คอลัมน์ หนอนชอนดิน

‘ช่วงกินผัก’

ภราดร นุชิตศิริภัทรา

เจ้าของยางพันธุ์ดี นาขำ จังหวัดตรัง

ขอบคุณ : ภาพจาก www.trangzone.com

เผลอหน่อยเดียวเดือนเก้าคนจีน เดือนสิบคนไทยเวียนมาอีกแล้ว ผมจำได้ว่าปีก่อนเคยเขียนว่าหากคนตรังเราวางแผนดีๆ ปลูกผัก พืชล้มลุก ใบไม้ใบหญ้า วางแผนให้ลงช่วงนี้มีแต่รับทรัพย์ เพราะความต้องการพืชผักที่ใช้ในเทศกาลกินเจเมืองตรังยังไม่พอเพียง ยังต้องสั่งมาจากที่อื่น

           เรื่องกินผักที่เมืองตรังมีมานานแล้ว ยิ่งช่วงหลังๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนช่วยกันประชาสัมพันธ์และจัดกิจกรรมร่วมในงานด้วยแล้วยิ่งบังเกิดให้เป็นความยิ่งใหญ่ รวมถึงแรงศรัทธาที่มีมาเป็นทุนเดิม ยิ่งทำให้กระแสการถือศีลกินผักเป็นที่สนใจของคนทั่วไป และนำมาผูกกับเรื่องสุขภาพด้วยยิ่งไปกันใหญ่

           การกินผักกับการกินเจมีความคล้ายกันแต่ไม่เหมือนกัน และเช่นเดียวกับมังสวิรัติ ผมเขียนมาถึงตรงนี้บางท่านอาจจะงงหรือผมจะงงเอง เดี๋ยวผมจะเล่าให้ได้ทราบกันจากที่ผมพอมีข้อมูลอยู่อย่างย่อๆ ให้ท่านได้เข้าใจ

           ก่อนอื่นผมต้องแสดงความคิดเห็นถึงชื่อของเทศกาลถือศีลกินผักเสียก่อน ผมมองว่าเป็นชื่อที่เป็นกลางดีเพราะคนที่มาเที่ยวงานทุกคน หรือแม้นคนที่อยู่จังหวัดตรังก็ตาม ที่ทานอาหารเจและงดเนื้อสัตว์ในช่วงนี้ บางคนทานอาหารเจครบทั้งเทศกาล แต่ก็ไม่ถือว่ากินเจ ทำไมผมจึงกล่าวเช่นนั้น

            การกินผักคือการบริโภคอาหารประเภทพืชหรือที่แปรรูปมาจากพืช บางคนอาจทานพืชทุกชนิดที่เป็นพืชทานได้ ส่วนการกินเจนั้นหากให้ถูกต้องแล้วเขาจะมีพืชบางอย่างที่งดบริโภคเช่นกระเทียม หัวหอม หลักเกียว กุ้ยฉ้าย ใบยาสูบ ซึ่งมีผลต่อสุขภาพ และมีความเชื่อเข้ามาร่วมในกิจกรรมด้วยจึงจะเป็นการถือศีลกินเจ ส่วนมังสวิรัติก็คือการงดเนื้อสัตว์ เป็นผู้บริโภคผัก พืช ผลไม้ และมีอีกประเภทที่อาจทานไข่ได้ด้วย ในขณะเดียวกันจะมีการถือศีลห้าหรือศีลแปด หรือตามแต่สถานะในการถือศีล หรืออาจจะไม่เอาเรื่องของศีลมาเกี่ยวข้อง ไม่เอาเรื่องความเชื่อมาร่วมกิจกรรม ซึ่งชาวมังสวิรัติมีอยู่ทั่วโลก หลายชนเผ่า ไม่ใช่มีเฉพาะในเอเชีย

            ภูมิภาคภาคใต้เราเหมาะมากกับการกินผักเพราะภูมิอากาศร้อนชื้น มีฝนตกจากมรสุมและทะเลที่ห้อมล้อม ทำให้พืชผักเจริญงดงาม สังเกตดูจะเห็นว่าอาหารพื้นเมืองปักษ์ใต้มักจะประกอบด้วยผักเป็นส่วนใหญ่ เช่น ข้าวยำ แกงไตปลา ผักเครื่องเคียงขนมจีน เป็นต้น

            เมื่อเขียนถึงคนใต้ เราอยู่ร่วมกันในหลายศาสนาอย่างกลมกลืน จึงอยู่กันได้อย่างสันติสุข เคยมีคำถามว่า คนมุสลิมกินเจได้หรือไม่ หลายท่านอาจจะตอบว่าได้เพราะการกินผักคงไม่ผิดอะไร แต่ผมเคยอ่านเจอในที่ใดแล้วจำไม่ได้เขาตอบว่า คนมุสลิมทานอาหารเจได้ แต่กินเจไม่ได้ แล้วต่างกันอย่างไร  

ผู้รู้ที่เขียนบทความที่ผมอ่านเจอท่านเขียนไว้ว่า การทานอาหารเจคือการบริโภคอาหารมาจากผักหรือแปรรูปมาจากผัก แต่การกินเจนั้นหมายถึงการบริโภคอาหารจากพืช ผลไม้และที่แปรรูปจากสิ่งดังกล่าวแล้ว ยังหมายรวมถึงการถือศีลและมีความเชื่อในพิธีกรรมด้วย ซึ่งความเชื่อดังกล่าวได้รับอิทธิพลจากศาสนาพุทธในนิกายมหายานเป็นส่วนใหญ่

ดังนั้น คนนับถือศาสนาอิสลามจึงถือศีลกินเจ หรือกินเจอย่างเดียวนั้นไม่ได้ เพราะมีบัญญัติในศาสนาไว้มิให้กราบไหว้ บูชาเทพหรือสิ่งอื่นใดนอกจากพระศาสดาทางอิสลามเท่านั้น ดังนั้นการกินเจ จึงเป็นความหมายที่ชี้ชัดว่าผู้ใดกินเจนั้นหมายถึงผู้ที่บริโภคอาหารเจที่งดเนื้อสัตว์ ทานพืช ผลไม้ แต่งดพืชบางชนิดและถือศีล ไหว้พระประกอบพิธีกรรมทางความเชื่อของศาสนาด้วย

            ท่านผู้อ่านคงจะพอเข้าใจและแยกความหมายของคำว่า กินผัก กินเจ กินมังสวิรัติออก ตามแบบฉบับข้อมูลที่ผมมีอยู่ ส่วนท่านใดมีข้อคิดเห็นเพิ่มเติมหรือเห็นแย้งประการใดสามารถแสดงความเห็นมาได้ที่หนังสือพิมพ์ฅนตรัง หรือที่อยู่อีเมลที่หัวคอลัมน์ของผมได้ ผมยินดีรับฟังความเห็นของทุกท่าน และร่วมในเทศกาลถือศีลกินผัก หรือถือศีลกินเจกันทั่วหน้า อิ่มบุญ อิ่มใจกันทุกคนครับ สำหรับผมปฏิบัติในช่วงเทศกาลกินเจนี้มายี่สิบกว่าปีแล้วครับ