ฅนต้นเรื่อง   :  องค์การฮิวแมนไรท์วอทช์ / prachatai.com

ครบรอบ 4 ปี

การ “ อุ้มหาย ” ทนายสมชาย    นีละไพจิตร 

กรณีการเรียกร้องของฮิวแมนไรท์วอทช์  ให้ยุติการปกปิดข้อเท็จจริง

          แบรด อดัมส์ ผู้อำนวยการแผนกเอเชียขององค์การฮิวแมนไรท์วอทช์กล่าวว่า “กรณีของทนายสมชายเป็นเครื่องพิสูจน์ว่า รัฐบาลใหม่มีความเคารพกฏหมาย และสิทธิมนุษยชนเพียงใด เพราะรัฐบาลก่อนหน้านี้ทั้ง 2 ชุดพยายามปกปิดข้อเท็จจริงเกี่ยวกับผู้ที่อยู่เบื้องหลังอาชญากรรมที่ร้ายแรงนี้มาโดยตลอด และตลอดสี่ปีที่ผ่านมานั้นไม่ได้มีการดำเนินการใดๆ เพื่อที่จะให้มีการลงโทษเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องกับการ “อุ้มหาย และฆาตรกรรมทนายสมชายให้ถึงที่สุด”

          หลังจากที่เข้ารับตำแหน่งเมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา นายกรัฐมนตรีสมัคร สุนทรเวช และสมาชิกคณะรัฐมนตรีคนอื่นๆ ต่างก็ปิดปากเงียบเกี่ยวกับกรณีของทนายสมชาย และยังไม่มีนโยบายใดๆ ที่จะแก้ไขปัญหาการ “อุ้มหาย” และการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรงอื่นๆ ที่เกิดจากการกระทำของเจ้าหน้าที่ของรัฐในจังหวัดชายแดนภาคใต้

          เจ้าหน้าที่ตำรวจ 5 นายที่เกี่ยวข้องกับการหายตัวไปของทนายสมชาย ได้แก่ พันตำรวจตรีเงิน ทองสุข, พันตำรวจโทสินชัย นิ่มปุญญกำพง, จ่าสิบตำรวจตรีชัยแว้ง พาด้วง, สิบตำรวจเอกรันดอน สิทธิเขต และพันตำรวจโทชัดชัย เลี่ยมสงวน ถูกจับกุมตัวเมื่อเดือนเมษายน 2547 และถูกดำเนินคดีในความผิดฐานร่วมกันปล้นทรัพย์ และข่มขืนใจผู้อื่น แต่ไม่มีการตั้งข้อหาเกี่ยวกับการลักพาตัว หรือการฆาตกรรม เนื่องจากการสืบสวนของสำนักงานตำรวจแห่งชาติไม่มีการสืบหาพยานหลักฐานที่เพียงพอต่อการพิสูจน์ว่า ทนายสมชายเสียชีวิตไปแล้ว

          ต่อมาเมื่อวันที่ 12 มกราคม 2549 ศาลอาญากลางมีคำพิพากษาว่า พันตำรวจตรีเงินมีความผิด และถูกตัดสินให้จำคุกเป็นเวลา 3 ปี ขณะที่เจ้าหน่าที่ตำรวจที่เหลืออีก 4 คนถูกยกฟ้อง เพราะพยานหลักฐานไม่เพียงพอ อย่างไรก็ตาม ผู้พิพากษาได้ให้ข้อสรุปที่สำคัญว่า เหตุการณ์ทำร้ายร่างกายที่เกิดขึ้นได้นำไปสู่การหายตัวไปของทรายสมชาย รวมทั้งยังได้วิจารณ์การทำงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจในการสืบสวนคดีนี้ด้วย องค์การฮิวแมนไรท์วอทช์ และกลุ่มสิทธิมนุษยชนอื่นๆ ทั้งในประเทศไทย และต่างประเทศได้แสดงความกังวลเกี่ยวกับปัญหาความไม่จริงใจของรัฐบาลนายกรัฐมนตรีทักษิณในการสอบสวนกรณีการหายตัวไปของทนายสมชาย และยังได้วิจารณ์ความล้มเหลวในการนำตัวผู้ที่สั่งการ และบุคคลอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องมาลงโทษ

          เมื่อเดือนมีนาคม 2550 องค์การฮิวแมนไรท์วอทช์ตีพิมพ์รายงานความยาว 69 หน้าเกี่ยวกับ การ “อุ้มหาย” จำนวน 22 คดีในจังหวัดชายแดนภาคใต้ (http://hrw.org/reports/2007/thailand0307/) ซึ่งมีข้อมูลชี้ให้เห็นอย่างชัดเจนว่า เจ้าหน้าที่ตำรวจ และทหารมีส่วนรับผิดชอบ แต่ปรากฏว่า รัฐบาลไทยกลับไม่ได้ดำเนินการใดๆ ในการที่จะนำตัวผู้ที่กระทำความผิดมาลงโทษ ทั้งนี้ กรณีการ “อุ้มหาย” ทนายสมชายเป็นเพียงกรณีการ “อุ้มหาย” เดียวทีมีการดำเนินคดี และอยู่ในความสนใจของประชาชน ท่ามกลางเรื่องร้องเรียนจำนวนมากที่เกี่ยวข้องกับปฏิบัติการของรัฐบาลในการต่อต้านการก่อความไม่สงบ และสถานการณ์ความรุนแรงในจังหวัดชายแดนภาคใต้

          แบรด อดัมส์ กล่าวว่า “การที่ทนายสมชายเป็นบุคคลสำคัญ น่าจะทำให้รัฐบาลไทยยากที่จะเพิกเฉยต่อปัญหาการ “อุ้มหาย” ที่ยังคงดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่อง แต่รัฐบาลกลับไม่ได้ดำเนินการอะไร นอกเหนือไปจากสิ่งที่เรียกได้ว่า เป็นการปกป้องฆาตกรจากกระบวนการยุติธรรม” 

องค์การฮิวแมนไรท์วอทช์กล่าว่า รัฐบาลไทยได้บังคับใช้กฏหมาย และระเบียบต่างๆ ในลักษณะที่ทำให้บุคคลที่ตกเป็นผู้ต้องสงสัยในคดีความมั่นคงในจังหวัดชายแดนภาคอยู่ในสภาวะที่เสี่ยงต่อการถูกทรมาน, ถูก “อุ้มหาย” และถูกฆาตกรรมระหว่างที่ถูกควบคุมตัวก่อนที่จะมีการตั้งข้อหาอย่างเป็นทางการ โดยกฏอัยการศึกอนุญาตให้มีการคุมตัว โดยไม่ต้องมีการตั้งข้อหาได้ 7 วัน หลังจากนั้นก็จะมีการใช้อำนาจของพระราชกำหนดบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉินควบคุมตัวต่อไปอีก 30 วัน (ดูรายละเอียดเกี่ยวกับจดหมายแสดงความเห็นขององค์การฮิวแมนไรท์วอทช์ต่อพระราชกำหนดบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน ซึ่งเสนอต่อรัฐบาลไทยเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2548 http://hrw.org/english/docs/2005/08/04/thaila11592.htm) นอกจากนี้ ยังมีการออกระเบียบของกองทัพภาคที่ 4 ห้ามไม่ให้เยี่ยมผู้ต้องสัยในช่วง 72 ชั่วโมงแรกของการควบคุมตัวอีกด้วย

          ความไม่พอใจต่อการละเมิดสิทธิมนุษยชน ซึ่งเกิดจากการกระทำของเจ้าหน้าที่ของทางการไทย เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้สถานการณ์การก่อความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้มีความรุนแรง และโหดร้ายมากขึ้นโดยในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา กองกำลังติดอาวุธแบ่งแยกดินแดนได้ก่อเหตุลอบยิง, วางระเบิด, ฆ่าตัดศรีษะ และวางเพลิง ทำให้มีผู้เสียชีวิตไปแล้วมากกว่า 2,900 คน ซึ่งเหยื่อของความรุนแรงนั้นมากกว่าร้อยละ 95 เป็นพลเรือน

          องค์การฮิวแมนไรท์วอทช์เรียกร้องให้รัฐบาลของนายกรัฐมนตรีสมัคร และทางการไทยดำเนินมาตรการต่างๆ ที่จำเป็นทั้งหมด เพื่อยุติปัญหาการ “อุ้มหาย” รวมทั้งการเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาของสหประชาติเกี่ยวกับการต่อต้านการบังคับให้บุคคลสูญหาย และจะต้องกำหนดให้การ “อุ้มหาย” เป็นฐานความผิดหนึ่งในประมวลกฏหมายอาญา นอกจากนี้ จะต้องมีการรับประกันว่า ผู้ที่อยู่ในการควบคุมตัวของทหาร และตำรวจถูกควบคุมตัวในสถานที่ที่เปิดเผย ซึ่งใช้เป็นที่คุมขังอย่างถูกต้องตามกฏหมาย รวมทั้งจะต้องไม่มีการทรมาน หรือปฏิบัติต้อผู้ที่ถูกควบคุมต่ออย่างโหดร้าย, ผิดมนุษยธรรม หรือดูหมิ่นศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ที่สำคัญจะต้องมีการแจ้งให้ญาติ หรือทนายของผู้ที่ถูกคุมขังทราบในทันทีว่า พวกเขาถูกเอาตัวไปไว้ที่ใด

          แบรด อดัมส์ กล่าวว่า “ชาวมุสลิมในจังหวัดชายแดนภาคใต้บอกกับเราว่า ความล้มเหลวของรัฐบาลในการแก้ไขปัญหาการ “อุ้มหาย” นั้นทำให้พวกเขาเชื่อว่า ความยุติธรรมสำหรับพวกเขาได้สูญหายไปด้วยเช่นกัน”

          ดูรายงานสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทยประจำปี 2550

http://hrw.org/englishwr2k8/docs/2008/01/31/thaila17628.htm 

          ดูรายงานอื่นๆขององค์การฮิวแมนไรท์วอทช์ เกี่ยวกับสถานการณ์ในประเทศไทย http://hrw.org/doc?t=asia&c=thaila  

           ความจริงใจที่อยากนำเสนอ    :    ก็ด้วยคารวะในฐานะอุดมการณ์เพื่อประชาชน และในฐานะผู้มีวิชาชีพเช่นเดียวกัน

ขอบคุณข้อมูลจาก       : [๑]  ประชาไท  วันที่  :  12/3/2551 ,  

                                 : [๒]  www.prachatai.com

                                 : [๓]  องค์การฮิวแมนไรท์วอทช์