รายงานพิเศษ

แพทย์เกือบติดคุกแล้วไหมล่ะ...

‘ธาตุไท’ รายงาน...

๑๑ กันยายน ๒๕๕๑

              วันนี้ (๑๑ก.ย.๕๑) ชาวแพทย์ของสยามประเทศลุ้นระทึกกับคำตัดสินของศาลอุทธรณ์กรณีแพทย์หญิงท่านหนึ่งถูกศาลชั้นต้นสั่งจำคุกโดยไม่รอลงอาญากรณีให้ยาสลบแล้วคนไข้เสียชีวิตดังที่เราท่านทราบกันดีแล้ว

             แล้วความปลอดโปร่งของวงการแพทย์ก็เกิดขึ้น เมื่อศาลจังหวัดทุ่งสงอ่านคำพิพากษาเมื่อเวลาประมาณ ๐๙.๐๐ น. ยกฟ้องกรณีดังกล่าว ทราบว่าผู้ร่วมฟังคำพิพากษามีผู้คนหลากหลายมาร่วมรับฟังด้วยความรู้สึกหลากหลาย

             ‘ธาตุไท’ มองปรากฏการณ์นี้อย่างเป็นห่วงเป็นใย ประเด็นแรก ปรากฏการณ์ของท่าทีที่แพทย์โรงพยาบาลชุมชนมีท่าทีต่อการลงโทษจำคุกแพทย์โดยไม่รอลงอาญา ประเด็นต่อมา ท่าทีที่องค์กรของแพทย์ทั้งประเทศผ่านแพทยสภาแสดงบทบาทปกป้องดูแลแพทย์อย่างเข้มแข็ง ประเด็นสุดท้าย ที่จะพูดถึงคือผลกระทบที่จะเกิดกับสังคมนับแต่นี้ไปในด้านการแพทย์

            ท่าทีที่แพทย์มีปฏิกิริยาต่อการตัดสินจำคุกแพทย์ดังกล่าวมีผลที่เด่นชัดทั้งเชิงแนวคิดและเชิงปฏิบัติอย่างน่าตระหนกตกใจอย่างยิ่ง เดิมเก่าก่อนแพทย์ไม่เคยสนใจใยดีกับผลกระทบที่อาจได้รับจากกฎหมาย ด้วยความเชื่อว่าทำดีต้องได้ดี ทำดีแล้วจะปลอดภัย บัดนี้ทุกคนจะหันมาสนใจกฎหมายที่มีผลต่อการทำหน้าที่แพทย์

ทุกคนปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด ฟังดูน่าจะดีแต่ผลที่เกิดขึ้นคือการให้บริการภายใต้แนวเชื่อที่ว่า ประโยชน์เพื่อนมนุษย์เป็นกิจหนึ่ง จะต้องเปลี่ยนเป็น ทำตามกฎหมายเป็นกิจหนึ่ง แล้วความสุขของมวลประชาชนที่มารับความเมตตานอกเหนือจากที่กฎหมายบังคับจะถูกลดลง อีกนัยหนึ่ง แพทย์จะทำตามหน้าที่อย่างเคร่งครัดไม่กล้าเติมน้ำใจให้ผู้ป่วย เพราะกลัวโดนข้อหากระทำผิดกฎหมายโดยไม่แยแสจิตเจตนาในการทำงาน (ประกอบกับ พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ.๒๕๕๑ ออกมาใช้ตั้งแต่ ๒๓ ส.ค. ๕๑ มีผลบังคับใช้กับแพทย์ราชการด้วย ยิ่งกระพือความเชื่อนี้อย่างน่าตกใจ)

ท่าทีที่องค์กรของแพทย์ทั้งประเทศผ่านแพทยสภา เดิมแพทยสภามักจะทำงานประสานกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญพยายามกดดันให้เพื่อนแพทย์ทำงานให้หนักขึ้น มีมาตรฐานสูงขึ้นอย่างท้าทายเพื่อประโยชน์สุขกับประชาชนให้มากที่สุด จนบางครั้งแพทย์รู้สึกเหมือนกับเป็นศัตรูกันหรือไร เดี๋ยวนี้แพทยสภาต้องทบทวนบทบาทแนวการทำงานมายืนเคียงคู่กับแพทย์ผู้ปฏิบัติโดยยอมรับข้อจำกัดที่แท้จริงของแพทย์มากขึ้น อีกนัยหนึ่งคือลดการกดดันแพทย์สู่ความเป็นเลิศแบบท้าทายลง

ผลกระทบที่จะเกิดกับสังคมนับแต่นี้ไปในด้านการแพทย์ สืบเนื่องจากภาวการณ์ไม่น้อยกว่าสองประการดังกล่าวจะเห็นได้ว่าผลกระทบเกิดกับสังคมในทิศทางที่น่าจะเกิดโทษมากกว่าประโยชน์ ‘ธาตุไท’ กลัวเหลือเกินว่าเมื่อไหร่แพทย์เลิกที่จะทำงานกับผู้ป่วยอย่างเอื้ออาทรมีจิตอาสาทุ่มเททั้งกายใจให้กับผู้คนอะไรจะเกิดขึ้น

หากแพทย์รู้สึกไม่ปลอดภัยในชีวิตและสังคมของตนเองก็ย่อมต้องปกป้องตัวเองให้ปลอดภัยก่อนอย่างแน่นอน เพราะเห็นแล้วว่าหากพยายามทำดีตามวิถีของแพทย์อาจถูกสังคมตัดสินให้เป็นคนเลว ผลรับของการพยายามทำดีแล้วไม่สำเร็จคือจำคุกโดยไม่รอลงอาญา ต่างกันเหลือเกินกับอาจารย์ท่านหนึ่งที่ฆ่าเมียตายแล้วรับโทษแค่ให้บำเพ็ญประโยชน์นิดหน่อย โชคดีของสังคมไทยที่วันนี้แพทย์ไม่โดนตัดสินให้จำคุก

ต่อนี้ต่อไปเชื่อว่า ความกลัวว่าการทำดีแล้วไม่สำเร็จ จะนำไปสู่การรับโทษจากสังคม คงเป็นปัจจัยนำเข้าให้แพทย์พิจารณาจะทำการหรือไม่ทำการใดโดยไม่ให้ผิดกฎหมาย (แพทย์ละเว้นการกระทำการใด บางครั้งก็ผิดกฎหมายเหมือนกัน) ‘ธาตุไท’ คิดว่าแพทย์ส่วนหนึ่งคงจะมีแนวโน้มจะเป็นเช่นนี้ แต่คงมีแพทย์ไม่น้อยเหมือนกันที่จะยังคงขายชีวิตให้กับจิตวิญญาณการเป็นแพทย์ต่อไปเหมือนเดิม แม้จะเสี่ยงต่อการโดนทำโทษจากสังคมก็ตาม

๒๔ กันยายน วันมหิดล กำลังจะมาถึง วันดังกล่าว ‘ธาตุไท’ สงสัยเหลือเกินว่าแพทย์จะกล้ากล่าวคำปฏิญาณตามแนวคิดของพระราชบิดาแห่งวงการแพทย์ไทยเราหรือไม่ ก็เห็นใจแพทย์เหลือเกินที่ถูกกดดันเช่นนี้จากสังคม เห็นใจเหลือเกินที่สังคมอาจถูกแพทย์ตอบโต้ด้วยวิธีการที่แพทย์จำยอมต้องทำตามกฎหมาย เพื่อเป็นคนดีของสังคมโดยอาจต้องยอมละทิ้งจิตวิญญาณที่สวยงามของแพทย์ไปหากมีกฎหมายและสังคมมากดดัน ดังกล่าวมาแล้ว.

...................................................................................................

ข่าวจาก มติชน ออนไลน์