บทบรรณาธิการ นสพ.ฅนตรัง

ปีที่ 3 ฉบับที่ 65 วันที่ 1-15 ตุลาคม 2551

เราจะทำอย่างไรกับโรงพยาบาลแบบนี้ดี...

วานิช สุนทรนนท์

               “ต้องเสียหมอห่วยๆ ไปคนหนึ่ง ขณะเดียวกันก็จะได้ผู้บริหารเฮงซวยมาคนหนึ่ง...”

               เป็นคำพูดเชิงเปรียบเทียบและประชดประชันของอาจารย์ผู้สอนวิชาการบริหาร ขณะที่ผมได้เดินทางไปเป็นนักเรียนรอบสอง หรือ ‘ผู้แก่คงเรียน’ ที่อำเภอหาดใหญ่เมื่อสักประมาณ 12 ปีที่แล้ว

               จำไม่ได้ว่า วันนั้นจะเป็นหลักสูตรของการบริหารโครงการ หรืออะไรกันแน่ แต่อาจารย์ ได้บอกเล่าเป็นตัวอย่างถึงระบบการบริหารในประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหน่วยงานราชการ ที่ผู้บริหารไม่ได้เป็นนักบริหารมืออาชีพ แต่เป็นผู้ที่ไต่เต้า หรือพัฒนามาจากผู้ปฏิบัติงาน ต่อมาเมื่อมีความอาวุโสถึงขั้น หรือมีความสามารถมากขึ้น วันหนึ่งก็จะได้นั่งเก้าอี้ตัวบนสุดขององค์กรนั้นๆ

               ด้วยระบบ หรือโครงสร้างเช่นนี้ หลายหน่วยงานอาจจะได้ผู้ปฏิบัติงานที่กลายมาเป็นผู้บริหารได้ดี ดีมาก แต่บางที่ หรือหลายๆ ที่กลับไม่ใช่ เพราะการไปถึงจุดสูงสุดตามวัฒนธรรมองค์กรหลายๆ แห่งในประเทศไทย ไม่ได้ใช้ความสามารถที่เหนือกว่าเสมอไป บ่อยครั้งที่เราจะได้ยินเรื่องราวของการใช้เส้นสาย โน่นก็เด็กนาย นี้ก็เด็กนักการเมือง หลายๆ หน่วยงานจึงคล้ายจะต้องรับกรรมไปกับผู้บริหารบางแบบ บางคน

                คำเปรียบเทียบในลักษณะประชดประเทียดเหยียดหยามข้างบนนั้น จึงใช้ได้กับหลายๆ องค์กร ไม่ว่าจะเป็นโรงเรียน หรือโรงพยาบาล หรือหน่วยงานอื่นๆ เพราะเมื่อเริ่มต้นด้วยความที่ไม่ได้เป็นนักบริหารมืออาชีพ ผลงานที่ออกมาก็มักจะไม่สามารถตอบสนองนโยบาย หรือเคี่ยวเข็ญภารกิจให้สำเร็จลุล่วงได้ ถ้าเป็นหน่วยงานแบบโรงพยาบาล ก็จะสูญเสียหมอที่ควรจะทำหน้าที่รักษาคนไข้ไปคนหนึ่ง เพราะพอเป็นถึงระดับผู้บริหาร หลายๆ คนก็จะไม่ค่อยจะลงมาทำการตรวจรักษาคนไข้อีกต่อไปแล้ว ในขณะเดียวกันก็จะได้ผู้บริหารไร้ฝีมือมาคนหนึ่ง เมื่อเป็นเช่นนี้ โรงพยาบาลนั้นๆ หรือหน่วยงานนั้นๆ ก็จะไม่มีวันประสบความสำเร็จเท่าที่ควรจะเป็น

                 ด้วยที่ไปที่มาแห่งสาเหตุดังยกมานี้ จึงเป็นธรรมดาที่เรามักจะได้ยิน ได้ฟัง ปัญหาต่างๆ มากมายที่เกิดขึ้นในหน่วยงานอย่างโรงพยาบาล ทั้งๆ ที่เป็นปัญหาการบริหารงานบุคคล การบริหารเงินงบประมาณ หรืองานทั่วๆ ไปที่ฟังดูแล้วไม่น่าจะยาก แต่กลับไม่ง่าย เพราะความไม่เอาใจใส่ เพราะความด้อยคุณภาพของตัวผู้บริหาร ความที่เห็นแก่ผลประโยชน์โภชผลส่วนตัว ไม่เสียสละ ไม่ชนะใจผู้ร่วมงาน ตลอดจนไม่สามารถบังคับบัญชาบรรดาหมอที่ยิ้มรับคนไข้อยู่ตามคลินิกจนกินเวลาราชการ ที่คนไข้ผู้ด้อยโอกาสกว่านั่งรอ นอนรอ ทุกเช้า เที่ยง เย็น และเป็นอยู่เช่นนี้ตลอดปีตลอดชาติ ฯลฯ

                 ไม่แปลกหรอก ที่นับตั้งแต่ฉบับนี้เป็นต้นไป หนังสือพิมพ์ฅนตรัง จะเกาะติด หยิบฉวย เรื่องราวเหล่านี้มาฟ้องให้สังคมได้รับรู้ และร่วมกันตรวจสอบในวงที่กว้างขึ้น...