เถาถั่วต้มถั่ว…

คงใช้ได้ดีกับภาพคนไทยตีกันเองด้วยคันธง ที่มีธงชาติไทยผูกอยู่
ภาพเหล่านี้เผยแพร่ไปทั่วโลก ขัดแย้งกับเนื้อหาใน "เพลงชาติไทย" ยิ่งนัก

ประเทศไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย
เป็นประชารัฐ ไผทของไทยทุกส่วน
อยู่ดำรงคงไว้ได้ทั้งมวล
ด้วยไทยล้วนหมาย รักสามัคคี
ไทยนี้รักสงบ แต่ถึงรบไม่ขลาด
เอกราชจะไม่ให้ใครข่มขี่
สละเลือดทุกหยาดเป็นชาติพลี
เถลิงประเทศชาติไทยทวี มีชัย ชโย

ถ้าใครเคยเรียนเคยอ่านสามก๊ก คงทราบว่า “เถาถั่วต้มถั่ว” เป็น “บทกวีเจ็ดก้าว” ของ “โจสิด” อันลือลั่นในสามก๊ก

"จู๋เต่าเหยียงเต่ากี

เต่าต่อฮู้ตงขิบ

ปึ๊งสี่ตั่งกึงแซ

เซียงเจี๊ยงห่อไท้กิบ"

.

เขาต้มถั่วด้วยรากตากแห้งของถั่ว

เจ้าถั่วได้แต่ครางกับเถาถั่วว่า

....เกิดจากรากเหง้าเดียวกัน

..ไฉนต้องมาเข่นฆ่ากัน

ความเป็นมา

โจสิด (Cao Zhi) ชื่อรอง จื่อเจี้ยน เกิดในปี พ.ศ. 735 เป็นบุตรชายคนที่ 3 ของโจโฉและนางเปียนซี เป็นบุตรคนรองมาจากโจเจียง เป็นบุคคลที่ได้ชื่อว่าเฉลียวฉลาดมาก อายุเพียง 10 ขวบ สามารถท่องจำโคลงกลอนได้ถึง 1 แสนบท จนกล่าวกันว่า ถ้าปัญญาของคนทั่วไปมี 1 ส่วน แต่ของโจสิดมีถึง 10 ส่วน

โจสิด เป็นบุตรชายที่โจโฉรักมากเพราะความปราดเปรื่องทางสติปัญญา และมักแต่งโคลงสดุดีโจโฉเสมอ ๆ แต่ติดอยู่ว่า โจสิดยังมีแต่ผลงานทางด้านโคลงกลอน ไม่เคยแสดงบทบาทอย่างอื่น ซ้ำยังเป็นคนมีอารมณ์กวีตลอดเวลา คือ ติดเหล้าและเที่ยวเสเพล ชอบที่จะคบหากับเอียวสิ้ว ที่ปรึกษาของโจโฉ ที่โจโฉไม่ค่อยไว้วางใจ

เมื่อถึงครั้งที่โจโฉคิดจะแต่งตั้งรัชทายาท โจโคคิดไม่ตกว่าจะเลือกใครระหว่าง โจผี กับ โจสิด แต่มีแนวโน้มว่าจะเลือกโจสิดมากกว่า โจผีร้อนใจจึงรุดไปปรึกษากาเซี่ยง และด้วยอุบายของกาเซี่ยง และกลอนของโจสิดที่เปรียบเปรยคนสู้กันแต่มีคนหนึ่งล้มลงว่าเป็นเพราะคนล้มลงนั้น (คือตัวเขาเอง) ไม่คิดสู้ (เพราะสู้ก็ถูกฆ่าตายแน่ๆ) ทำให้ตำแหน่งนี้จึงตกเป็นของโจผีในที่สุด

เมื่อโจผีขึ้นครองราชย์ ทรงคิดที่จะกำจัดโจสิด พระอนุชาแท้ๆ เพราะถือว่าเป็นศัตรูคนหนึ่งของพระองค์ จึงบีบบังคับให้โจสิดแต่งบทกวีภายใน 7 ก้าว กล่าวถึงพี่น้องที่มิอาจฆ่ากัน แต่ห้ามไม่ให้เอ่ยคำว่าพี่น้องในบทกวีนั้นไม่เช่นนั้นจะสั่งประหารชีวิต

โจสิดจึงร่าย “บทกวี 7 ก้าว” ที่เปรียบความคับแค้นเศร้าโศกของต้นถั่ว ที่เกิดแต่การใช้เถาถั่วซึ่งกำเนิดแต่รากเดียวกันไปต้มหรือคั่วถั่ว เทียบกับความเศร้าโศกอาดูรของพี่น้องญาติตระกูลเดียวกัน ไม่มีเรื่องใดยิ่งใหญ่ล้ำลึกกว่าการที่พี่น้องต้องล้างผลาญกันเอง

พระเจ้าโจผีจึงสำนึกได้และไม่สั่งประหารชีวิต แต่เนรเทศโจสิดออกไปนอกเมืองแทน และไม่นาน โจสิดก็ถึงแก่ความตายด้วยความตรอมใจ ในปี พ.ศ. 775
      
     
หมายเหตุ คำแปลบทกวีมีอยู่หลายสำนวน คือ

     
เขาต้มถั่วด้วยรากตากแห้งของถั่ว

เจ้าถั่วได้แต่ครางกับเถาถั่วว่า

....เกิดจากรากเหง้าเดียวกัน

..ไฉนต้องมาเข่นฆ่ากัน

ต้นถั่วเผาต้นถั่ว

ในกระทะถั่วร้องไห้

กำเนิดจากรากเดียวกัน

เหตุไฉนคิดทำลาย

ต้มถั่วเผาเถาถั่ว

ถั่วร่ำไห้อยู่ในหม้อ

เดิมเกิดจากรากเดียวกัน

ไยเผาผลาญร้อนแรงกันปานนี้

เถาถั่ว เผาต้มถั่ว

ร่ำระรัว ถั่วในกระทะ

ร่วมรากเกิดแล้วจะ

เร่งเผาผลาญกันทำไม

สามก๊กฉบับเจ้าพระยาพระคลัง(หน) แปลเนื้อความนี้ว่า

คั่วถั่ว เอากิ่งถั่วมาเป็นฟืนใส่ไฟ

เมล็ดถั่วในกระทะจะไหม้

ก็เพราะกิ่งถั่วต้นรากอันเดียวกันนั่นเอง

เหตุใดจึงเร่งไฟเข้าให้หนักนัก

ข้อมูล-ภาพ-เสียง จากอินเตอร์เน็ตหลายแหล่ง เรียงเรียงใหม่โดยคนโทใส่น้ำ