คอลัมน์ เสียงจากชุมชน

‘หวน นาชุมเห็ด’

โครงการเครือข่ายความร่วมมือเพื่อพัฒนาอย่างยั่งยืนของชุมชนจังหวัดตรัง รายงาน

“ถึงแม้ว่าเครือข่ายเกษตรทางเลือกภาคใต้จะล้มเลิก แต่เราชาวนาชุมเห็นยังทำต่อ เพราะเราต้องการความมั่นคงทางด้านอาหาร เราเป็นเกษตรกร นี่คือสิ่งที่สำคัญที่สุด”

            เป็นคำกล่าวของชายวัยกลางคน ที่คลุกคลีอยู่กับการแก้ปัญหาของเกษตรกร ชาวนาชุมเห็ด อำเภอย่านตาขาว จังหวัดตรัง มานานต่อเนื่องหลายปี ทำให้เราได้ฉุกคิดถึงกระบวนการเรียนรู้พัฒนาเกษตรทางเลือกที่ผ่านมา ในเรื่อง ลด ละ เลิก การใช้สารเคมี  ดูแลระบบนิเวศ ดิน น้ำ ป่า ผลปรากฏว่าขณะนี้พื้นที่นาชุมเห็ดผ่านเกณฑ์ปลอดสารเคมี 80 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งเครือข่ายเกษตรทางเลือกเป็นปัจจัยที่ผลักดันหนุนเสริมการเรียนรู้กับสมาชิกในเครือข่ายตลอดมา และเห็นปัญหาตามมาของเกษตรกรโดยเฉพาะผลผลิตทางการเกษตร

            ฤดูกาลที่แล้ว ผลผลิตทางการเกษตรในช่วงเดือน กรกฎาคม–ตุลาคม เป็นช่วงของผลผลิตทางการเกษตรมีปริมาณที่มาก และออกสู่ตลาดในจำนวนมากเช่นเดียวกัน ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีทางการเกษตร ตำบลนาชุมเห็ด จึงร่วมมือกับเกษตรทางเลือกและเกษตรอำเภอย่านตาขาว ได้ดำเนินการจัดการรวบรวมผลผลิตเกษตรกรในการระบายสินค้าสู่ผู้บริโภค เพื่อเป็นการเพิ่มรายได้ให้กับเกษตรกร โดยมี อบต. นาชุมเห็ด ได้สนับสนุนงบประมาณ 80,000 บาท เพื่อเป็นต้นทุนในการรับซื้อสินค้าจากเกษตรกร เครือข่ายเกษตรทางเลือกได้ชักชวนพี่น้องในชุมชน มาเรียนรู้เรื่องการจัดการผลผลิต เครือข่าเกษตรทางเลือก มีความมุ่งหวังที่จะระบายผลผลิต ระหว่างเจ้าของผลผลิตกับตลาด เพื่อไม่ให้เกิดความเสียหาย

นายอนวัช รอดพันธ์ มีแนวคิดในการแลกเปลี่ยนผลผลิตทางการเกษตรกับชุมชนอื่นๆ โดยเฉพาะเครือข่ายพี่น้องชาวประมงพื้นบ้าน โดยเฉพาะพื้นที่ ‘เขตเลเสบ้าน’ คือบ้านน้ำราบ บ้านควนตุ้งกู บ้านฉางหลาง และบ้านเกาะมุกด์ รวมไปถึงเกาะลิบง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. มีผลผลิตสด 2. ไม่มีสารพิษ 3. ราคาเป็นธรรม 4. เชื่อมโยงความสัมพันธ์อันดีระหว่างเกลอเล และเกลอเขา 5. ลดรายจ่าย เมื่อสรุปแล้วก็คือ เกลอเลกินของถูก เกลอเขาก็กินของถูกเช่นกัน

การจัดการเรื่องผลผลิตทางการเกษตร มีความจำเป็นอย่างยิ่ง ถ้าจะให้ครอบครัวเกษตรกรอยู่รอด จำเป็นต้องจัดทำเรื่องข้อมูลผลผลิตทางการเกษตร และการจัดการด้านการตลาดให้เป็นจริง มิใช่ปล่อยปละละเลยให้เป็นไปตามยะถากรรม