“พระอาทิตย์สวยจัง...” เสียงเอ่ยรำพันจากเด็กสาวคนหนึ่งดังขึ้นเบาๆ ขณะยืนชมตะวันยามลับขอบฟ้าอยู่ริมชายหาดเทียนทะเล ในพื้นที่ของหน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง ฐานทัพเรือสัตหีบ อ.สัตหีบ จ.ชลบุรี

ไม่รู้เพราะแสงทองจากพระอาทิตย์สีหมากสุกสะท้อนน้ำทะเลยามเย็นจนเปล่งประกายวับวาวงดงาม หรือเป็นเพราะพระอาทิตย์ที่บ้านเธอไม่สวยเท่ากับที่นี่ ทั้งที่มีทะเลอ่าวไทยจรดหน้าบ้านเช่นเดียวกัน เพราะพวกเธอเหล่านี้คือตัวแทนเยาวชนกว่า 30 ชีวิตจากโรงเรียนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่กลุ่มประชาสัมพันธ์เฉพาะกิจ กรมประชาสัมพันธ์นำมาเข้าค่ายฝึกอบรมเชิงปฎิบัติการผู้นำเยาวชนรักษ์สิ่งแวดล้อมที่นี่

“บ้านเราก็มี...ไม่เห็นสวยอย่างนี้เลย” ใครบางคนในกลุ่มให้คำตอบ ก่อนที่เกือบทั้งกลุ่มจะพากันควักกล้องถ่ายรูปดิจิตอลมาถ่ายเป็นที่ระลึกกันจ้าละหวั่น

เด็กสาวหลายคนยอมรับว่าเติบโตมากับเสียงคลื่นและหาดทราย แต่ไม่มีสักครั้งที่เธอรู้สึกว่าได้ชื่นชมความงดงามของท้องทะเลอย่างจริงจังเหมือนครั้งนี้

“ที่บ้านก็มีหาดนราทัศน์” ‘มาเรียม’ เด็กสาวชั้นมัธยมปลายที่สุดแสนร่าเริงจากนราธิวาสเอ่ยปากบอก

“แต่ไม่เคยได้ออกไปเดินสูดอากาศชมพระอาทิตย์ตกดินเลยสักครั้ง ต้องรีบไปแล้วรีบกลับ” เธอรำพึง

ค่ายเยาวชนรักษ์สิ่งแวดล้อมที่กลุ่มประชาสัมพันธ์เฉพาะกิจ กรมประชาสัมพันธ์จัดขึ้น ไม่ได้เกิดเพราะจุดประสงค์ของการขี่กระแสโลกร้อน ไม่ได้เกิดเพียงต้องการสร้างจิตสำนึกการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเท่านั้น เหตุผลข้างต้นเพียงผลพลอยได้ จุดประสงค์หลักคือประโยชน์แง่จิตวิทยา เปิดหูเปิดตา และมอบโอกาสให้เด็กๆ จากพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่รอบกายและใจคุกรุ่นไปด้วยเปลวเพลิงแห่งความขัดแย้ง ได้สัมผัสโลกต่างวัฒนธรรม ภาษา และศาสนา

“...พวกเธอไม่ได้อยู่อย่างโดดเดี่ยวและเดียวดาย...” คำกล่าวของผู้ใหญ่ใจดีจากกรมประชาสัมพันธ์ที่เอ่ยขึ้นในวันปิดค่าย น่าจะเป็นคำตอบที่ดีที่สุด

การหยิบยื่นโอกาสให้ คือสิ่งแสดงความห่วงหาอาทรจากผู้คนในสังคมไทย แม้นไม่อาจแบ่งเบาความทุกข์ที่ผู้คนในชายแดนภาคใต้พานพบอยู่ทุกวี่วันอย่างเป็นรูปธรรม แต่เป็นสิ่งยืนยันว่า น้ำใจไม่ได้เหือดหายไปจากเพื่อนร่วมชาติ กำแพงของวัฒนธรรม ภาษา และศาสนาไม่ได้มีอยู่จริง

กลางป่าชายเลน พี่ทหารใจดีนำน้องๆ นำชมและให้ความรู้เรื่องราวของพืชพันธุ์ไม้ป่าชายเลน เพื่อนำไปประยุกต์ใช้กันที่บ้าน ทั้งที่ป่าชายเลนของที่นี่มีเพียงไม่กี่ไร่ ที่อนุรักษ์ไว้และเปิดเป็นศูนย์ศึกษาให้กับผู้สนใจ

“ที่บ้านหนูป่าชายเลนเยอะกว่านี้หลายเท่า” เด็กสาวจาก อ.ยะหริ่ง จ.ปัตตานีรายหนึ่งบอกเหมือนอวด แต่แท้จริงหาใช่ความหมายนั้น

“ไม่มีใครกล้าไปเดินสำรวจกันแบบนี้หรอกค่ะ” เธอให้คำตอบที่คาดไม่ถึง...อีกครั้ง

เธอจึงได้สำรวจป่าชายเลนกันเต็มอิ่ม ได้แปลงกายเป็นนักสืบชายหาด –หาสัตว์ทะเลแปลกๆ ที่ไม่เคยรู้จักชี่อกันอย่างสนุก

ทุกความรู้สึกจากพวกเธอและเขา ใช่จะหลุดรอดจากสมุดบันทึกในความทรงจำ หลายคนบอกว่าเพิ่งรู้ว่ายังมีนายทหารน่ารักๆ ที่ไม่ได้ถือปืนทำหน้าตาน่าเกรงขาม แต่กลับยังสร้างเสียงหัวเราะให้กับพวกเธออย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย ยังมีนายทหารที่สัญญาเป็นมั่นเหมาะว่าหากถูกย้ายไปประจำการที่ชายแดนภาคใต้ จะไปเยี่ยมพวกเธอถึงที่โรงเรียนพร้อมกับของฝาก

“แถวบ้านผม ทหารหน้าตาดุกว่านี้” ‘เปาะยิ’ เด็กหนุ่มจากปัตตานีเอ่ยปากแซวพร้อมรอยยิ้ม

ค่ายคืนสุดท้าย ‘นูรไลลา’ จากยะลาถึงกับหลั่งน้ำตาเพราะไม่อยากกลับบ้าน ขณะเสียงเพลง “ฝากใจไปบ้าน” ของพจนาถ พจนาพิทักษ์ นักร้อง-กวีหนุ่มใต้เลือดมุสลิมที่สมัครใจมาสร้างเสียงเพลงและกำลังใจดังขึ้นท่ามกลางหมู่ดาว

“..บินหลาเอยไม่เคยบินลับบินหาย รถไฟสายใต้ฝากใจเราไปด้วยเอย บินหลาเอยไม่เคยบินลับบินหนี ช่วยบอกเขาทีอย่าพรากลูกเราไปเลย...”

ต้นเทียนทะเล พันธุ์ไม้หายากที่พบไม่กี่แห่งในโลกยังทอดต้นทะนงริมหาดเทียนทะเล หาดทรายขาวนวลสะท้อนแดดบ่ายอย่างไม่รู้ร้อน พระอาทิตย์บ่ายคล้อยค่อยๆ ทอดร่างลงต่ำพร้อมแสงที่ทวีความงาม

เด็กสาวในผ้าคลุมฮิญาบหลายคนยังคงยืนจ้องทิวทัศน์เบื้องหน้าอย่างไม่ละสายตา ถึงตอนนี้พวกเธอคงรู้แล้วว่า ภายใต้ความแตกต่างของผู้คนอันหลากหลายบนแผ่นดินไทย เรายังมีพระอาทิตย์ดวงเดียวกัน...

ในวินาทีนั้น อยากจะเดินเข้าไปบอกเธอว่า ที่บ้านของเธอก็มีพระอาทิตย์สวยไม่แพ้กัน และรอวันให้ผู้คนจากแดนไกลไปชื่นชม

เธอจะอดทนรอวันนั้นไหวหรือเปล่า...