วันนี้เป็นอีกวัน ครับที่ข้าพเจ้าเข้าสอนนักเรียนตามปรกติ เป็นวันศุกร์ก่อนปิดภาคเรียน ที่  2 และวันนี้ในชั่วโมงที่ 2 ห้องเรียนของเราเรียนเกี่ยวกับ การทำมาหากิน และอาชีพในท้องถิ่นของเรา ข้าพเจ้าเลยตั้งคำถามนักเรียนว่า

“ นักเรียนรู้หรือไม่ว่าในอดีตนั้นชาวนาซึ่งเป็นบรรพบุรุษของเรานั้น ทำนากันอย่างไร”

“ ……”

นักเรียนเงียบไม่มีใครบอกคำถามของข้าพเจ้า

ข้าพเจ้าเปลี่ยนคำถาม

“ สัตว์อะไรที่ชาวนาไทยใช้ในการทำนาในสมัยอดีตกาล นานมา”

“ ควายครับ” ที่นี้นักเรียนแย่งกันตอบทั้งชั้น เป็นปลื้ม

“อืมถูกต้อง” ข้าพเจ้าบอกกับนักเรียน

“ควายเป็นสัตว์ที่บุญคุณต่อชาวนาไทยอย่างมาก เป็นสัตว์ที่ผูกพันกับคนไทยมาช้านานแล้วนะครับนักเรียน” ข้าพเจ้า อารัมภบทให้นักเรียนฟัง (อิอิ)

“ แต่ปัจจุบันนี้ ควายนั้นแทบจะสูญพันธุ์และหาดูได้ยากมากแล้วครับ”

นักเรียนฟังข้าพเจ้าอย่างตั้งใจ

“นักเรียนใครไม่เคยเห็นควายบ้างครับ” ข้าพเจ้ายิงคำถามนักเรียน

“นักเรียนยกมือกันเกือบหมดชั้นเหลือเพียง เด็กนักเรียนชาย 2 คนคือไอ้จุก กับ ชาตรี

ข้าพเจ้าเลยถามนักเรียนทั้งสอง

“ไหนสองคนใครจะตอบคำถามครูว่าควายเป็นไง”

ซึ่งจุกนั้นลุกขึ้นตอบ แต่ชาตรีนั้งก้มหน้าอายๆ

จุกตอบอย่างฉะฉาน อย่างภาคภูมิใจ “ ผมเคยเห็นครับครู เมื่อเช้าเนี่ยครับหน้าเสาธงครับ”

ข้าพเจ้างง

“ เธอเห็นที่โรงเรียนเราเหรอจุก” 

“ครับครู”

“ ก้อผมเห็นครูสมศรี เรียกชาตรีว่าควายครับครู  และที่บ้านผมก้อมีอีกตัวครับครู พ่อผมไงครับครูเห็นแม่ผมเรียกพ่อว่าควายเหมือนกันครับครู แสดงว่าควายที่ผมเห็นเป็นตัวผู้ใช่ป่ะครับครูและถ้าควายตัวเมียผมยังไม่เคยเห็นครับครู”

“…!!!…..”