คอลัมน์ ‘พบหมอไพศาล’

เสาะหาสังคมต้นแบบ

โดย นายแพทย์ไพศาล เกื้ออรุณ

อุปนายกพุทธสมาคม จ.ตรัง

๑๐ ต.ค. ๒๕๕๑

             ‘พบหมอไพศาล’ ครั้งนี้ เป็นเรื่องของการแสวงหารูปแบบของสังคมว่าน่าจะเป็นอย่างไรจึงจะดี สังคมคงไม่รอการเมืองใหม่ให้เกิดขึ้นก่อนแล้วจึงจะตอบว่าเราจะไปสู่สังคมไหนดี หากจะทำประชาพิจารณ์หารูปแบบสังคมคงเป็นประเด็นที่น่าจะมีการเสนอกันได้อย่างกว้างขวาง ฉบับนี้ หมอไพศาลได้รับเกียรติจากผู้ที่ใช้นามแฝงว่า ‘คนใกล้วัด’เสนอแนวทางที่จะเกิดสังคมต้นแบบโดยมุ่งไปว่า วัดน่าจะเป็นสังคมต้นแบบได้ บทความที่ ‘คนใกล้วัด’ เสนอ ทราบว่าเป็นผลพวงของการร่วมงานกับพุทธสมาคม (ตรัง) แล้วนำเสนอในแง่มุมที่ชาวพุทธควรรับรู้ ดังนี้...

              วัดเป็นศาสนสถานทางพุทธศาสนา เป็นสถานที่ปฏิบัติศาสนกิจของสงฆ์ เป็นที่สั่งสอนอบรมประชาชนผู้สนใจเรียนรู้ธรรม เพื่อให้เข้าใจคำสอนของพระพุทธเจ้า ชาวพุทธให้ความคาดหวังว่า เมื่อไปวัด ไปพบพระสงฆ์ น่าจะได้รับธรรมะ ได้ความสงบ ร่มเย็น สะอาด เกิดความศรัทธาเลื่อมใส ในพระพุทธศาสนา เกิดความรู้สึกดีๆ อยากไปวัดอีกในโอกาสต่อไป

              พระสงฆ์เป็นองค์ประกอบหนึ่งของพระรัตนตรัย ได้ชื่อว่าเป็นสาวกของพระพุทธเจ้า เป็นผู้ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ ได้บวชเพื่อศึกษาพระธรรมวินัยจนเข้าใจ และปฏิบัติตนอยู่ในศีล ๒๒๗ ข้อ เป็นผู้นำชาวพุทธในการปฏิบัติธรรมะคือ พระสงฆ์ ชาวพุทธให้ความเคารพ นับถือ กราบไหว้ เหมือนพระพุทธ และธรรม นอกจากนั้นยังเชื่อฟัง และปฏิบัติตามคำสอน เหมือนครูคนหนึ่งของเรา เพราะฉะนั้น เมื่อเราได้พบเห็นพระสงฆ์รูปหนึ่งรูปใดมีพฤติกรรมไม่เหมาะสมผิดพระธรรมวินัย ทำตัวไม่เหมือนพระสงฆ์ทั่วไป

              เราก็ไม่สบายใจ เป็นทุกข์กังวล กลัวว่าสถาบันสงฆ์จะเศร้าหมอง ชาวพุทธจะขาดความศรัทธา โดยเฉพาะสงฆ์ที่เป็นเจ้าอาวาส ซึ่งแต่ละวัดแต่ละแห่งปฏิบัติไม่เหมือนกัน ถ้าเราไปทำบุญที่วัดบ่อยๆ หรือในวันพระ วันธรรมสวนะ ซึ่งเป็นวันถือศีลฟังธรรม บางวัดพระสงฆ์จะลงมาทำวัตรเช้า นำชาวพุทธสวดมนต์ เทศนาธรรม นั่งสมาธิ และถวายสังฆทาน พระสงฆ์ฉันภัตตาหารแล้วอนุโมทนา เช่น วัดนิโครธาราม วัดน้ำผุดใต้ วัดสาริการาม วัดพระงาม วัดเหล่านี้ต้องขอชื่นชมว่าชาวพุทธได้เรียนรู้ ได้ฟังเทศนา ได้ปฏิบัติธรรมอย่างแท้จริง ใครจะได้มากน้อยอยู่ที่ผู้รับ แต่สิ่งที่ได้รับรู้สึกว่าอิ่มเอิบใจ ได้บุญ สบายใจที่ได้ธรรมะ กลับบ้านด้วยความสุข

             แต่บางวัดชาวพุทธไปร่วมบุญแล้วไม่พบสภาพอย่างนี้ ขาดความประทับใจ ทำให้มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ถึงเหตุที่มีกิจกรรมแตกต่างกัน มองเห็นถึงกิจวัตรของสงฆ์ เช่น ลานวัดรกไม่สะอาด บนศาลา โรงครัว โรงธรรม ไม่สะอาด ไม่ปัดกวาด เช็ดถู ที่กุฏิพักอาศัยมีการเลี้ยงนกเขา นกกรงหัวจุก คงไม่ต้องบอกว่าพระสงฆ์วัดไหน ชาวพุทธไปวัดวันพระ หวังได้รักษาศีล ฟังเทศนาธรรมปฏิบัติธรรม แต่บางวัดพระไม่เทศน์ ไม่ทำวัตรเช้า แทนที่จะได้รับธรรมะ กลับได้ซองกฐิน และซองผ้าป่าแทน (หรือจะเป็นต้นแบบการแสวงหาประโยชน์จากผู้อื่นกระมัง... หมอไพศาล)

               สังคมปัจจุบันต้องเพิ่มคุณธรรม ศีลธรรม คำสอนให้กับประชาชนทุกระดับ ทุกเพศทุกวัย (น่าสังเกตว่าคนที่เข้าวัดมากจะเป็นผู้หญิงวัยสูงอายุ ผู้ชายสูงอายุ และผู้ที่อยู่ในวัยทำงานจะมีน้อยมาก) ผู้มีหน้าที่ควรเห็นความสำคัญของคุณธรรม ศีลธรรม ให้มากกว่าที่เป็นอยู่ การใช้ชีวิตแบบพอเพียง การปฏิบัติศาสนพิธีได้ถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นงานศพ งานมงคลอื่นๆ คงต้องหวังพึ่งพระสงฆ์ในวัดเป็นผู้สอน ผู้แนะนำ เพื่อเป็นการต่อยอดพระพุทธศาสนาให้เจริญก้าวหน้า ประชาชนเชื่อมั่นศรัทธา วันพระน่าจะเป็นโอกาสที่ดีที่จะดำเนินการในเรื่องนี้ให้เกิดในสังคมได้...

               หมอไพศาลขอนำเสนอบทความของ ‘คนใกล้วัด’ สะท้อนข้อเท็จจริงบางประการเพื่อใช้เป็นข้อมูลในการร่วมวิพากษ์หาสังคมต้นแบบให้กับคนตรัง การจะกำหนดรูปแบบสังคมใหม่จะต้องไม่กระทำโดยวิธีที่ผู้ใดจะมาครอบงำสังคม เสนอรูปแบบที่ตนคิดในโลกทัศน์ของตนแต่เพียงลำพัง หมอไพศาลขอเชิญชวนทุกท่านที่มีข้อมูลเกี่ยวกับการสร้างสังคมรูปแบบใหม่ โปรดร่วมคิด และเสนอรูปแบบที่ต้องการ โดยสันติและสุภาพอย่างถ้วนหน้าเถอะ.