 2550 หลังประตูระบายน้ำเขื่อนปากมูลถูกปิดลงอีกครั้งเพียงหนึ่งวัน หลังสายน้ำมูล ไม่สามารถไหลได้อย่างอิสระ พร้อมๆกับไปที่สายธารการทำมาหากินของชาวบ้านที่อาศัยอยู่บริเวณเขื่อนปากมูลต้องหยุดชะงักลง

พร้อมๆกันลมหายใจของหญิงสาวคนหนึ่งที่ต่อสู้เพื่อการไหลตามธรรมชาติของสายน้ำมูลเคียงข้างชาวบ้านในฐานะองค์กรพัฒนาเอกชนมายาวนาน วนิดา ตันติวิทยาพิทักษ์ ก็ต้องหยุดลงไปด้วยมะเร็งร้าย เป็นการปิดตำนานนักต่อสู้เพื่อประชาชนลงอีกครั้งอย่างน่าโศกเศร้า

การจากไปของวนิดา หรือ “มด” อันเป็นที่รักของชาวบ้านกลุ่มสมัชชาคนจน ถือเป็นเรื่องที่กระทบกระเทือนจิตใจคนเฒ่าอย่าง “แม่เจริญ กองสุข” อย่างรุนแรง คุณยายวัย 67 ปี เป็นหนึ่งในนักต่อสู้ชาวบ้านรุ่นแรกๆ ที่ร่วมต่อสู้เคียงบ่าเคียงไหล่กันมากับวนิดา ตั้งแต่ปี 2533 

ยายบอกว่า บุคลิกของวนิดา ทำให้ชาวบ้านประทับใจ เพราะเธอเป็นผู้หญิงที่เอาจริงเอาจังในการทำงาน เข้าใจจิตใจของชาวบ้านเป็นอย่างดี ที่สำคัญ เธอไม่เคยมีเล่ห์เหลี่ยมเวลาทำงานกับชาวบ้าน สำหรับแม่เฒ่าอย่างเจริญแล้ว การสูญเสียวนิดา เป็นเรื่องที่ทำใจลำบากที่สุดครั้งหนึ่งในชีวิต ที่ต้องเห็นลูกหลานที่น่าจะมีอนาคตต้องจากไปก่อนเวลาอันควร

“เพราะว่า “มด” เขาเป็นคนใจถึง มึอยู่ครั้งหนึ่งพวกเรายังตกลงกันไม่ได้ว่าจะเคลื่อนม็อบหรือเปล่า เราก็ถามกันว่า ไปมั้ย กลัวมั้ย จนกระทั่ง “มด” เป็นคนบอกว่า ไป “ถ้าแม่ไม่กลัว หนูก็ไม่กลัว” นี่แหละถ้านึกถึง “มด” แม่จะนึกถึงคำนี้ก่อน เพราะเขาใจถึง” คำบอกเล่าที่แม่เฒ่าเจริญพูด เป็รคำพูดด้วยน้ำตานองหน้า เมื่อเธอนึกได้ว่า ต่อไปจะไม่มีเหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นอีกแล้ว

ประมาณบ่าย 2 โมงกว่าๆ วันนั้น สมเกียรติ พ้นภัย ได้รับโทรศัพท์จากสื่อมวลชนรายหนึ่ง เพื่อถามความรู้สึกหลังวนิดาจากไป นั่นทำให้เขาใจหาย เพราะเป็นวินาทีแรกเช่นกันที่เขาทราบข่าวร้ายว่าวนิดาจากพี่น้องปากมูลไปแล้ว

สมเกียรติ บอกว่า วนิดา เป็นคนสำคัญของพี่น้องปากมูล เพราะเป็นคนจุดประกายให้ชาวบ้านรู้จักสิทธิของตัวเอง รู้จักกฎหมาย ทั้งที่การทำให้ประชาชนมีความรู้ควรเป็นหน้าที่ของหน่วยงานภาครัฐมากกว่า แถมยังมีความพยายามกล่าวหาคนอย่างวนิดาว่า เป็นพวกขัดขวางการพัฒนา ซึ่งเขาเห็นว่าไม่ป็นธรรมแม้แต่น้อย ตอนนี้แม้การจากไปของเธอ จะทำให้ชาวบ้านสูญเสียแม่ทัพ แต่ก็ขอให้สัญญาว่าทุกคนจะยืนหยัดสู้ต่อไป

                “ขออธิษฐานต่อสิ่งศักสิทธิ์ทั้งหลาย ถ้าวิญญาณของ “มด” รับรู้ได้ จงรู้ไว้ว่า พวกเราจะยืนหยัดต่อสู้ต่อไปเหมือนตอนที่ “มด” ยังอยู่ พวกเราจะรวมกันเป็นหนึ่งเดียวเหมือนที่ “มด” อยากเห็น จะช่วยกันต่อสู้ทุกกรณีปัญหา คนที่ยังอยู่ทุกคนจะตั้งใจสืบสานเจตนารมย์ของ “มด” ต่อไป ให้เสียเปล่า” พ่อสมเกีรยติ ให้คำมั่นหนักแน่นขณะที่เขากำลังเล่าถึงการต่อสู้ร่วมกันที่ผ่านมาในอดีต

วนิดา ตันติวิทยาพิทักษ์ เข้ามาช่วยเหลือชาวบ้านที่ได้รับผลกระทบจากเขื่อนปากมูลตั้งแต่ปี 2533 และมีบทบาทอย่างมากในการขับเคลื่อนของชาวบ้าน จนเป็นที่ปรึกษาสมัชชาคนจน และยังเข้าไปช่วยเหลือกรณีปัญหาอื่นๆอีกหลายกรณี แม้วันนี้วนิดา จะไม่สามารถเข้าไปช่วยเหลือ หรือให้คำปรึกษากับชาวบ้านที่ไหนได้อีก แต่สิ่งที่เธอทำไว้ ได้สร้างองค์ความรู้ สร้างประโยชน์มากมายให้กับกระบวนการภาคประชาชน ที่สำคัญที่สุดคือ ทำให้ประชาชนรู้ดีว่า “อำนาจที่แท้จริง อยู่ในมือประชาชน”