คอลัมน์ ดารณี สุนทรนนท์

เพราะคิดถึง จึงไปพบ ‘ทมยันตี’ 

ดารณี สุนทรนนท์ ‘ดานนท์ ย่านตาขาว’

               วันเสาร์ที่ 19 กรกฎาคม ที่ผ่านมา ฉันได้พบและกราบไหว้ ‘ทมยันตี’ ที่ห้องประชุม 3 ของศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติฯ เธอไปพูดเรื่อง โครงการ ‘ทมยันตีอวอร์ด’ ซึ่งสำนักพิมพ์ ณ บ้านวรรณกรรม หนุนอยู่เบื้องหลัง เธอมาก่อนเวลาราวครึ่งชั่วโมง ฉันผู้เดินเมียงๆ มองๆ อยู่ที่ประตู ก็ได้เข้าไปฟังเธอพูดนอกรอบเกี่ยวกับบางสิ่งบางอย่างที่เธอได้พบเห็นในอินเดียด้วยน้ำเสียง สีหน้า และท่าทางชวนติดตาม

              “เธอยังเป็นนักกล่อมเช่นเคย” ท้ายรายการ ฉันพูดกับ ‘วิศวนารถ’   (ภูเตศวร) ผู้ที่ฉันเจอะเจอเป็นครั้งแรก ชายวัยครึ่งร้อยเป็นผู้ใกล้ชิดทมยันตีมาราว 20 ปี เธอเป็นนักกล่อมแฟนๆ ผ่านงานเขียน การพูดผ่านวิทยุ ทีวี และในงานอภิปรายต่างๆ เสมอมา บางครั้งเธอเล่าด้วยเสียงเนิบนาบ นุ่มนวล ในบางช่วงชีวิต เธอจะพูดแผ่ว แต่จู่ๆ ขึ้นเสียงดังกัมปนาทโดยไม่มีสิ่งใดเตือน จนผู้ฟังต๊กกาจาย...

               หลายหนที่เธอพูดราวกับแม่ทัพกำลังปลุกระดมเหล่าทหาร ที่พวกเรารุ่นน้องนิสัยไม่น่ารักทำก็คือ มักเลียนแบบเธอ เช่น ยามเธอพูดคำว่า พระเจ้าชัยวรมัน เธอจะออกเสียง ว๊อ... ดังลั่น แล้วรัวตัว รรรร... ถี่ยิบ! (ว๊อ...รึ...มัน)

               ฉันเคยได้ยินหลายคนพูดถึงเธอว่า เป็นคนดุ มีอำนาจ และร้ายกาจมากเรื่องธุรกิจ ถ้าไม่พอใจเธอจะชนแหลก ไม่ว่ารุ่น หรือวัยใด บ้างก็ว่าอีกเช่นกันว่า เธอเป็นคนมีทิฐิแรงกล้า เกลียดแรง รักแรง และมุทะลุ ฯลฯ

               แต่โชคดีที่ฉันพบ ‘ทมยันตี’ ในบทบาทหญิงเหล็กผู้แกร่งกล้า ผู้ผ่านโมงยามโรแมนติก และห่ากระสุนแห่งการนินทา และซ้ำเติมอย่างสนั่นเมือง คราอดีตสามีลุกขึ้นฟ้องหย่าในข้อหาเธอคบชายอื่นโดยที่เขานำนักข่าวไปบันทึกเหตุการณ์ถึงบ้านเขาคนนั้น ฉันจำได้แม่นยำว่า ครั้งนั้นเธอเอ่ยคำคมว่า “ขอบคุณมือทุกมือที่ช่วยพยุง และทุกเท้าที่รุมกระทืบ”

               จากเหตุการณ์นี้ทำให้เธอได้พบ ‘วิศวนารถ’ ชายที่เธอเรียกว่า หลานผู้เกิดหลังเธอ 22 ปี ทั้งคู่ออกเดินสายเข้าวัดและศึกษาอภิปรัชญา เธอยิ่งพบว่า ความสูญเสียและมายาภาพของชีวิตสอนคนให้พบความไม่เที่ยง มันนำพาเธอเข้าใกล้สัจธรรม ปราชญ์คนหนึ่งกล่าวว่า เมื่อคุณตกจากที่สูงลิบ มีที่เดียวเท่านั้นที่คุณจะไปถึง นั่นคือ พื้นดิน พื้นดินแห่งสัจธรรม และเมื่อคุณยังเกิดความเข้าใจอันเป็นผลมาจากการปฏิบัติธรรม การตกลงมานั้นจะมิใช่ความวิบัติ หากเป็นการค้นพบสรณะภายในตน

               แน่นอน เดือนที่ป้าหลานคู่นี้ทุ่มเทฝึกธรรมะในระดับลึก และค้นคว้าในแวดวงกว้าง จึงทำให้ทั้งสองผลิตงานเขียนออกมาได้ล้ำลึกในหลายมิติ

               ทมยันตีกับวิศวนารถเป็นอะไรกัน...?

               งานช่วงแรกๆ ของเขา ทมยันตีช่วยเขียนรึเปล่า...?

               สองคำถามอันยิ่งใหญ่ ยังคงมีอยู่บนความปริศนาที่ไม่ใช่เรื่องแปลก แต่สิ่งแปร่งๆ ก็คือ ทำไมหนอจึงยอมให้ชายสูงวัยผู้ร้องเพลงเก่าได้เก่ง ทำอาหารใช้ได้ ท่องจำบทกวีไทยและฝรั่งได้อย่างซาบซึ้ง อารมณ์ดีเมื่ออยู่ใกล้แมว เพียงแต่มีภูมิต้านทานทางจิตต่ำขึ้นเป็นผู้นำประเทศเล่า...?

(ฉบับหน้า ติดตามอ่านเรื่องชีวิตของ ‘วิศวนารถ’ ค่ะ)