คอลัมน์ ดารณี สุนทรนนท์

ที่ไป-ที่มา วัดพนมยงค์ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ดารณี สุนทรนนท์ ‘ดานนท์ ย่านตาขาว’

              ในที่สุด ฉันก็ได้เยือนวัดพนมยงค์ สมดังใจหมาย หลังจากนั่งรถผ่านไปผ่านมานับสิบๆ ครั้ง เป้าหมายหลักคือ อยากรู้ว่า วัดที่ตั้งอยู่ใกล้ถิ่นเกิดของท่านปรีดี พนมยงค์ อดีตนายกรัฐมนตรี และรัฐบุรุษ ผู้ถูกชะตากรรมเล่นงานจนต้องลี้ภัยไปอยู่ในจีนและฝรั่งเศส จนหมดอายุขัยนั้น เป็นอย่างไร

              รถทัวร์ลอดใต้ซุ้มประตูและเลี้ยวขวาไปราว 150 เมตร ก็จอด ฉันสำรวจด้วยสายตาก็พบว่า วัดนี้มีเนื้อที่กว้างขวางมาก ลงจากรถเดินอีกไม่กี่ก้าว ฉันก็ไปสักการะพระพุทธไสยาสน์ที่ประดิษฐานอยู่ในวิหารเก่าแก่ พระรูปนี้มีพระพักตร์งดงามมาก หลังจากนมัสการเจ้าอาวาสและสักการะพระประธานในอุโบสถซึ่งมีศิลปะอู่ทองหน้านาง สร้างด้วยทองสำริดมลังเมลือง ฉันเดินวกกลับไปยังแม่น้ำทางขวามือ เห็นคนงานกำลังบูรณะอุโบสถเก่าแก่อีกหลัง

              ริมฝั่งแม่น้ำมีศาลาที่พักและศาลาการเปรียญอายุหลายร้อยปี ยืนอยู่ริมตลิ่งมองทางซ้ายไม่ไกลนัก มียวดยานสัญจรไปมาบนสะพานไม้สีตุ่นๆ ที่กว้างเพียงหนึ่งเมตร ชาวถิ่นจาก 2 ฝั่งใช้สะพานนี้เดินไปมาหากัน ขณะยืนอยู่บนสะพานฉันอดอิจฉาชาวอยุธยาไม่ได้ที่เกิดมาในถิ่นที่มีวัดโบราณนับร้อยๆ แห่ง ซึ่งแน่นอน วักส่วนใหญ่ตั้งอยู่ริมน้ำ เพราะสมัยก่อนการสัญจรมีทางเดียวคือทางน้ำ แม้ทุกวันนี้แม่น้ำยังไม่ตื้นเขิน พันธุ์ไม้ ใบหญ้า ตลอดจนบ้านเรือนยังคงบอกความเป็นชนบทที่ให้ความสุขตาและเย็นใจ

               “แต่ก่อนท่านปรีดีพักอยู่ในเรือที่จอดอยู่ในแม่น้ำใกล้วัด ต่อมาขึ้นไปสร้างบ้านอยู่ฝั่งโน้น ทุกวันนี้มีคนคอยดูแลบ้านให้ท่าน คุณโยมท่านใดสนใจจะข้ามไปดูก็ได้” เจ้าอาวาสพูดตามสาย แต่พวกเราไม่มีเวลาพอ

               “วัดนี้ เดิมเป็นสวนของ โยง หรือ ยง พระนมคนหนึ่งในราชสำนักสมเด็จพระนารายณ์ หลังจากพระนมถึงแก่อนิจกรรม เจ้านายบางพระองค์ระลึกถึงอุปการคุณจึงได้สร้างวัดขึ้นที่สวนของพระนมเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้ท่าน คนยุคนั้นเรียกวัดนี้ว่า วัดพนมโยง หรือ วัดจอมมะยงค์ ต่อมาเสียงแปร่งเป็น พนมยงค์” จำได้ว่าไกด์เล่าให้ฟังบนรถทัวร์ในยามสาย

               วัดพนมยงค์ก็เช่นเดียวกับอีกหลายต่อหลายวัดที่กลายเป็นวัดร้างหลังกรุงศรีอยุธยาถูกพม่าทำลาย ใน พ.ศ. 2310 จากนั้น ได้รับการบูรณะปฏิสังขรในสมัยรัชกาลที่ 5

               ตระกูลท่านปรีดีมีส่วนช่วยมากมายนักในการบูรณะวัดพนมยงค์ ท่านขอให้เจ้าอาวาสในสมัยโน้นช่วยตั้งนามสกุลให้ พระรูปนั้นเลยบอกให้ใช้พนมยงค์ ไปเลย

               จากนั้น ไกด์พาพวกเราไปยัง วัดพิชัยสงคราม เป็นวัดที่ 9 ที่มาทำบุญในวันนี้ วัดนี้ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเช่นกัน พระอาจารย์วิทยากรพูดให้ฟังว่า พระเจ้าตากสินตีฝ่าวงล้อมพม่าออกจากกรุงศรีอยุธยาและได้มารวมพลกระทำสัตยาธิษฐานต่อพระประธานที่วัดนี้ เพื่อขอให้ประสบความสำเร็จในการกอบกู้เอกราช

               ครั้นแดดร่มลมตก พลขับก็พาพวกเรายาตราทัพกลับสู่กรุงเทพพระมหานครอย่างอิ่มบุญ ฉันเอาบุญมาฝากคุณผู้อ่านทุกๆ ท่านค่า...