คำนำ การเริ่มต้นเดินทางของลมหายใจ …

                        ผมมักจะเรียกที่อยู่อาศัยทุกวันนี้อยู่เสมอๆ ว่า ‘บ้านสุดท้ายปลายซอย’ ด้วยเหตุผลที่ว่า ในซอยตันที่ประกอบไปด้วยบ้านแบบทาวน์เฮาส์หน้าตาคล้ายๆ กันกว่าสามสิบหลัง วางเรียงอยู่ข้างเดียวด้านซ้ายมือตั้งแต่ปากทางจนถึงท้ายซอย จะมีบ้านผมอยู่เป็นหลังสุดท้าย

                        จึงนานๆ จะมีคน ‘หลงผิด’ ขับหรือขี่รถเข้ามาถึงหน้าบ้านสักครั้งหนึ่ง ที่อยู่อาศัยของผมจึงค่อนข้างจะเงียบ และทุกคืนในยามดึกๆ อาจจะต้องเติมคำว่า ‘เชียบ’ เข้าไปด้วย แต่จะว่าไปแล้ว ก่อนจะถึงเวลานั้นก็ใช่จะไม่มีบทสนทนาตรงหน้าบ้านกันเสียเลย

                        ตั้งแต่มาอยู่ใหม่ๆ เมื่อใกล้ๆ จะสิบปีที่แล้ว  ‘บ้านสุดท้ายปลายซอย’ หลังนี้ เหมือนจะอยู่นอกโลกออกมาจากใครอื่นเขาจริงๆ เพราะบ้านของผมกับหลังถัดไปที่มีคนเข้าอยู่แล้วจะห่างกันกว่าหนึ่งร้อยเมตร ตรงหน้าบ้านที่พอข้ามถนนกว้างสี่เมตรจะเป็นที่ดินว่างเปล่า ปีนั้น ผมนำต้นอ่อนของมะม่วงเบาจากบ้านแม่มาปลูกไว้แปดต้น แต่เหลือรอดมาได้พอเกินครึ่งเพราะใต้ดินแถวนี้อุดมไปด้วยปลวก พอคนทยอยเข้ามาอยู่เพิ่มขึ้น ผมก็ยกให้เขาไปช่วยกันดูแลบ้านละต้นสองต้น

                        วันเวลาผ่านไป ต้นมะม่วงจำเริญเติบโต มีร่มเงาแผ่กว้าง มีลูกมากมายให้กินได้ตลอดปี ในตอนกลางวัน เพื่อนบ้านที่ไม่ได้ออกไปไหน ก็ได้อาศัยร่มเงาเหล่านี้เป็นสถานที่สนทนา หลังแล้งมาได้เพียงไม่ถึงเดือน ม่วงช่องามที่เพิ่งขยายผิวเขียวอ่อนๆ ตึงๆ ก็ถูกดึงออกมาปาดเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อยจิ้มน้ำปลาหวานกันให้พอหายเปรี้ยวปาก

พอตกกลางคืน ก็เป็นอีกรอบหนึ่งที่จะได้นั่งพูดจาสาธยายในหลากหลายเรื่องราว มีบางคนที่เดินมาจากปากซอย หรือกลางซอย เพื่อมานั่ง ‘จั่งกาบ’ ใกล้ต้นมะม่วง บางคนมาแล้วก็กลับไป แต่อีกไม่กี่นาทีก็ย้อนกลับมาใหม่ บางค่ำคืนถึงกับดึกดื่นกว่าวงสนทนาประสมสุราเมรัย หรือไม่ก็เป็นเบียร์เย็นๆ ที่สั่งมาจากร้านไม่ไกลปากซอย จะได้เวลาปิดฉากแล้วกลับไปบ้านใครบ้านมัน นั่นแหละ ความเงียบเชียบจึงจะกลับมาปรากฏให้เห็นอีกครั้งพลัน

คนอื่น บ้านอื่น พอกลับเข้าบ้านอาจจะมีลูกๆ หรือแม่บ้านคอยสานสนทนาให้อบอุ่น ก่อนจะนอนหลับพักผ่อน รอวาระวันใหม่มาเยี่ยมเยือน แต่ไม่ใช่สำหรับ ‘บ้านสุดท้ายปลายซอย’ หลังนี้ หลายครั้งที่พอย่างเท้าเข้าบ้าน ผมจึงยังรู้สึกงุนงง เพราะเมื่อไม่มีใครอยู่ในบ้านด้วยเลยสักคน จึงไม่รู้ว่าจะเริ่มต้นทำอะไรดี ระหว่างดูทีวี ฟังเพลง อ่านหนังสือ หรือนอน และหลายๆ ครั้งที่มานั่งตรงโต๊ะตัวนี้ เพื่อเริ่มต้นการเขียนหนังสือ

‘การเดินทางของลมหายใจ’ รวมบทบรรณาธิการของหนังสือพิมพ์คนตรัง ตั้งแต่ ฉบับที่ ๑ วันที่ ๑๐-๒๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๙ มาจนถึงฉบับครบรอบปีแรก ฉบับที่ ๒๔ วันที่ ๑๖-๓๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๐ ก็เริ่มต้นเดินทางและสิ้นสุดลงในหลายๆ คืนที่เงียบเชียบเช่นนี้...

วานิช สุนทรนนท์ คืนวันที่ ๑๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑